!á½ p face="Verdana" size="2">Srebrenitsa katliam?n?n 10. y?ldönümü an?ld?. Kamuoyu, bu korkunç trajediyi hat?rlad?. Bas?nda karde? Bo?nak halk?yla özde?le?en duygu dolu yaz?lar ç?kt?. Konu asla unutulmamal?. Bosna Hersek'te etnik temizlik ve soyk?r?m?n insani ve hukuki yönleri üzerinde sürekli ara?t?rmalar yap?lmal?. Türkiye, soyk?r?m gibi ola?anüstü bir konuya ilgisini, sadece yak?nl?k duydu?u bir halkla s?n?rlamamal?. Bu ilgiyi Ermeni soyk?r?m iddialar?na tepki niteli?inin ötesine götürmeyi bilmeli.
Srebrenitsa katliam? konusunda soyk?r?m karar? veren mahkemenin ve suçlu bulunan Krstic'in ad?n? bile bilmeden alelacele kö?e yaz?lar? yaz?ld???; ölenlerin say?s?n?n sanki azm?? gibi abart?ld???; Srebrenitsa'dan bir y?l önce Ruanda'da 800 bin Tutsi'nin ölümüyle sonuçlanan daha büyük bir soyk?r?m varken, Holokost'tan sonra ilk ve en vahim soyk?r?m diye an?ld??? görülüyor. Terörizmden bunca ac? çektik ve çekiyoruz. Buna ra?men terörizme ili?kin en basit bilgiye eri?meye çal??madan laf eden politikac? ve gazetecilerimiz var. Soyk?r?mla suçland??? halde, bu konuyu da ö?renemeyen bir millet olmaktan ç?kmal?y?z. Ac? çekmek ku?kusuz çok önemli bir tecrübe. Ama ac?lar bizi ara?t?rma ve bilgiye götürmüyorsa, tecrübeden ders ç?karmak, bunu kelimelere dökmek ve dünyay? etkilemek imkân? olmuyor.
Nisan 1992'de Bosna Hersek'e s?çrayan sava?tan k?sa bir süre önce ba?layan H?rvat-S?rp sava??nda Yugoslav Halk Ordusu (JNA) S?rbistan ordusuna dönü?mü?; silah ve mühimmat s?k?nt?s? olmad??? görülmü?tü. Buna ra?men 25 Eylül 1991'de BM Güvenlik Konseyi, ald??? 713 say?l? kararla tüm Yugoslavya üzerinde silah ambargosu koydu. Böylece S?rplar?n kar??s?nda önce H?rvatlar sonra da Bo?naklar savunmas?z kald?.
21 ?ubat 1992'de H?rvatlar? korumak için olu?turulan UNPROFOR'un, Bosna sava??nda Bo?naklar? da korumas? öngörüldü. Hafif silahlarla donat?lm?? bu bar?? gücü, bar???n olmad??? bir ortamda Bo?naklar? koruyamad?. Belki de Bo?naklar?n S?rp ?artlar?n? kabul etmesi istendi?inden, korunmalar? zaten amaçlanmam??t?. Türkiye, S?rp sald?r?s? ba?lad??? andan itibaren, bunun bir sava? de?il, bir etnik temizlik oldu?unu saptad?. Ç?kar hesab? olan klasik diplomasiyi hemen terk etti. S?rplarla ili?kilerin bozulmas?n? göze ald?.
Uluslararas? toplum, sava?ta tüm taraflar?n insan haklar? ihlalleri i?ledi?i gerekçesiyle sald?rgan? ve suçluyu saptamaktan ve i?lenen suçu tan?mlamaktan kaç?n?yordu. Türkiye, üyesi bile olmad??? ?nsan Haklar? Komisyonu'na özel oturum yapt?rmay? ba?ard?. Suçlunun S?rplar, i?ledikleri etnik temizlik suçunun 'insanl??a kar?? suç' olu?turdu?unu, 1 Aral?k 1992 tarih ve S-2/1 say?l? kararla kabul ettirdi. Ermeni soyk?r?m? ithamlar?na ald?rmadan, bu suçun soyk?r?m olabilece?ini ilk kez bir BM karar?na geçirmi? oldu.
AB ülkeleri, So?uk Sava? dönemi sonras? bu ilk Avrupa krizini kendileri çözmek istediler. Amerika'n?n rol almas?na kar?? ç?kt?lar. Silah ambargosunun kalkmas?n? ve UNPROFOR'un güçlendirilmesini istemediler. Soyk?r?m Sözle?mesi'nin soyk?r?m?n derhal önlenmesine ili?kin temel hükmünü uygulamad?lar. Bo?naklar? soyk?r?ma kar?? korumad?klar? gibi, kendilerini savunmas?na da imkân vermediler. Saraybosna'n?n y?llarca S?rp topçusu taraf?ndan bombalanmas?na, 'güvenlikli bölgelerin' etnik temizli?e tabi tutulmas?na göz yumdular.
10 Temmuz 1995 Srebrenitsa katliam? üzerine, Amerika'n?n giri?imiyle 28 A?ustos günü ba?layan NATO harekât?, 250 bin sivil ölümüne yol açan facian?n asl?nda kolayca önlenebilece?ini gösterdi.
Srebrenitsa'da 8 bin erkek, da?l?k yoldan bat? Bosna'ya sevk edilirken S?rplar taraf?ndan katledildi. Lahey'deki eski Yugoslavya Ceza Mahkemesi etnik temizlik s?ras?nda yap?lan bu katliam?, 2.8.2001 tarihli karar?yla soyk?r?m sayd?. Bo?naklar?n 'Türk' olduklar? için öldürülmü? olmalar?, sözle?menin 2. maddesine göre suçun soyk?r?m oldu?unu aç?kça gösteriyor.
Srebrenitsa soyk?r?m?, 19. yüzy?l boyunca Balkanlar'dan ayn? yöntemle sökülüp at?lan Türklerin soyk?r?ma u?rad?klar?n? kan?tlamas? aç?s?ndan, bizim için ayr?ca büyük önem ta??yor.
Anasayfa
İletişim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
