!ßé°€ellspacing="0" ceŽÿä#HRANT D?NK ?Ç?N BARI? ANITI D?KEL?Mn

Vakit kaybetmeden Hrant Dink için ?i?li'de bir Bar?? An?t? dikelim. Aç?l??a Ermeni Ba?bakan? Koçaryan da davet edilsin. Bu an?t soyk?r?m meselesine nihai noktay? ?u sözlerle koysun: Birinci Dünya Sava??'nda hayat?n? kaybeden Ermeni ve Türk yurtta?lar an?s?na...

 hayat?n? kaybeden Ermeni ve Türk yurtta?lar an?s?na...

 Hrant Dink gibi hayat?n? Türk-Ermeni dostlu?una adam?? birinin haince öldürülmesi Türkiye'de yükselmekte olan milliyetçi-ulusalc? dalgan?n ne kadar tehlikeli oldu?unu bir kez daha hat?rlat?yor. Komplolara gerek yok. Hrant'? herhangi bir gizli istihbarat örgütü katletmedi. Onu bizim ak?l almaz milliyetçi cehaletimiz öldürdü. Orhan Pamuk ve Elif ?afak'a küfreden, Atilla Yayla'y? i?ten ç?karan, Ermeni konferans?n? vatan? arkadan hançerlemekle suçlayan zihniyet kimin zihniyeti? 301 No'lu yasay? da m? CIA yazd?? Bütün kötülükleri d??ar?da aramaktan vazgeçelim. Biraz aynaya bakal?m.

Art?k ABD'yle ili?kilerde bizi daha da zor günler bekliyor. Kaç?n?lmaz bir ?ekilde Ermeni meselesi dönüp dola??p kar??m?za ç?k?yor. Bu konu hem ABD hem de Avrupa ile ili?kilerimizi çetrefille?tirmeye namzet.

Gelinen yer
Medeniyetler çat??mas?n? engellemek gibi büyük i?ler pe?inde ko?arken hep içimizdeki bu handikapa tak?l?yoruz. Asl?nda Türkiye öyle bir noktaya geldi ki art?k dünyaya kendi Ermeni sorunumuz penceresinden bak?yoruz. Kas?m 2006'daki Amerikan araseçimlerini ele alal?m. Demokratlar?n kazanmas? dünyada ne gibi de?i?iklikler yaratacak diye tart??mak yerine, 'Eyvah Ermeni meselesi gene gündeme gelecek' diye korkmaya ba?lad?k. Avrupa ile ili?kilerde de durum pek farkl? de?il. AB ile önümüzdeki kritik süreçte Ermeni meselesiyle ilgili potansiyel talepler ?imdiden kayg? yarat?yor. Üyeli?imize en olumsuz yakla?an Frans?z bas?n?nda aleyhimize ç?kan her yaz? ?u veya bu ?ekilde Ermeni meselesine ve Türkiye'nin olumsuz tavr?na at?fta bulunuyor. Sonuçta Ermeni meselesinden kaç?? yok. Peki ne yapmal??

Bat?'y? çifte standart ve Türk dü?manl???yla suçlamayabiliriz. Bunu fazlas?yla yap?yoruz zaten. Hakl? da olabiliriz. Fakat sorun Bat?'ya hem k?z?p hem de Bat? demokrasileri içinde yer almak istememizde. Sayg?nl?kla kabul görmek istedi?imiz bir ortamda 'sab?kal?' olarak alg?lanmak gururumuza dokunuyor. Kendimizi haks?zl??a u?ram?? hissediyor ve haliyle sinirleniyoruz. Sonuçta Bat?'ya kar?? besledi?imiz, k?zg?nl?k, hayranl?k ve eziklik duygular? bir araya gelip içinden ç?k?lmas? zor bir kimlik bunal?m?na dönü?üyor.

Ermeni soyk?r?m iddialar? kar??s?nda tart??ma yaratmak istemedi?imiz zamansa iki klasik yola ba?vuruyoruz. Ya meseleyi tarihçilere b?rakal?m diyoruz ya da konuyu uluslararas? hukuk çerçevesinde 'Soyk?r?m?n teknik tan?m? nedir' ?eklinde tart??mak istiyoruz. Konuyu siyasi arenadan ç?karmak amaç haline geliyor. Fakat burada ciddi bir mant?k hatas? var: Ermeni meselesi tabii ki tarihi ve hukuki aç?dan detayl? ?ekilde ele al?nmal?. 1. Dünya Sava??'nda Anadolu'da olup biten üzerine uzmanla?m?? yeterince tarihçimiz ve yaz?lm?? kitab?m?z yok. Ancak kar??m?za soyk?r?m iddialar?yla ç?kanlar için amaç tarihi veya hukuki bir tart??ma ba?latmak de?il. Amaç Türkiye'nin Bat? ile ili?kilerinde 'siyasi' bir sorun ç?karmak. Bu siyasi sorunu iyi tan?mlamam?z ve uygun 'siyasi' bir cevap vermemiz gerekiyor.

