.@Ü ce="Verdana" sizeŽÿ€KAÇ VEÇHEL?„

 TBMMtarihçilerden olu?acak ortak bir komisyon kurulmas?n? önerdi.

Ý#?iv belgelerini birbirinden farkl? okumak sadece mümkün de?il, ayn? zamanda kaç?n?lmaz. Eh, ne de olsa postmodern olduklar?ndan görecelilikte s?n?r tan?m?yorlar.
Asl?nda hakl? da say?labilirler. Zira sorun o denli duygu yüklü ki her iki taraf?n tarihçileri de nesnelliklerini koruyam?yor. Ermenilerin üçüncü taraf tarihçileri nas?l bordroya ba?lad?klar?ysa cümle âlemin malumu.
Ancak yine de ortak tarih çal??mas?na ihtiyaç var. Bugüne kadar yaz?lan tarihler tek tarafl?yd?. Taraflar sadece kendi i?lerine gelen belgeleri çal???yor, kar?? taraf?n lehine olanlar? ihmal ediyorlard?. Ermeniler y?llarca hiçbir itiraz olmadan sahte belgeleri sahiciymi? gibi kabul ettirmi?lerdi.
Viyana'daki belge teatisi yararl? oldu. Ama Ermeniler i?in kendileri için kötüye gitti?ini yani tarihle yüzle?meleri halinde soyk?r?m hayalini kaybetme tehlikesi oldu?unu anlay?nca kaçt?lar.
Tarih komisyonu önerisinin sahibi Sn. ?ükrü Elekda?'?n da söyledi?i gibi, tarihçilerin belgeler üzerinde yapacaklar? çal??ma bir ilk ad?m niteli?inde olacak. Yani tarihçilerden sorunu çözmeleri de?il, olaylar? ayd?nlatmalar? bekleniyor. Belgeler üzerindeki görü? farklar? gerçeklerin anla??lmas?na katk?da bulunacak. Tarih çal??mas? tamamland?ktan sonra çözüm için hangi yöntemlerin kullan?laca?? kararla?t?r?labilecek.
Sorunu çözmek asl?nda hukukun i?i. Kald? ki Ermeniler soyk?r?m üzerinde ?srar ettikçe, hukuktan ba?ka çare de yok. Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 6. maddesine göre, soyk?r?m?n i?lendi?ine ancak yetkili mahkeme karar veriyor. Olaylardan bu yana geçen 90 y?l içinde san?k, tan?k ve kan?t kalmad???na göre, tahkime gitmek daha do?ru olur. Tarihçilerin ortak çal??mas? da tahkim için gerekli verileri sa?lar.
Ermeniler hakl? olduklar?na inan?yorlarsa ve ICTJ çal??mas?n? da hakl?l?klar?n?n kan?t? olarak görüyorlarsa, tahkimden çekinmeleri için bir neden kalm?yor demektir.
?ki taraf konuyu, zaman dilimini ve uygulanacak hukuku birlikte tan?mlar. Usul kurallar?n? saptar. Nihai raporun yap?s?n?, dillerini, eklenecek belgeleri kararla?t?r?r. Kendi hakemleriyle beraber görev yapacak üçüncü taraf hakemlerini seçer. ?htilaf? bunlara havale eder.
Soyk?r?ma ili?kin duygular? so?utman?n ba?ka bir yolu da yok.
Tarih komisyonu kurmak ve hukuk yoluna gitmek, di?er alanlar? ihmal etmek anlam?na gelmez.
Konunun siyasi veçhesi oldu?una ku?ku yok.
Ancak iki taraf?n konuya siyasi yakla??mlar? çok farkl?. Ermeniler ortak s?n?r?n hemen aç?lmas?n? ve diplomatik misyonlar?n hemen kurulmas?n? istiyor.
Devlet ba?kan? ve d??i?leri bakan? düzeyinde Kars Anla?mas?'n? kabul ettiklerini ve Türkiye'den toprak talepleri olmad???n? söylüyor. Ama Ermenistan, tehcir edilen Ermenilerin emlak?nin iadesinden ve bu olmazsa tazmin edilmesinden vazgeçmi? de?il. Bu aç?dan Sovyetler'e halef ülke olarak Lozan Antla?mas?'n?n sonuçlar?n? da resmen kabul etmeleri laz?m.
Öte yandan Ermenistan'?n i?gal etti?i Azerbaycan topraklar?ndan çekilmesi konusunda, ileriye dönük umut veren ilerlemeler olmazsa diplomatik ili?kilerin kurulmas? mümkün olamaz.
Geriye, konunun ne tarihi ne hukuki ne de siyasi oldu?u; yaln?zca insani, ahlaki ve vicdani bir yakla??mla çözümlenebilece?i iddialar? kal?yor. Bu konuda Ermenilerden bir mesaj gelmemesine ra?men, baz? liberal ayd?nlar?n ?srarc? olmas? ilginç. Bizim 'vicdaniler' galiba soyk?r?m? kabul ediyorlar da, bunu aç?kça söylememek için, vicdana at?fta bulunuyorlar.
Bunlar sorunu bilmedikleri, ö?renme niyetleri de olmad??? halde, aktif rol oynama ihtiras?ndan vazgeçemiyorlar. Ayr?ca herkesten, en çok da milliyetçilerden 'iyi' olduklar?na inan?yor veya öyle görünmek istiyorlar.
