!á½p face="Verdana" size="2">Ermeni meselesini bugüne kadar çözümleyemememiz d?? politikam?z?n ba?ar?s?zl??? olarak yorumlan?yor. K?br?s için de ayn? ?ey söylenmi?ti. Asl?nda Irak politikam?z, Amerika ile ili?kilerimiz, AB üyelik süreci ve Ege sorunlar? da ayn? ba?lamda zikredilebilir. D?? politikam?z?n sorun çözme kapasitesinin yüksek olmad??? do?ru. Ama bunu Türkiye'nin sorunlar? çözmede ba?ar?l? olamad??? gerçe?inden ayr? dü?ünemeyiz. Enflasyonu indirmede en sonlara kalmad?k m?? ?mar, trafik, vergi gibi sorunlar devam etmiyor mu? Bu konular?n sorun haline gelmesi ve çözümlenememesinde demokrasiye erken girmemizin pay? oldu?u a?ikâr. Partiler büyük ihtiyaçlar içinde k?vranan halk kesimlerini rahats?z etmeden çözümlenmesi mümkün olmayan sorunlara el atmamay? tercih ettiler. Rakipleri kar??s?nda seçim ?anslar?n? kaybetmekten korktular. Sonuçta hemen tüm halk kesimleri hukuk d???l??? normal hayat tarz? haline getirdi. Sorunlar kal?c? nitelik kazand?.
?ç politikada sorun çözme al??kanl??? olmayan siyasi iktidarlar, d?? politika sorunlar?n?n kendili?inden çözümlenmesini bekler bir tavra girdiler. Kald? ki d?? politikan?n ba?ka zorluklar? da var. Her sorun en az iki tarafl? bir ihtilaf oldu?undan, çözüm yaln?z bize ba?l? de?il. Rakibimiz ihtilaf? lehimize çözdürmemek için ölümüne mücadele ediyor. Gücü tükenmeden uzla?m?yor. O zaman ihtilaf insan ömrüyle k?yaslanamayacak kadar uzuyor.
Siyasi ihtilaflar 'sonucu s?f?r oyunlar' niteli?i ta??yor. Yani birinin kazanc? di?erinin kayb? oluyor. ?ki taraf?n kazanc? yani 'kazan kazan' türü çözüm mümkün de?il. Çin'in en büyük ticari orta?? ve d?? yat?r?mc?s? Japonya ile geçenlerde ç?kan krizi dü?ünün. Sava? s?ras?nda Japonlar?n Çin'de yapt?klar? mezalimin okul kitaplar?na yans?mamas? ikili ili?kilerde görülmemi? gerilime yol açt?. Çin'in parças? addetti?i Tayvan'?n da Çin'de büyük yat?r?mlar? var, ama ba??ms?zl??a gitmesi halinde Çin, ikinci büyük ekonomi orta?? Amerika ile çat??ma tehlikesine ra?men, ona sald?raca??n? aç?kça söylüyor. Yani ekonomik ç?karlar siyasi ihtilaflar? önleyemiyor. Belki üzücü ama d?? politikada siyaset ekonominin üstünde.
Tek sorunlu ülkelerle olan ihtilaflarda, çok sorunlu ülkelerin ç?karlar?n? korumalar? daha zor. Türkiye'nin bin bir türlü hayati stratejik sorunu varken, K?br?s Rumlar?n?n tek derdi adan?n kuzeyini yutmak, Ermenilerinkiyse bize soyk?r?m? kabul ettirmek.
D?? politikada en önemli zaaf?m?z?n kendimizden kaynakland??? inkâr edilemez. Son 50 y?l?n Türk d?? politikas?, 1974 K?br?s müdahalesi ve 1998 Suriye krizi bir yana b?rak?l?rsa, hemen her zaman savunmada kald?. Kendi gücünü küçümsedi, kar??s?ndakini büyük gördü. Tabir caizse orta alanda oyun kuramad?. D?? politikada risk almadan bir ?ey yap?lamayaca??n? anlamad?. Kendini anlatmay? zül addetti. Ba?kalar?ndan destek istemek zor geldi.
Türk d?? politikas?n?n önünde birbiriyle ili?kili iki önemli engel daha var. II. Dünya Sava??'ndan sonra Türkiye Bat? dünyas?n?n içinde yer ald?, ama tarihi önyarg?lar?n? a?amayan Bat?, Türkiye'yi bir türlü kendisinden saymad?. So?uk Sava? sonras?nda ve AB üyelik sürecinde bu durum daha da belirginle?ti. Bat? adil olsayd? Ermeni meselesi bu hale gelir miydi?
Öte yandan ba?ka ülkelerde marjinal say?lacak olan, ama bizde büyük gazetelerde kö?e tutan birçok 'liberal ayd?n' da, Türkiye'nin Bat?l? olmak için Bat?'n?n her istedi?ini yapmas? gerekti?ini savunuyor. Bat?l?lar d?? politikada bu ayd?nlar?n kimliksizli?ini kullan?yor. Bu yüzden K?br?s gibi, Ermeni meselesinde de hacim ya da kamuoyu diplomasisi yapamayaca??m?z anla??l?yor.
D?? politika sorunlar?yla ilgilenen akademisyen say?s? uzun süre çok azd?. Soyk?r?m, terörizm ve sava? hukuku alanlar?nda hâlâ yeterince hukukçu ve tarihçi yok. Bizimkiler kariyerlerini hayat?n müspet alanlar?nda yapmay? ye?liyor.
Ulus olarak da ihtilaflar?n hemen çözümlenmesini istiyoruz. Kimseye uzun süreli husumet besleyemiyoruz. Acele çözüm yanl?lar?n? destekliyoruz. Unutuyoruz ki d?? politika ile kar??la?t?r?ld???nda maraton bir sürat yar???d?r. Ve ihtilaflar? çabuk çözmek ancak fazla ödün vermekle olur.