!á½p face="Verdana" size="2">?nsanl?k denen bu muammay? anlamak için belki de en a??r? hallerine bakmak gerekiyor. Bu aç?dan soyk?r?m çok önemli. Tarihin her döneminde katliamlar, esaretler, y?k?mlar ya?anm??. Ama bir grubu 'yok etme kast?yla' yap?lan soyk?r?m, parças? oldu?umuz Avrupa k?tas?n?n bir özelli?i. AB'nin kurulu? nedenlerinin temelinde, Holokost'a yol açan ve ad?na antisemitizm denen ?rkç?l???n bir daha tarih sahnesine ç?kmamas?n? sa?lamak yat?yor.
Ermeni meselesi vesilesiyle soyk?r?m? ö?renmeye ba?lad?k. Halaço?lu olay? bize, Soyk?r?m Sözle?mesi 6. maddeye göre, soyk?r?ma ancak yetkili mahkemenin karar verebilece?ini ö?retti. Bu, daha bir ba?lang?ç.
Sözle?meyle olu?turulan soyk?r?m hukuku büyük bir fikri ve zihni at?l?m olu?turuyor. Hele soyk?r?m tan?m?n? içeren 2. madde bir hukuk ?aheseri.
Bunu anlamak amac?yla, (binlerle dememek için) yüzlerce sayfa okumak gerekiyor.
Soyk?r?m sözcü?ünün mucidi Rafael Lemkin, Ermeni olaylar?n? soyk?r?m olarak nitelemi?ti. Kendisi BM Genel Sekreteri'nin dan??man? olarak sözle?me tasla??n? haz?rlayan grubun içindeydi. Ancak Lemkin'in kültürel ve ekonomik boyutlar? kapsayan soyk?r?m tan?m? sözle?mede daralt?ld? ve sadece biyolojik, yani insanlar?n yok edilmesi soyk?r?m suçu say?ld?.
Lemkin, sözle?me taraf?ndan soyk?r?ma kar?? korunacak 'milli, ?rki, dini ve etnik' gruplar aras?na 'politik grubu' da ilave etmek istemi?ti. Müzakere komisyonu bu öneriyi de reddetti. Yani ba??ms?zl?k ve toprak mücadelesi gibi siyasi amaçlarla mücadele eden gruplara kar?? i?lenen katliam gibi suçlar soyk?r?m kapsam?na al?nmad?.
Lemkin, yok etme kast?na yol açan saikin (motif) 2. maddeye ilave edilmesine ili?kin bir öneri yapmad?. Sözle?me tasla??n? müzakere eden heyetler ünlü 'as such' ibaresini metne eklediler. Buna göre bir grup mensubunu, herhangi bir 'zararl?' fiilinden veya davran???ndan dolay? de?il de, sadece o gruba mensup oldu?u için yok etme kast?yla öldürülmesi soyk?r?m oldu. Yani Yahudilerin Almanlara isyan etmek, Alman topra??n?n bir bölümünde ba??ms?z devlet kurmak için Rus ordular?yla i?birli?i yapmak, Alman sivillere sald?rmak gibi eylemleri olmad??? halde, sadece Yahudi olduklar?ndan yok edilmeleri soyk?r?m tan?m?n? ?ekillendirdi.
Soyk?r?m kavram? insanl??a kar?? suç kavram?ndan do?du. Nuremberg mahkemesinin uygulad??? ilkeler aras?nda insanl??a kar?? suçlar tan?mlan?yor (?lke 6c). Buna göre 'sivillere kar?? i?lenen öldürme, yok etme, kölele?tirme ve deportasyon' ile 'siyasi, ?rki ve dini gerekçeyle yap?lan mezalim.. insanl??a kar?? suç' olu?turuyor.
Oysa Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 2. maddesinde gerekçelere de?inilmedi?i görülüyor. Tabii soyk?r?mc?lar, Yahudileri Almanlar, hatta insanl?k için büyük bir tehlike ilan ettiler. Ama bu bir neden ya da gerekçe olacak rasyonaliteye sahip de?ildi. Bu anlamda soyk?r?m, gerekçesi veya nedeni olmayan bir suç olarak tan?mland?.
?nsanl??a kar?? suçlar aras?nda yer alan yok etme (extermination) ile soyk?r?m suçuna esas te?kil eden yok etme (destruction) aras?nda, ne ?ngilizcede ne de Türkçede bir anlam fark? var. Yok etme fiili için farkl? sözcüklerin kullan?lmas?n?n nedeni, soyk?r?m?n gerekçesiz, insanl??a kar?? suçun ise gerekçeli olmas? aras?ndaki muazzam fark? göstermek. Bu ba?lamda denebilir ki tarih insanl??a kar?? suçlarla dolu, ama soyk?r?m tarihe bir istisna.
Bir grubu s?rf o grup olarak yok etmeye kast etmek ancak antisemitizm türü bir ?rkç?l?kla mümkün. Zaten ?rkç?l?k da ancak bu ba?lamda anla??labilir. Nazi Almanyas?'n?n Yahudileri soyk?r?ma tabi tutmas?, ideolojisinin ayr?lmaz bir parças?yd?. Yani Almanlar?n hâkim ?rk olmas?, Slavlar?n kölele?tirilmesi ve nihayet Yahudilerin yok edilmesi sonucu kurulacak hiyerar?ik Avrupa ya da dünya toplumu, Nazi projesinin temel amac?yd?. Alman halk?n?n büyük ölçüde antisemitizme batmamas? halinde bu proje uygulanamazd? (Hitler's Willing Executioners, D. J. Goldhagen).
E?er Holokost soyk?r?m ise ba?ka olaylara soyk?r?m denemez. En çok Bosna-Hersek'teki gibi etnik temizli?i insanl??a kar?? suç olarak tan?mlay?p, bu arada i?lenen katliam türü fiillere soyk?r?m denebilir.