!ßé°€="justify">Hrant Dink’in öldürülmesi, ister istemez , bana ve birçok ku?akda??ma 1970’lerin ikinci yar?s?nda t?rman??a geçen ayd?nlara yönelik suikastleri hat?rlatt?.

Ï en ufak bir ipucu ile eskiden ya?anm?? olan? hat?rlar; korku ile ürperir. Okulunuzdan ç?k?p evinize gitmekteyken, üzerinize do?ru gelip az öteye dü?mü? bombay? (16 Mart 1978, ?stanbul Hukuk Fakültesi ç?k???) ya da kö?edeki ??k “brasserie”nin hemen önünde kontrolu kaybedip dire?e toslam?? BMW’nin içindeki Abdi ?pekçi’yi (1 ?ubat 1979, Ni?anta??) hat?rlar, ?öyle bir durursunuz. Siyasi statükonun, uluslararas? konjonktürün, strateji sava?lar?n?n ya da ülkemiz üzerinde oynanan oyunlar?n hangisinin bu durumdan sorumlu oldu?unu ben bilemem, 20 ya??ma göre, art?k, çok daha az “anl?yorum” siyasetten.
 
Günümüz Türkiyesinde ya?ayanlar?n yakla??k yar?s? 1970’lerde 11-12 ya??n?n üzerindeydi. Aradan geçen neredeyse otuz y?lda, birçok ?eyin bir daha asla olmayaca??na inanm??, ‘70lerden kalma yüzbinlerce insana, bu inançlar?n?n temelsiz oldu?unu dü?ündürten Hrant Dink cinayeti, ‘90lardaki birçok cinayetten çok daha ?iddetle silkeledi içimizdeki ürküntüyü. Hat?rlad???m?zda, akl?m?za geldi?inde, içimizi nedeni belirsiz bir korkunun sard???, akl?m?zda canlanan deh?et duygusunun vücudumuzun ahengini bozdu?u bu durum; geçmi?te can?m?z? çok ac?tm?? olan?n tekrar canlanmas?d?r. Bir yandan da, ne olup bitti?ini bile anlamadan kendimizi öfke içinde isyan ederken buluverir, can havliyle dost dü?man ay?rt edemeden kendimizi korumaya gayret ederiz.

Böyle olaylardan sonra “itidal” (genç okurlar için tercümesi: ?l?ml?l?k) tavsiye edenler sinirimizi tepemize ç?kartsalar da, ciddiye al?nacak bir öneri oldu?unu kabul edelim. Durup dü?ünmeye f?rsat bulabilirsek, eski ve iyile?memi? yaran?n, 1970’ler Türkiyesinde ya?am?? olman?n verdi?i hasarlar?n, hayat?m?z? ve alg?lar?m?z? ele geçirmesini engelleyebiliriz. Bu sevmedi?im tavsiyeye uyup, derin dü?ünmeyi k?sa bir süre için erteleyece?im. 1970’lerin travmas? hakk?nda dü?ünmeye dönmek üzere...

Gitmeden bir söz daha: Travman?n yaratt??? ruhsal durum vakitlice ve sayg? ile ele al?n?p, psikolojik incinmeler kapat?lmad?kça, adalet duygusu tatmin edilmedikçe, toplumun ya?ama cesaretini k?r?c? eylemlerin etkisi kolayca büyüyüverir. Bir olay?n psikolojik bir travma niteli?ini “kazanmas?” için kendi ba??m?za gelmesi ?art de?ildir. Bir ba?kas?n?n ba??na gelmesi yeter... Yeter de artar. Hele bir ba?kas?n?n ba??na gelirken bunu önleyebilir miydik sorusunu da yaratan bir biçimde tan?k olmak, engel olamamak en iç burkucu, en omuz çökerticidir. Dink cinayetinde biraz böyle bir durum yok mu? Dink’in son yaz?s?nda söz etti?i “güvercinin ruh tedirginli?i” geliyorum diyen bir sald?r?n?n habercisi de?il mi? Bizi de iyice travmatize eden, ruhumuzu zedeleyen, öylece bakakalmam?z her ?ey olup biterken.

Ya? 35, yolun neresi?

Ya? 35 yolun yar?s? eder mi, sorusunu soranlara kestirme cevap: hangi yolun? Örne?in, bir doktorsan?z, serbest hekimlik yapman?n da doktorun gidece?i ana yol oldu?unu dü?ünüyorsan?z, yolun ba?? bile diyebilirsiniz. Kendim dahil kendi ku?a??mdaki birçok doktorun 40’l? ya?larda muayenehane açmay? becerebildi?ini dü?ünürsek, ya? 35 yolun ba??ndan da öncesi oluyor. S?n?fta bile kalmadan okulu bitirip, zorunlu hizmet ve askerlk görevleri ile 3-4 y?l geçirdikten sonra, hiç sene kaybetmeksizin, en az 5 y?l sürecek bir uzmanl?k e?itimini tamamlad???nda, üstüne bir de akademik say?lacak bir iki ad?m denedi?inde genç doktor kendisini çoktan 40’? geçmi? bulabiliyor.

Bu konuyu ilk kez dü?ündü?ümde, ABD’de genç ara?t?rmac?lar için bir ara?t?rma ödülüne ba?vurmaya kalkm??, o s?ra 36 ya??nda oldu?um için ba?vuruya uygun say?lmam?? ve diskalifiye olmu?tum. Üstelik birkaç y?l sonra, 35 ya? s?n?r? 38e ç?kt?, ama ben bu sefer de 39’u geçmi?tim. 1970’lerden kalma gençler, ba?ka zamanlardan kalma di?er gençler gibi, yapmak istedikleri birçok ?ey için uzun bir süre “henüz çok genç” say?ld?ktan sonra, birden ne oldu?unu bile anlamadan, “yeterince genç de?il” kategorisine geçiverdiler. Gençli?ini ya?ayamamak bu mudur?

Bir tür Murphy kanunu gibi asl?nda bu i?ler. Ben ortaokulu bitirdim, ortaokul bitirme s?navlar?n? ard?mdan kald?rd?lar. Bunu sa?da solda söyledi?imde, “o da bir ?ey mi, ben lise bitirme s?navlar?na da girdim, kalkmadan bir önceki sene,” ya da, “üniversite giri? s?navlar?na girece?im sene, s?navlar? ikiye ç?kartt?lar” yak?nmalar?n? duyuyorum. Hepimiz trafikte kendi ?eridimizin hep yava? akt???ndan ?ikayetleniriz. Yan ?eride geçenler, bu sefer de o ?eridin yava?lad???n? “görürler.”