!á½p="justify">Hrant Dink'in öldürülmesi daha çok konu?ulacak. Üstelik bu cinayet, cinayet olmaktan ç?k?p uluslararas? arenada kendimizle yüzle?ti?imiz bir aynaya dönü?ecek. Cinayeti lanetleyen epey yaz? yay?nland?, resmi düzeyde Türkiye'nin cinayet kar??s?nda tak?nd??? tutum samimi bulunsa da bundan sonra aç?lacak perdeyi önlemeye yetece?ini sanm?yorum.

Fakat bu cinayet çerçevesinde iki önemli kesimin herkesten çok kendi ile yüzle?mesi gerekti?inin alt?n? çizmeliyim. Bu iki kesimin biri, Hrant Dink'in kimli?i dolay?s?yla kendini müdahil gören Bat? dünyas? ile ilgili. Di?eri ise cenazeye en çok sahiplenmi? görünen sol kesim ve söylemi ile ilgili…

Türkiye aç?s?ndan cinayetin uluslararas? arenada Ermeni sorunu ile ili?kilendirilmesi kaç?n?lmaz görünüyor. Özellikle Ermeni diasporas?n?n bu yöndeki giri?imler ve hatta ondan ba??ms?z olarak Tekrar gündeme getirilmek istenen Ermeni soyk?r?m? iddias?nda taraf olanlar?n Türkiye'ye teklif ettikleri “geçmi?le yüzle?me”nin bizzat muhataplar? olduklar?n? kimse hat?rlatmak istemiyor. 1915'te Ermenilerle ya?anan olaylar?n ad?na ne derseniz deyin bununla ilgili birinci dereceden tarih önünde herkesten önce hesap vermesi gerekenlerin ba??nda Avrupal?lar geliyor. Tarihi, kültürel ve sosyal gerçekler ?unu gösteriyor ki, özellikle ?ngilizlerin Osmanl?ya yönelik sömürgeci niyetlerine Ermeniler tahrik edilip alet edilmelerinin millet-i sad?ka olarak Türk/müslümanlarla Ermeniler aras?nda ya?anan ac? olaylar?n ba? müsebbibi olduklar?n? belirtmeye gerek yok. Daha önce de burada yazd???m gibi ünlü tarihçi Toynbee'nin an?lar?ndaki itiraflar? bile yeterince ufuk aç?c?... Bu ya?ananlardan ?ttihatç? kadrolar?n sorumlulu?u oldu?u kadar bu oyuna gelen Ermeni komitac?lar?n pay?n? kimse yok sayamaz. Ama benim bu vesile ile belirtmek istedi?im, bizzat Hrant Dink'in bu gerçe?i i?aret ederek Avrupal?lar? hesap vermeye ça??rm?? olmas?d?r.

“Geçmi?te, 90 y?l önce, ya da ondan önceki y?llarda da ya?anan trajedilerde, ya?anan felaketlerde Avrupa ne rol oynad?, bunu acaba Avrupal?lar bugüne kadar çok aç?k yüreklilikle sorgulad?lar m?? Hay?r sorgulamad?lar. Bütün ayr?nt?lar? da biliyorlar asl?nda. Kendi ar?ivleri bunlarla dolu. Ama onlar bugüne kadar hiç samimi bir duru? göstermediler bu yönde…

??te, geçmi?te Ermeniler üzerine hâmilik yapt?lar, ?ngilizler, Frans?zlar. Avusturya, Almanya, ?ttihat Terakki'ye bu yönde telkinlerde bulundu. Ya?anan o felaketin de bir yerde teorisyenleriydi onlar, ak?l vericilerdi. Kendi Balkanlarda edindikleri prati?i Osmanl?'ya aktaranlard?. Ama Avrupa'da bunlar hiç sorgulanmad?.

Bunlar? niçin sorgulamad?klar?n? onlara hat?rlataca??m ve asl?nda sorgulamad?klar? için de bugün ayn? hatalar? tekrarlad?klar?n? yine hat?rlataca??m. Çünkü bugün art?k Avrupa'n?n mazereti de yok.” Ve can al?c? noktay? ?öyle vurguluyor Dink: “Bugün ise art?k bu bedeli ödeyebilmek için f?rsat do?mu? durumda. O da nedir? Geçmi?te, onlar?n sayesinde bin y?ld?r bir arada ya?ayan iki halk?n ili?kileri tüketildi. Geçmi?te bu ili?kileri tüketen Avrupa, bugün bu ili?kileri üretmekle, yeniden do?urmakla yükümlüdür.” (BBC'ye verdi?i mülakattan, 9 Nisan 2005)

Ve “bu birlikteli?i tüketen” resmi söylemin bugün sokaklara ta?an slogan?: Bugün hepimiz Ermeniyiz!…

Bir cinayete kar?? ç?kmak, bir haks?zl??a dur demek, zulme u?ram?? birine sahip ç?kmak için neden Ermeni (ya da ba?ka bir kimlik) olmam?z gerekiyor ki? Bu tekçi, farkl?l?klar? yok sayan yakla??m?n bu temel zaaf?d?r ki Türkiye'de birilerinin kendisiyle hesapla?maya girmesini zorunlu k?l?yor...

Bin y?l bir arada ya?amay? ba?aran bir tarihsel deneyimden ç?kar?labilecek ders bu mu olmal?? Türk solunun temel ç?kmaz? burada dü?ümleniyor zaten. Resmi söylemin toplumsal ve kültürel çe?itlili?i tekle?tirdi?i programlara ses ç?karmak bir yana bunun bayraktarl???n? yapanlar Bat?dan dev?irilen ulus-devlet modeliyle tekçili?i me?rula?t?ranlar?n açmaz?n?n göstergesi olarak okunmal?.

Modern siyaset modellerinin bedelini bu topraklardaki birlikteli?i mümkün k?lan ?slam medeniyetinin etkisini k?rmakta bulanlar?n Müslüman kimli?i ile hesapla?maya girenlerin “geçmi?le yüzle?me”ye ça??rmalar?n?n arkas?ndaki özür dilemeci tavr? rahatl?kla okuyabiliyoruz.. Paris'te, Londra'da “i?te soyk?r?m yapan bir milletin evlad?” olarak gösterilmeyi “geçmi?le hesapla?ma” olarak sunanlar ayn? zamanda bu tekci kimlikleri dayatanlard?r. Türkiye'de ulusalc?l??? da üreten kültürün ayn? siyaset gelene?inden beslendi?ini kimse atlamas?n.

“Bugün hepimiz Ermeniyiz…” Bu cinayet kar??s?nda sessiz kalmamak için ne kendi kimli?imden vaz geçmeme gerek var ne de Ermeni olmaya...

Bu topraklarda bin y?l bir arada olmam?z? mümkün k?lan deneyimi, medeniyet birikimini inkar edenlerin üretebildi?i tek söylem bu; daralt?c? bir teklik… Öz güvenini, varolu? bilincini ve imkanlar?n? yitirenlerin “bir aradal?k” ad?na üretebildikleri ?ey yine tek kimlikli özür dileme formülü… Bu ülkede Türk, Kürt sorunu ç?karmay? ba?arabilmi? anlay?? ne Hrantlar? koruyabilir ne de birliktelik ?ark?s?n? besteleyebilir.