.E p ="justify">Hrant Dink ile bir defa, be?, on dakika dakika kadar konu?mu?tum. Kars'a gitmi? ve Ani harabelerini gezmi?tim. ?çimden 'Ç?ksa ç?ksa buraya Hrant Dink sahip ç?kar, buray? bu peri?anl?ktan kurtaracak bir proje ba?alatabilir' dedim ve ona rastlad???m bir davette bu meseleyi konu?tuk. Kendisine Ani'de çekti?im bir iki resmi verdim. Bunlardan biri bu sayfada.
Yani çok yak?ndan tan?d???m veya arkada??m olan bir gazeteci de?ildi. Ama her televizyon program?n? seyrettim, okuyabildi?im kadar? ile yaz?lar?n? okudum. Yaz?lar?n? ve fikirlerini be?enirdim. Nas?l be?enmezsin ki, Hrant'?n ana fikri ?öyle idi ''Ermeni kimli?imle, Türkiyeli kimli?imle ya?amaya devam ediyorum. Böyle bir ya?am içinde ben, Türk kimli?imi nas?l a?a??lar?m. Ben, ne Türk kimli?ini a?a??lar?m, ne de Ermeni kimli?ini a?a??lat?r?m. Mücadelem bununla zaten.'
Hayat hikayesi de bana çok tesir etmi?ti.
Ben ?stanbul'da binlerce Ermeni ile beraber huzur içinde ya?arken, mektepte ve mahallede bir sürü Ermeni arkada? ile sohbet ederken Hrant, 1954 senesinde Malatya'da do?mu?.
?stanbul'a geldi?inde, annesi babas? ayr? oldu?u için yetimhaneye verilmi?. Orada tan??t???, beraber büyüdü?ü han?m? Rakel ile bilahare evlenmi?.
Osmanbey'de, eski oturdu?um evin kar??s?ndaki kald?r?mda, vurulmu?, kanlar içinde yatarken, üstüne örtülü gazetenin ucundan görünen pabucunun alt? delikti.
O sahneyi hayat?m boyunca unutamayaca??m.
Unutamayaca??m di?er bir ?ey de Dink'in son yaz?s?ndan ?u sat?rlar:
'Dilerim böylesi bir terk edi?i hiç ama hiç ya?amak mecburiyetinde kalmay?z. Ya?amamak için fazlas?yla umudumuz, fazlas?yla da nedenimiz var zaten. ?imdi art?k Avrupa ?nsan Haklar? Mahkemesi'ne ba?vuruyorum... Ama tüm bunlar olurken ?u gerçe?i de tek güvencem sayaca??m. Evet kendimi bir güvercinin ruh tedirginli?i içinde görebilirim, ama biliyorum ki bu ülkede insanlar güvercinlere dokunmaz. Güvercinler kentin ta içlerinde, insan kalabal?klar?nda dahi ya?amlar?n? sürdürürler. Evet biraz ürkekçe ama bir o kadar da özgürce.'
Ne yaz?k ki H?rant'?n bu inanc? bo? ç?kt?, güvercini de vurdular.
Hrant ya?ayabilseydi, Türk-Ermeni probleminin çözülmesine mutalaka yard?mc? olacakt?, hatta Türkiye'ye yöneltilen ithamlar?, AB nezdinde en iyi reddedebilecek fikir adamlar?ndan bir tanesi idi. Çünkü O'nun soyk?r?m ile bir derdi yoktu onun as?l misyonu Türk ve Ermeni halkalar?n?, milletlerini bar??t?rmak ve birbirlerini daha iyi anlar hale getirmek idi.
Zaten o yüzden Hrant'a Brüksel'de Ermeniler sald?rd?, ?stanbul'da da sözde milliyetçiler. ?stanbul'da yarg?lan?rken, Erivan'da da k?nan?yordu. Diyasporay? devaml? k?zd?r?rd?. 'Benim için Diyasporan?n öfkelenip öfekelenmemesi mühim de?il' derdi
?stanbul'daki Ermeni cemaatinin çok kapal? ya?ad???n? bildirerek, Patrikhaneye Türkçe yay?nlanan bir Ermeni gazetesi ç?kartmay? teklif ederek AGOS'u ne?retmeye ba?lad?.
?imdi art?k bayra?? Etiyen Mahcupyan ta??yacak. Allah yard?mc?s? olsun.
Hrant'?n bir arzusu da Türkiye'den yay?n yapan bir Ermeni radyosu kurup, AB'ye buradan 'Yahu verin ?u memleketime müzakere tarihi, biz buna lay???z' diye hayk?rmakt?. Hrant bunu yapamad?, belki Etiyen muvaffak olur.
Bu vesile ile 3 May?s 2005 tarihinde bu kö?ede yay?nlanan 'Bizim Ermeniler' adl? yaz?m? tekrarl?yorum:
'Eski ?stanbullu olup da Rum, Ermeni, Yahudi ve Levantenler ile içli d??l? bir hayat ya?amam?? olman?n imkan? yoktur. Bu sayd???m gruplara mensup insanlar ?stanbul'un süsü, lezzeti, sefas? idiler.
Hep bir arada büyüdük, okuduk, oynad?k, ya?ad?k. Hiçbir zaman da 'O Müslüman, bu Ermeni, ?u Rum' bizim derdimiz olmam??t?.
Bu gruplar içinde Ermeniler'in bende ayr? hat?ralar? vard?r. Çünkü Müslüman Türk toplumu ile en çok kayna?m?? olanlar Ermeniler'di.
Musiki, mutfak, resim, mimari, tiyatro sahalar?nda çok öne ç?km?? Ermeniler vard?.
Ermeniler olmasa belki de Türk Sanat Müzi?i bu kadar muhte?em olamazd?.
Ayr?ca uskumru dolmas?, topik, lahana dolmas?, papaz yahnisi, fava, fasulye plakisi gibi lezzetleri de tadamazd?k. K?nal? ve Burgaz'da o muhte?em sofralarda yiyemezdik. Tatavla mezecilerinde o lezzetleri tadamazd?k.
Benim mektepteki hocalar?m?n bir bölümü de Ermeni idi. Vahram Çerçeyan'dan matematik, Arman Manukyan'dan muhasebe, Ohannes Kondayan'dan geometri ö?rendim. Geri kald???m dersler için de Bebek'teki ?i?man madam ?aki ?irinyan bana yard?m ederdi.
Hele s?n?f arkada?lar?m Arda? Özso?omonyan ile Herman Benkliyan'? nas? unutabilirim? Hele eski Tercüman'dan Kirkor Camc?yan'??
Ermeniler olmasayd?, Ara Güler'in foto?raflar? da olmayacakt?, Osmanl?'n?n bir sürü Pa?a ve Vezirleri de.'
Hrant'?n ölüm haberi beni aptala çevirdi. Ne yapt?m biliyor musunuz? Hemen tuttum Lig Radyo'ya ç?kt?m ve spor program?nda Mehmet Ayan'a Hrant'? anlatmaya çal??t?m ve sözlerimi bitirirken 'Gönül istiyorki Hrant'?n dü?tü?ü yer bir çiçek bahçesine dönsün, mumlar yak?ls?n..' dedim
Çok ?ükür bu istedi?im oldu. Türkiye'nin muntazam insanlar? üç gündür oray? ziyaret ediyorlar. Halihaz?rda da çok kalabal?k bir cenaze töreni devam ediyor.
Güle güle benim Anadolu yi?idi karde?im. |
Anasayfa
İletişim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
