.C§�"�="justify">Ermeni diasporas?na getirdi?i 'Türklere duyulan nefret Ermenilerin kan?n? zehirliyor' ele?tirisi çarp?t?lan Hrant Dink, ülke sevgisinin kendisini koruyaca??na inan?yordu. Bu cinayet Türkiye'yi utand?rd?; en ac?s?ysa Türk ailesine tam anlam?yla kabulünün ölümüyle gelmesi...

Hrant Dink'le son kar??la?mam?zda, "Daha ölmedim" diye espri yapm??t?. Onu daha sonra televizyonda gördüm, ?stanbul'da, kurdu?u gazetenin d???nda öldürülmü?tü. Bütün ölüm tehditlerine ra?men, tertemiz ülke sevgisinin kendisini koruyaca??na inan?yordu. "Burada güvercinleri vurmazlar," diye yazm??t? son yaz?s?nda. Dink bir yetimdi. Daha küçücük bir çocukken ailesinden yoksun kalm??t?. Ailenin her ?ey oldu?u bir ülkede yetim kalmak ate?ten gömlek gibidir. Türkiye'de Ermeni bir yetim olmaksa, ortas?nda yürüdü?ünüz kalabal?kta, soyk?r?m? ve ac? hat?ralar? ayn? anda ta??mak anlam?na gelir.

Kâbustan uyand?rmak istiyordu

Dink hayat?n?, kendisine benzeyen insanlar? ve Türk olman?n ne anlama geldi?ine dair devletin biçti?i deli gömle?ine uymayan milyonlar? bulu?turabilecek yeni bir aile yaratma çabas?yla geçirdi. Ülkesini ve ait oldu?u iki halk? ölümün kâbusundan ve onlar? ay?ran inkârdan kurtarmaya çal??t?.

En ac? veren trajedi de, Türkiye ailesine ya?arken tam anlam?yla yapamad??? bir ?ekilde ölümüyle kabul edilmesi. Dink'in öldürülmesi Türkiye'yi utand?rd?, ayn? yeni ceza kanununun Türklü?e hakareti suç sayan abes 301. maddesi uyar?nca yarg?lanmas? gibi. Daha utand?r?c? olansa yarg?çlar?n, yani Türkiye'nin gözden sak?n?lan laik düzeninden en ufak ku?ku duymayan kendinden menkul kahramanlar?n, Dink'in Ermeni diasporas?n? ele?tirmek için yazd??? bir yaz?y? deh?et verici bir biçimde çarp?tmas?yd?. Dink'in 'Ermenilerin kan?n?n Türk nefretiyle zehirlendi?i' yönündeki sözleri, onu cezaland?rmak için kullan?ld?.

Dink'in son ana dek içini en fazla s?zlatan, devletin kendisini Türklere hakaret etmekten suçlu bulmas?yd?. Cinayet gecesi konu?tu?um bir arkada??m ?öyle diyordu: "Osmanbey'le Harbiye aras?n? dolduran binlerce insan?n 'Hepimiz Hrant?z, hepimiz Ermeniyiz' diye ba??rd???n? duyabilseydi ke?ke."

Bu dört kelimenin ortaya ç?kard??? duygusal birikimi muhtemelen sadece Türkiye'yi bilenler tahayyül edebilir. Ayn? Dink'i ba??n?n arkas?ndan vuran gencin kaçarken söyledikleriyle ürperecekleri gibi: "Gâvuru öldürdüm." Dink'i öldürdü?ünü itiraf eden 16 ya??ndaki Ogün Samast Trabzonlu; geçen ilkbaharda Muhammed karikatürlerinin yay?mlanmas?n?n ard?ndan 15 ya??ndaki bir çocu?un bir kiliseye girip ?talyan rahibi ba??n?n arkas?ndan vurdu?u kentten.

Trabzon ve Karadeniz'in tamam?, son dönemde Türkiye'de ?slam'?n güç kazand??? yerlerden. Fakat, ayn? Do?u Anadolu gibi, Osmanl? ?mparatorlu?u'nun çökü? karma?as?nda binlerce insan?n öldü?ü de bir yer. Ço?u Rumca konu?an Pontuslu H?ristiyanlar Rus i?galcilere yard?m ettikleri için katledilmi?ti.

Daha sonra Gürcistan'a kaçmak veya Yunanistan'a zorla sürülmek tercihiyle yüz yüze gelenlerin birço?u, kalabilmek için ?slam'a döndü. Kendi kabu?unun içinde ço?unlukla mutsuzluk duyan bir ülke Türkiye ve bilhassa Karadeniz'de maziye dair huzursuzluk söz konusu. Burada ya?ayan birçok insan, birkaç ku?ak önce belki de Türk veya Müslüman olmad?klar?n?n gayet

iyi fark?nda; ayn? Ba?bakan Recep Tayyip Erdo?an'?n atalar? gibi.

Bu da kendisini s?k s?k, ?srarl? milliyetçilikte veya dine ba?l?l?kta gösteriyor. Görünürde uzla?t?r?lamaz olan bu iki amentü, Avrupa'n?n ?slamofobi ve Türkofobi yönünde çirkin i?aretler verdi?i, Türkiye'nin AB'ye üyelik sürecinde ç?kmaz ya?and??? bir dönemde, ortak bir zemin bulmu? durumda.

Türkiye'yi Avrupa d???nda tutmay? akl?na koymu? Avusturyal? veya Frans?z siyasetçilerin bu cinayeti bahane olarak kullanmas?na en fazla Dink öfkelenirdi. Avusturyal?lar, Frans?zlar, Polonyal?lar, Letonyal?lar ve Macarlar?n Yahudi soyk?r?m?ndaki rolleri nas?l AB üyeli?i için ön?art olu?turmad?ysa, Dink de Türkiye'nin Ermeni soyk?r?m?n? tan?mas?n? üyelik ko?ulu olarak görmedi.

Frans?z yasas?n? da ele?tirmi?ti

Frans?z parlamentosu geçen y?l Ermeni soyk?r?m?n?n inkâr?n? suç sayan tasar?y? kabul etti?inde, yeni yasay? ifade özgürlü?ü ad?na ilk reddedenlerden biri olmak için Paris'e gitmeyi bile önerdi. Ona göre bu yasa, sadece Türkiye'nin vicdan? veya kom?usu Ermenistan'la ili?ki kurmas?yla ilgili bir mesele de?ildi; Türklerin ak?l sa?l??? çok daha önemli bir meseleydi. Asl?nda ac? çeken, yasay? durmadan gündeme getiren 'gâvur'lar veya Ermeni diasporas? de?il, Türkiye'ydi.

Türkiye'nin kendisiyle bar??mas? için kat etmesi gereken uzun bir yol var,

fakat bir süreç ba?lad?. Ve Hrant Dink'in de büyük katk?s?yla, 10 y?l önce

kimsenin hayal bile edemeyece?i kadar ileri gidildi. Hrant Dink yüce gönüllülü?ü, cesareti ve merhameti savunmakla kalmad?, bunu bizzat ya?ad?.

Bu yüzden de geçen cuma, utan?lacak bir ?eyi varm?? gibi saklanmak yerine, bürosundan d??ar? dimdik yürüdü. Gazetesinin ad? Agos, Ermenicede saban?n açt??? su yolu anlam?na geliyor. ?imdi o yoldan yürümek di?erlerinin görevi. (Tarihçi, 22 Ocak 2007)