YABANCILAR NE DÜ?ÜNÜYORLAR?

Seçim ortam?nda, Hrant Dink cinayeti Türkiye'nin risklerini bir kere daha de?erlendirmemizi gündeme getirdi. Tabii bu cinayetin henüz dengesiz bir çocu?un saçma bir cinayeti mi oldu?u, yoksa organize ve militan bir örgütün cinayeti mi oldu?unu bilmiyoruz. Ancak bu cinayet "A??r? doz fanatik milliyetçili?in" önemli ölçüde tehlikeli bir faktör oldu?unu unutmam?za f?rsat vermedi.

Dün konu?tu?umuz bir yabanc? yat?r?mc? grubu ile risk de?erlendirmesi yapt?k.

Türkiye'nin kar?? kar??ya oldu?u riskleri iç ve d?? diye ay?ral?m.

D?? riskler gündeme geldi?i zaman siyasi ve ekonomik diye ikiye ay?rmak gerekli. Ekonomik risk denince, dünya çap?ndaki likidite bollu?u ve bu bollu?un tersine dönmesi olas?l???, faizi s?f?ra yak?n Japonya'n?n faiz art?rmas? sonucu carry trade denen ucuz faizli yerden (Japonya) borçlan?p yüksek faizli yere (Türkiye) yat?r?m yapman?n cazibesini kaybetmesi, ABD'de faizin yükselerek konut sektörü balonu denen olguyu s?n?rlamas? sonucu dü?en dünya çap?nda reel büyüme gibi olgular konu?ulabilir. D?? siyasi risk dendi?i zaman da ABD-Irak ve ABD-?ran çat??malar?n?n eskalasyonu gündeme getirilebilir. Bu tür siyasi riskler petrol fiyatlar?n? yeniden ve h?zla yükselterek tüm dünyada dengeleri bozabilir. Bizi de iyice kötü duruma götürebilir. Bu konuda Türkiye'nin kendi ba??na bir ?ey yapamayaca?? de?erlendirmesine kat?l?yorlar.

Tabii iç riskleri de?erlendirirsek bunu da siyasi ve ekonomik diye ikiye ay?rmak gerek. Ama yabanc?lar ülkemizde siyaset ile ekonominin birbirinden bo?anmas? yakla??m?n?n durdu?unu dü?ünmekteler. Yabanc?lar hâlâ iyimserler ama geçen y?l Merkez Bankas? Ba?kan? atanma sürecinde ortaya koydu?umuz kötü performans hâlâ unutulmam??. Bunu hep gündeme getiriyorlar. Keza hükümet üyelerinin ve ba?bakan?n s?k s?k para politikas?na ve faizlerin ve kurun gidi?at?na müdahalesini anlamakta zorland?klar?n? ifade ediyorlar. Bir yandan Merkez Bankas? ba??ms?zd?r diyeceksin, bunu kanunlara yazacaks?n, di?er taraftan sürekli para politikas? uygulamas?na itiraz edeceksin, yakla??m?n? hiç mi hiç sevmiyorlar, bunun Merkez Bankas?'n?n kredibilitesini s?f?rlad???n? dü?ünüyorlar ve kredibilite olmadan, ciddi maliye politikas? ve bütçe ba?ar?lar?na ra?men, para politikas? tutmaz diyorlar. Di?er taraftan sosyal güvenlik yasas?n?n frenlenmesini ve enerji da??t?m? ile ilgili ertelemeyi, alenen seçim popülizmi olarak de?erlendiriyor ve endi?eleniyorlar. Ticaret ve Sanayi Bakanl???'n?n önderli?indeki fiyat indirimi s?n?rlamas? ile alakal? düzenlemeyi komik ötesi buluyorlar, alenen geriye dönü? diye de?erlendiriyorlar. En az kötü de?erlendirme verdikleri konu ise bütçede biraz seçim popülizmi yap?lmas? konusu. Bunu çok önemsemiyorlar ama, di?er "günahlar?m?z?n" önümüzdeki dönemde uluslararas? rating kurulu?lar?ndan veto yiyece?ini ve rating dü?ürülmesi ile veya hal ve gidi? notunun dü?ürülmesi ile kar??la?abilece?imizden korkuyorlar. Türkiye'nin s?n?r ötesi harekat yapmas?ndan ise ciddi oranda korkuyorlar, a??r? doz milliyetçilikte art??? da çevre ?artlar? çerçevesinde tehlikeli, ama anla??labilir bulmaktalar.

Yabanc?lar bizim en çok korktu?umuz cari denge aç???n?n bir y?ll?k perspektif içinde sorun olmayaca?? de?erlendirmesini yap?yorlar. Güçlü, do?rudan yabanc? sermaye yat?r?m?na dayanarak cari dengeyi sorun saymazken, seçimden sonra cari denge için önlemler al?nmas? gerekti?ine i?aret ediyorlar.

Cumhurba?kanl??? seçimi ve genel seçimde koalisyon ç?kmas? olas?l??? ise ?imdiden ikinci derecede önemli olarak de?erlendiriliyor.

Özetle, para politikas?nda siyasi tekleme, reformlar?n ertelenmesi ve hudut ötesi müdahale konular? bizim korktu?umuz cari denge veya d?? ekonomik daralma veya cumhurba?kanl??? seçimlerinin önünde de?erlendiriliyor. Bu tabii be?-alt? ayr? yabanc?n?n ortak de?erlendirmesi, yani bilimsel bir anket de?il, ama temsil yetene?i oldu?unu dü?ünüyorum.