!á½p face="Verdana" size="2">Ermeni soyk?r?m iddialar?na kar?? Sn. ?ükrü Elekda?'?n 'Mavi Kitap'a ili?kin önerisi çok isabetli. Ana muhalefetin giri?imi ve hükümetin de deste?iyle, bu kitab? propaganda malzemesi ilan etmesi için Meclis ?ngiliz parlamentosuna ortak bir ça?r? yapacak. I. Dünya Sava?? sonunda i?galci güç olan ?ngiltere gerçekleri en iyi bilen ülke. Westminster bugüne kadar Ermeni olaylar?n?n soyk?r?m oldu?unu kabul etmedi. Hatta Ankara'daki ?ngiliz Büyükelçili?i iki y?l önce yay?mlad??? bir bas?n bildirisinde soyk?r?m tezinin geçersizli?ini ortaya koydu. Öte yandan iddialar?n Türk-Ermeni tarihçilerden veya bilim adamlar?ndan olu?acak bir komisyonda incelenmesi önerisini, Ermenistan D??i?leri Bakan? hemen reddetti. Ermeniler tüm tarih ve ar?iv çal??malar?n?n tamamlanm?? oldu?unu; sonucun dünya taraf?ndan kabul edildi?ini; sorunun soyk?r?m? inkâr eden Türkiye'den kaynakland???n? söylüyorlar.

Ermenilerin tek amac? Türkiye aleyhine propaganda ise bu tutumu anlamak mümkün. Ama bu propaganda sonucu AB'nin (veya Amerika'n?n) bize bask?yla soyk?r?m? kabul ettirebilece?ini dü?ünmemeleri laz?m. Buna mukabil Türkiye ortak bir giri?imin sonucunu gayet tabii kabul edecektir. Böyle bir i? için BM uygun de?il. Bu iyi niyetli önerileri yapanlar BM'yi pek tan?m?yorlar. BM Güvenlik Konseyi ancak 'uluslararas? bar?? ve güvenli?e tehdit olu?turan' konular? ele alabilir.  90 y?l evvelki olaylar bu çerçeveye girmiyor. 1985'te tart???lan Whitaker raporu vesilesiyle BM insan haklar? sisteminin ne kadar yetersiz kald???n? gördük. UNESCO ve AG?T'in de konuyla ilgilenmek istemedi?ini biliyoruz. Demek ki ortak bir çal??ma zemini olu?turmak için çabalar?m?za devam etmemiz gerekiyor. Ancak bu konunun göründü?ünden çok daha teknik oldu?unu bilmeli ve ilk bak??ta akla uygun gelen her öneriyi seslendirmekten kaç?nmal?y?z.

Gelelim 'mea culpa' cephesine. Halil Berktay, 7 Mart günü Milliyet'te ç?kan mülakat?nda, özetle 'Ermenilerin s?rf Ermeni olduklar? için' tehcir edildi?i; tehcirin bir etnik temizlik oldu?u; etnik temizli?in bugün soyk?r?m say?ld???; (katliamlara ili?kin) gizli emirlerin ar?ivlerdeki belgelerden daha önemli oldu?u iddias?nda bulundu. Bildi?im kadar?yla Berktay'?n olaylar?n tarihi yönüne ili?kin yay?mlanm?? bir eseri yok. Daha da vahim olan, soyk?r?m hukukunu da bilmedi?i halde, hukuki bir de?erlendirme yapmaktan çekinmemesi. Soyk?r?m Sözle?mesi 2. maddeye göre, bir grubu s?rf o grup oldu?u için (yani ba?kaca bir gerekçe olmadan) yok etme amac?yla i?lenen fiiller soyk?r?ma giriyor. Nitekim Yahudiler ba?ka bir neden olmadan yani s?rf Yahudi olduklar?ndan yok edildiler. Ermeniler Do?u Anadolu'da kendi devletlerini kurmak için isyan ettiklerinden, Rus ordular?yla i?birli?i yapt?klar?ndan, Türk ve Müslümanlara sald?rd?klar?ndan tehcir edildiler. Bu süreçte taraflar sivil katliam? yapm??larsa, soyk?r?ma de?il, ba?ka suç kategorilerine girer.

'Etnik temizlik' kavram? Bosna-Hersek olaylar? s?ras?nda ortaya ç?kt?. Hukuki bir niteli?i yok. Silahl? güçlerin, yerle?ik nüfusu bir ba?ka yere sürmek için sald?rmas?yla ba?layan, sivil hedefleri yak?p y?kma, korunmas?z sivilleri öldürme ve ?rzlar?na geçme gibi eylemleri tan?mlamakta kullan?l?yor. Lahey'deki Eski Yugoslavya Mahkemesi bu tarz etnik temizli?e sava? suçu veya insanl??a kar?? suç muamelesi yap?yor. Tek istisna Krstic davas?. O da çok farkl?. Etnik temizlik, birçok yönüyle düzenli bir olgu olan tehcire de?il, 19. yüzy?lda Türklerin Balkanlar ve Kafkaslardan at?lmas?na benziyor. ICC'nin 1998 tarihli Roma Statüsü'nün 7. maddesi tehciri insanl??a kar?? suç say?yor. Ama Cenevre Sözle?meleri'ne ek 2. Protokol'ün 17. maddesine göre 'askeri gereklilik' varsa suç olu?turmuyor. Öte yandan Berktay'?n Ermeni olaylar?na ili?kin hemen tüm ar?iv belgelerinin zaten gizli, yani ?ifre muhaberat oldu?unu bilmemesi de garip. Nihayet her türlü ele?tirinin üstünde oldu?u giderek anla??lan bas?n?m?z?n, soyk?r?m tart??malar?na dalmak için içi içini yiyen mümtaz mensuplar?, acaba konuyu biraz çal??abilirler mi?