TRABZON DOSYASI

Rahip Santoro'nun 5 ?ubat 2006'da Trabzon'da öldürülü?ünün üzerine yeterince gidilmi? olsayd?, 19 Ocak 2007'de Hrant Dink'in öldürülmesi önlenebilir miydi? Tarih farazi sorular üzerine kurulmuyor. Yine de baz? sorular sorulmal?.

Ortaya ç?kan bilgiler, yaz?lanlar?n aksine, geçen y?lki cinayetin ard?ndan Ankara'da, güvenlik birimlerinin giri?imiyle kapsaml? bir Trabzon dosyas?n?n haz?rland???n? gösteriyor. Dosya daha çok Trabzon'da TAYAD'l?lar? linç giri?iminden McDonald's dükkân?n?n bombalanmas?na, Santoro'nun öldürülmesine dek varan ?iddet atmosferinin köklerine yönelmi?. Ortaya ç?kan baz? sonuçlar ?öyle:

l Trabzon, dar bir k?y? ?eridine s?k??m??, etnik aç?dan çe?itlilik gösteren, kalabal?k ve ekonomik kaynaklar? k?s?tl? bir ?ehir. Tarihi bir liman olmas?na kar??n, ?ehirde geli?kin bir endüstri, limanda da ciddi gelir getiren düzeyde uluslararas? ticaret yok.

l Trabzon'da yeni istihdam alan? açan yat?r?m yok. ??siz ve nitelikli e?itime sahip olmayan nüfus h?zla art?yor. ??sizlik her ya?tan Trabzonlunun sorunu. Bu durum fakir aile yap?lar?n? çökertiyor.

l Trabzonspor'un ba?ar?lar?, ?ehirde futbolu neredeyse ikinci bir din haline getirmi? ve kulüpte yeti?en gençler y?ld?zla?m??t?. Tranzonspor'un gerilemesi, ?ehirdeki bu önemli endüstriyi de vurdu. Sönen umutlar sahalar? bo?altt?, internet kafeleri doldurdu.

l Trabzon, PKK ile mücadelede en fazla ?ehit veren illerin ba??nda geliyor. Her ?ehit cenazesi, ahalideki tepkiyi iki yönlü art?r?yor. Birincisi, PKK'ya duyulan tepki, ikincisi sosyal ve ekonomik konularda aç??a ç?kmam?? tepkinin cenazelerde 'yüksek dozda' milliyetçi söylem olarak d??avurulmas?.

Bu ortamdan en fazla yararlanan kesimlerin ba??nda radikal sa? örgütlenmeler ile mafya geliyor. Çal??may? yürütenler, bu çerçevede Sedat Peker ad?n? özellikle an?yorlar. Futbol-mafya ve gizli radikal sa? örgütlenmeler bir ?ekilde temasta. Bölgedeki silah kültürü, bu sarmal? besliyor.

Televizyonlarda mafya davran?? biçimini devleti koruma ad?na bireysel (ve durumdan vazife ç?kar?c?) ?iddet kullan?m?n? özendiren diziler tabloyu tamaml?yor. Biz zamanlar Ali Kemal gibi forvet, ?enol gibi kaleci olmaya özenen gençler, Sedat Peker gibi 'sözünü dinleten' bir abi, Polat Alemdar gibi güya devleti kurtarmak için öldürüp mahkemede yakay? s?y?rabilen bir 'efsane' olmaya özeniyor.
Dink'i vuran Ogün Samast'?n Yasin Hayal abisi, bu ortam?n ürünü. Peki Hayal, McDonald's bombalamas? ard?ndan tahliye edilirken "Efsane dönecek" slogan?yla yeni eylemlerini haber verdikten sonra Trabzon polisince hiç izlenmemi? mi? Gençleri onar onar ormanda komando e?itimine götürürken polisin, jandarman?n dikkatini hiç çekmemi? mi? Bu güvenlik anlay??? da ayn? ortam?n ürünü say?lmal?.

Hayal'in de, üniversitede ve sa?c? örgütlerde baz? abileri oldu?u anla??l?yor. Peki onlar?n abileri kimler? Bu sorular? sormad?kça, Trabzon'dan, Batman'dan, ya da diyelim Antalya'dan ç?kan ba?ka cahil delikanl?lar, ülkenin ba?ka ayd?nlar?n?n canlar?n? yakmaya, ülkeyi karanl?klara sürükleme çabalar?n?n korkunç ma?alar? olmaya devam edecek.

Hrant Dink, U?ur Mumcu, anayasal vatanda?l?k

Hrant Dink dün topra?a verildi. Bugün U?ur Mumcu cinayetinin 14'üncü y?l?n? idrak ediyoruz. Üzüntümüz her ayd?n cinayetiyle art?yor.

Bolu Tüneli'nin henüz tamamlanmam?? yar?s?n? açmak gerekçesiyle Dink cenazesine kat?lmayan Ba?bakan Erdo?an'?n bugün Ermeni Patri?i Mesrob II'yi ziyaret edip ba?sa?l??? dileyece?ini ö?reniyoruz. Erdo?an'?n Dink'in e?i Rakel han?ma taziyede bulunaca??na ili?kin bilgi yok.

Etse de etmese de, bu tutum örne?in merhum Mumcu'nun katli ard?ndan ba?bakan?n, ya da ana muhalefet liderinin örne?in Diyanet ??leri Ba?kanl???'n? ziyaret edip taziyede bulunmas?na benzemiyor mu? Dinsel, ya da etnik kimlikler üzerinden siyaset yapmadan birle?tirici olman?n yolu anayasal vatanda?l?k ilkesini yeniden tan?mlamaktan geçmiyor mu acaba? Zaman?nda Süleyman Demirel'in açt??? bu konuyu yeniden gündeme almak gerekmiyor mu?