TARC üyesi ünlü psikiyatr ve psikanalist Vam?k Volkan, Ermenilerin Türk üyelerden gelen empatiyi reddettiklerini saptam??t?. Bunun ciddi nedenleri var. Yani vicdanilik asl?ndan göründü?ünden çok daha zor. Ama b?rakal?m onlar?n da çorbada tuzu olsun.Asl?nda hakl? da say?labilirler. Zira sorun o denli duygu yüklü ki her iki taraf?n tarihçileri de nesnelliklerini koruyam?yor. Ermenilerin üçüncü taraf tarihçileri nas?l bordroya ba?lad?klar?ysa cümle âlemin malumu.
Ancak yine de ortak tarih çal??mas?na ihtiyaç var. Bugüne kadar yaz?lan tarihler tek tarafl?yd?. Taraflar sadece kendi i?lerine gelen belgeleri çal???yor, kar?? taraf?n lehine olanlar? ihmal ediyorlard?. Ermeniler y?llarca hiçbir itiraz olmadan sahte belgeleri sahiciymi? gibi kabul ettirmi?lerdi.
Viyana'daki belge teatisi yararl? oldu. Ama Ermeniler i?in kendileri için kötüye gitti?ini yani tarihle yüzle?meleri halinde soyk?r?m hayalini kaybetme tehlikesi oldu?unu anlay?nca kaçt?lar.
Tarih komisyonu önerisinin sahibi Sn. ?ükrü Elekda?'?n da söyledi?i gibi, tarihçilerin belgeler üzerinde yapacaklar? çal??ma bir ilk ad?m niteli?inde olacak. Yani tarihçilerden sorunu çözmeleri de?il, olaylar? ayd?nlatmalar? bekleniyor. Belgeler üzerindeki görü? farklar? gerçeklerin anla??lmas?na katk?da bulunacak. Tarih çal??mas? tamamland?ktan sonra çözüm için hangi yöntemlerin kullan?laca?? kararla?t?r?labilecek.
Sorunu çözmek asl?nda hukukun i?i. Kald? ki Ermeniler soyk?r?m üzerinde ?srar ettikçe, hukuktan ba?ka çare de yok. Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 6. maddesine göre, soyk?r?m?n i?lendi?ine ancak yetkili mahkeme karar veriyor. Olaylardan bu yana geçen 90 y?l içinde san?k, tan?k ve kan?t kalmad???na göre, tahkime gitmek daha do?ru olur. Tarihçilerin ortak çal??mas? da tahkim için gerekli verileri sa?lar.
Ermeniler hakl? olduklar?na inan?yorlarsa ve ICTJ çal??mas?n? da hakl?l?klar?n?n kan?t? olarak görüyorlarsa, tahkimden çekinmeleri için bir neden kalm?yor demektir.
?ki taraf konuyu, zaman dilimini ve uygulanacak hukuku birlikte tan?mlar. Usul kurallar?n? saptar. Nihai raporun yap?s?n?, dillerini, eklenecek belgeleri kararla?t?r?r. Kendi hakemleriyle beraber görev yapacak üçüncü taraf hakemlerini seçer. ?htilaf? bunlara havale eder.
Soyk?r?ma ili?kin duygular? so?utman?n ba?ka bir yolu da yok. Tarih komisyonu kurmak ve hukuk yoluna gitmek, di?er alanlar? ihmal etmek anlam?na gelmez. Konunun siyasi veçhesi oldu?una ku?ku yok.
Ancak iki taraf?n konuya siyasi yakla??mlar? çok farkl?. Ermeniler ortak s?n?r?n hemen aç?lmas?n? ve diplomatik misyonlar?n hemen kurulmas?n? istiyor.
Devlet ba?kan? ve d??i?leri bakan? düzeyinde Kars Anla?mas?'n? kabul ettiklerini ve Türkiye'den toprak talepleri olmad???n? söylüyor. Ama Ermenistan, tehcir edilen Ermenilerin emlak?nin iadesinden ve bu olmazsa tazmin edilmesinden vazgeçmi? de?il. Bu aç?dan Sovyetler'e halef ülke olarak Lozan Antla?mas?'n?n sonuçlar?n? da resmen kabul etmeleri laz?m.
Öte yandan Ermenistan'?n i?gal etti?i Azerbaycan topraklar?ndan çekilmesi konusunda, ileriye dönük umut veren ilerlemeler olmazsa diplomatik ili?kilerin kurulmas? mümkün olamaz.
Geriye, konunun ne tarihi ne hukuki ne de siyasi oldu?u; yaln?zca insani, ahlaki ve vicdani bir yakla??mla çözümlenebilece?i iddialar? kal?yor. Bu konuda Ermenilerden bir mesaj gelmemesine ra?men, baz? liberal ayd?nlar?n ?srarc? olmas? ilginç. Bizim 'vicdaniler' galiba soyk?r?m? kabul ediyorlar da, bunu aç?kça söylememek için, vicdana at?fta bulunuyorlar.
Bunlar sorunu bilmedikleri, ö?renme niyetleri de olmad??? halde, aktif rol oynama ihtiras?ndan vazgeçemiyorlar. Ayr?ca herkesten, en çok da milliyetçilerden 'iyi' olduklar?na inan?yor veya öyle görünmek istiyorlar.
TARC üyesi ünlü psikiyatr ve psikanalist Vam?k Volkan, Ermenilerin Türk üyelerden gelen empatiyi reddettiklerini saptam??t?. Bunun ciddi nedenleri var. Yani vicdanilik asl?ndan göründü?ünden çok daha zor. Ama b?rakal?m onlar?n da çorbada tuzu olsun.