!á½p face="Verdana" size="2">Soyk?r?m?n 90. y?l? olarak ilan edilen 2005, Ermeniler için pek parlak ba?lamad?. BM Güvenlik Konseyi'nin 1564 say?l? karar gere?i Darfur konusunda kurulan ara?t?rma komisyonu raporunu 25 Ocak günü sundu. Rapor, Bat? bas?n?ndaki iddialar?n aksine Darfur'daki olaylar?n soyk?r?m olmad???n? belirtiyor. Sudan'?n bat?s?nda bulunan Darfur'da isyan 2003'te ba?lam??t?. Nüfusunun tümü Müslüman olan bu bölgedeki 'Afrika' kabileleri, çölle?me nedeniyle azalan do?al kaynaklar üzerinde hâkimiyet kurmak amac?yla ayakland?lar. Hükümet de isyanc?lara kar?? ordunun yan?nda 'Arap' kabilelerin silahl? güçlerini kulland?. Sivillerin tehcire (zorla yer de?i?tirme) tabi tutulmas? ve köylerin yak?p-y?k?lmas? sonucu tar?msal üretim ve hayvanc?l?k bozuldu, k?tl?k ve açl?k yay?ld?. Kar??l?kl? katliamlar yap?ld?. Annan'?n atad??? ve BM ?nsan Haklar? Sekretaryas?'n?n hizmet deste?i verdi?i be? uzmanl? komisyon raporunda olaylar?n soyk?r?m olmad???n? aç?klarken ?u hususlara de?iniyor: "Soyk?r?m?n iki temel unsuru vard?r. Birincisi i?lenen fiillerdir. Bunlar; öldürme, ki?inin vücudunda ve ruhunda ciddi yaralar açma ve bir grubun ya?am ?artlar?n? yok olmas?n? sa?layacak ?ekilde bilerek zorla?t?rmaktan olu?ur. ?kincisi suç fiillerine hedef olan grubun, soyk?r?m sözle?mesi taraf?ndan korunan grup olmas?d?r. Darfur'da cereyan eden olaylarda bu iki ?art?n yerine geldi?i söylenebilir. Ancak temel ?art olan soyk?r?m kast? mevcut de?ildir. Genel bir ifadeyle sald?rma, öldürme ve baz? kabileleri tehcir etme politikas?; ?rki, dini, etnik ve milli bir grubu, k?smen veya tamamen, yok etme özel kast?n?n merkezi hükümette bulundu?unu ortaya koymamaktad?r. ?nsanlar? yerlerinden etmek amac?yla köylere yap?lan planl? ve örgütlü sald?r?lar?n öncelikli amac?n?n ayaklanmay? bast?rmak oldu?u görülmektedir."

Yani bir iç çat??ma oldu?unda yap?lan tehcir, çok say?da ölüme neden olsa da, soyk?r?m suçunun te?ekkülü için 'olmazsa olmaz' ?art olan yok etme amac? ta??mayabiliyor. Raporda "Komisyon, hükümet mensuplar? dahil, bireylerin baz? olaylarda soyk?r?m fiili i?lemi? olabileceklerini kabul etmektedir. Buna ancak yetkili mahkeme, tek tek davalar halinde karar verebilir" denmektedir. Yani soyk?r?m suçu bireyseldir ve sadece yetkili mahkemelerce saptanabilir. Parlamentolar bu konuda yetkili de?ildir. Dolay?s?yla bunlar?n ç?kard?klar? karar ve yasalar?n me?ruiyeti bulunmaz.
Nihayet rapor diyor ki: "Darfur'da hükümetin soyk?r?m politikas? gütmedi?i saptamas?n?n, dikkatleri i?lenen suçlar?n vahametinden uzakla?t?rmamas? gerekir. Darfur'da i?lenen insanl??a kar?? suçlar ve sava? suçlar? gibi uluslararas? suçlar soyk?r?mdan daha az ciddi ve menfur olmayabilir." (s. 4) Raporun ba?ka yerlerindeyse isyanc? silahl? gruplar?n benzer hukuk ihlalleri yapt?klar? vurgulan?yor. Darfur raporunu haz?rlayan bu be? uzman Ermeni tehcirini de çal??m?? olsayd? varacaklar? sonuçlar farkl? olmayacakt?.
Benim de üyesi oldu?um TARC (Türk-Ermeni Bar??ma Komisyonu), New York'taki bir merkeze (ICTJ) '1948 tarihli Soyk?r?m Sözle?mesi'nin yüzy?l?n ba??nda vuku bulan olaylara uygulan?p uygulanamayaca??n?' sormu?tu. ICTJ'nin Ocak 2003 tarihli raporunun ba??nda 'sözle?menin geriye dönük uygulanamayaca??' belirtildi. Ama ard?ndan Ermeni tehcirinin sözle?meye göre soyk?r?m oldu?u tezi uzun uzun savunularak büyük bir çeli?kiye dü?üldü.
Zaten ICTJ'ye böyle bir soru da sorulmam??t?. Bu pek 'hukuki' metni haz?rlayan 'büyük' hukuk uzman? bizden dikkatle sakland?. Kendisiyle görü?türülmedik. Görü?lerimizi tek bir toplant?da ICTJ ilgililerine bildirmek zorunda kald?k. ICTJ 'uzman?'n?n, Darfur konusunu ara?t?ran tan?nm?? uzmanlar?n aksine, soyk?r?m hukukundan anlamad???; Ermeni olaylar?n?n tarihini ise hiç bilmedi?i, rapordaki fahi? hatalardan anla??l?yordu. Görünen oydu ki ICTJ raporunun sonucu daha ba?tan kararla?t?r?lm??t?. Kendisine savc? ve yarg?ç payesi verildi?ini sanan bu 'uzman'?n raporunu, Ermeni meselesinde gerçek yarg?dan kaçanlar, hiç s?k?lmadan, 'adil yarg?' olarak sundular.
TARC bu nedenle öldü.