Püf noktas? Ermenistan ile Ermeni diasporas?n?n fark?n? anlamakta. Ermenistan bugün fakir ve küçük bir ülke. Nüfusu 2.5 milyon ve sürekli göç veriyor. Türkiye ile iyi ili?kiler kurmaya muhtaç. Pragmatik olmak zorunda. Fakat Azerbaycan'la sava?? s?ras?nda Karaba?'? i?gal etti?i için elini kolunu ba?lad?. Diasporaysa zengin ve hat?r? say?l?r bir büyüklükte ve her diaspora gibi kimli?ini kaybetmeme çabas? içinde. Asimilasyon korkusu, diaspora Ermenilerini daha tavizsiz bir milliyetçili?e götürüyor. Ne de olsa cemaati bir arada tutan en önemli ö?e ortak tarih ve ortak dü?man. Bu nedenle diaspora bulundu?u ülkedeki gücünün önemli bir k?sm?n? Türkiye aleyhtarl???na ay?r?yor. Fransa, ABD ve Kanada gibi demokrasilerde Ermeni diasporas?n?n bu tutumu politikac?lar için do?al olarak siyasi rant demek. Seçim dönemlerinde veya Türkiye ile ilgili önemli kararlar arifesinde (Fransa'da gördü?ümüz gibi) diasporan?n siyasi gücü öne ç?k?yor.

Anahtar husus

Soyk?r?m iddialar? böyle bir siyasi ortam?n sonucu oldu?una göre konuyu tarihçilere çözsün demek anlaml? olmuyor. Türkiye, siyasi yönu a??r basan bir strateji belirlemek zorunda. Burada anahtar husus Ermeni diasporas?na Türkiye aleyhine siyasi gündem belirleme ?ans? vermemek. Bunu yapman?n en basit yolu Ermenistan ile ili?kileri güçlendirmek. Yani çözüm, diasporay? denklemin içinden ç?kar?p, daha çok Erivan üzerine odaklanan bir politika yürütmek.

Peki Karaba? sorunu ve soyk?r?m iddialar? nedeniyle t?kanm?? Türkiye-Ermenistan ili?kilerinin önü nas?l aç?l?r? Bu konuda her ?eyden önce vizyon, siyasi cesaret ve devlet adaml??? gerekiyor. Erivan stratejimiz her ?eyden önce 'soyk?r?m' tezinin üstesinden gelecek bir siyasi formül bulmay? içermeli. Bunu yapman?n tek yolu tarihi bir bar??may? iki taraf?n da kabul edece?i bir ?ekilde gerçekle?tirmek. ??te tam da bu nedenle Hrant'?n öldürülmesinin yaratt??? trajedi ve toplumsal uyanmay? iki toplum aras?nda bir bar??ma f?rsat? olarak de?erlendirmeliyiz.

Somut bir öneri: Hrant Dink için bir ?stanbul ?i?li'de bir bar?? an?t? dikelim. Dikilecek 'Hrant Dink Bar?? An?t?' için aç?l??a Ermeni Ba?bakan? Koçaryan da davet edilsin. Bu an?t, soyk?r?m meselesine nihai noktay? ?u sözler ile koysun: 'Birinci Dünya Sava??'nda hayat?n? kaybeden Ermeni ve Türk yurtta?lar an?s?na.' Çok mu ütopik? Cevab?n?z evetse lütfen 'Hepimiz Ermeni'yiz' gibi sözler etmeyiniz. ?öyle bir dü?ünün ?stanbul'da ya?ayan 60 bin Ermeni vatanda??m?z böyle bir an?t? görünce neler hisseder? Kendinizi onlar?n yerine koyun. Ayr?ca böyle bir an?t?n Türkiye'nin ABD ve Avrupa'daki imaj?na nas?l bir etkide bulunaca??n? da dü?ünün. Korkular?n? yenmi?, kendine güvenen ve büyük dü?ünen bir Türkiye için Hrant Dink bar?? an?t? ütopya de?ildir.