!á½p face="Verdana" size="2">Geçen cumartesi günkü yaz?mda, Eski Yugoslavya Uluslararas? Mahkemesi'nin 19 Nisan 2004 Bosna - Hersek soyk?r?m karar?n?n, 1821-1922 aras?nda Türklere Balkanlar ve Kafkasya'da yap?lan katliamlar için emsal olu?turdu?unu söylemi?tim. 1948 tarihli Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 90 y?l önceki Ermeni olaylar?na hukuken uygulanamayaca??n? ileri sürerken, çok daha önce vuku bulan olaylara uygulanmas?n? savunmak bir çeli?ki say?lmaz m??
Sözle?menin giri? bölümünde 'tarihin her döneminde soyk?r?m insanl??a büyük kay?plar verdirmi?tir' deniyor. Bu hükme dayanarak çok say?da hukukçu, sözle?me kabul edilmeden önce de soyk?r?mlar?n vuku buldu?unu; sözle?menin soyk?r?m diye yeni bir suç ihdas etmedi?ini; sadece mevcut bir suçu, ismini koyarak, teyit etti?ini belirtiyor. Bu hukukçular bu nedenle sözle?menin geriye dönük uygulanabilece?ini ileri sürüyor.
Nitekim müttefikler, Nazilerin i?ledikleri suçun vahameti kar??s?nda, daha önce uygulamas? olmayan bir uluslararas? mahkeme kurarak (Nuremberg Mahkemesi) san?klar? yarg?lad?. Bu bir tür geriye dönük uygulamayd?. Mahkeme, Yahudileri yok edenleri 'insanl??a kar?? suç' kavram?na göre
mahkûm etmesine ra?men, daha sonra sözle?meyle tan?mlanan soyk?r?mdan esinlenerek 'Yahudi soyk?r?m?' kavram? kabul edildi. Almanya da buna itiraz etmedi. Bu da geriye dönük bir uygulamayd?.
Soyk?r?m Sözle?mesi'nde geriye dönük uygulama konusunda aç?k bir hüküm bulunmuyor.
Bu bo?lu?u doldurmak için 1968'de 'Sava? Suçlar? ve ?nsanl??a Kar?? Suçlara Zamana??m? Uygulanmamas? Konusunda Sözle?me' olu?turuldu. Bunun 1. maddesi 'i?lenme tarihiyle ili?kisiz olmak üzere'... '1948 Sözle?mesi'nde tan?mland??? ?ekliyle soyk?r?m suçuna zamana??m? uygulanamaz' diyor.
Türkiye bu sözle?meye taraf de?il. Ancak yine de tahkim veya yarg?ya gitmek gerekirse, tek tarafl? bir beyanla Soyk?r?m Sözle?mesi'nin Ermeni olaylar?na uygulanmas?n? kabul edebiliriz. Kald? ki Ermenistan veya herhangi bir ülkenin Türkiye'yi tahkim veya yarg?ya davet etmesi kar??s?nda, 1968 Sözle?mesi'ne taraf olmad???m?z? bir defi olarak ileri sürmemize siyasi bak?mdan imkân da yok. Zira bu soyk?r?m suçunu i?lemi? oldu?umuzun bilinmesinden kaç?yoruz anlam?na gelir.
Yani Soyk?r?m Sözle?mesi'nin, Ermeni olaylar? gibi, 1821'den, hatta ondan da önce Türk ve Müslümanlara kar?? Balkanlar ve Kafkasya'da
vuku bulan etnik temizlik ve katliamlara uygulanabilirli?ini savunmak zorunday?z.
Soyk?r?m suçuna ili?kin cezalar?n nas?l verilece?i, sözle?menin 3. maddesinde belirleniyor. Buna göre Bosna-Hersek'te soyk?r?m yap?l?rken BM Güvenlik Konseyi'nin 713 say?l? kararla Yugoslavya'ya silah ambargosu uygulanmas? sonucu Bo?naklar?n kendilerini savunmalar?na imkân verilmemesi; öte yandan da BM Bar?? Gücü UNPROFOR'un bu soyk?r?m? engellememesinin suça i?tirak (madde 3-e) çerçevesine girip girmeyece?i, ola?anüstü bir hukuk konusu olarak ortada duruyor.
Balkanlar'da ve Kafkasya'da (ve K?r?m'da) Türk ve Müslümanlara yap?lan katliamlarda Çarl?k Rusya's?n?n bizzat etnik temizlik ve katliam yapmas? (madde 3-a); bu bölgelerdeki H?ristiyan toplumlar? katliama sevk etmesi (m. 3-b, c); katliamlar? engellememesi de (m. 3-e), do?rudan sorumluluk yarat?yor. Ermeni olaylar?na soyk?r?m diyen Duma'n?n, sadece Sovyetler Birli?i dönemini de?il, daha öncesini de göz önüne almas? do?ru olur.
Balkanlar'da Türk ve Müslüman katliamlar?na yard?mc? olan di?er büyük devletler için de durum ayn?.
Bu olaylar?n ba?lang?ç a?amas?nda Balkanlar'daki H?ristiyan toplumlar?n henüz devletle?ememi? olmalar?, Bosna-Hersek'te Bosna S?rplar?n?n
soyk?r?m yapmas? örne?inde görüldü?ü gibi, onlar? soyk?r?m suçlamas?ndan kurtarmaz. Buna kar??l?k Osmanl?n?n isyanlar? bast?rmas? s?ras?nda i?lenen suçlar, yine Bosna örne?inde görüldü?ü gibi, genelde sava? suçu, istisnaen de insanl??a kar?? suç kapsam?na giriyor. Bu suçlar da zamana??m?na tabi olmamakla birlikte, soyk?r?mdan farkl?lar.
Tarihle yüzle?ilecekse, tüm taraflar?n buna hukuk disiplini çerçevesinde kat?lmas?ndan do?al ne olabilir?