="justify">Hrant Dink 'in öldürülmesinden hemen sonra bir Ermeni TV kanal? benimle mülakat yapmak için muhabir gönderdi. Sorular genellikle Türk-Ermeni dü?manl???n? körükleyecek tarzda bina edilmi?ti. Verdi?im cevaplar muhabiri tatmin etmemi? olacak ki, sonunda ?öyle dedi:

´$n'da herkes Türklerin Ermenileri öldürmeye devam etti?ini dü?ünüyor. Buna ne dersiniz?

Ona o s?rada bir TV kanal?nda "Hepimiz Ermeniyiz" diye yürüyen binlerce insan? gösterdim.

Akl?ma 80'li y?llar?n ba??nda, Sovyetler'de ilk tan??t???m Ermeni gençler geldi. Ben onlarda "enternasyonalizm ruhunu" ararken, kar??la?t???m pek de dostça olmayan tav?rlar kar??s?nda ?a??r?yordum. Sonra Ermeniler aras?nda "1915'ten kalan kanl? an?lar" ?n hem ailelerde, hem de okullarda al?nan e?itimin de?i?mez bir parças? oldu?unu ö?rendim. Ve iki halk aras?ndaki dostlu?un yeniden kurulmas?n?n ne kadar zor oldu?unu hissettim.

Ancak giderek yak?ndan tan??t???m?z Ermeni gençlerle bu dü?manl???n a??lmas?n?n imkâns?z olmad???n? gördüm. Bunun için gereken tek ?ey, ad?m atmakt?; burnundan k?l ald?rmayan tav?rlara kap?lmadan/ald?rmadan dostluk elini uzatmak ve samimi olarak onlar? anlamaya çal??makt?. Sonuçta kimse a?a??lanmadan tan??man?n ve dost olman?n mümkün oldu?u ortaya ç?k?yordu.

Erivan'a yönelik ad?mlar...
Dink'in öldürülmesi Türkiye'deki siyasi-ahlaki ortam? sarst?. Cinayete kar?? verilen kitlesel tepki, bir taraftan milliyetçili?e, az?nl?klara yönelik bask?lara kar?? ç?kma imkânlar?n? artt?r?rken, di?er yan?yla da uluslararas? alanda yeni bir ad?m atmak için ko?ullar? kendili?inden olgunla?t?rd?. Madem Türk-Ermeni dü?manl???n?n körüklenmesi ve Türkiye'nin kendi iç sorunlar?na mahkûm edilmesi katliam?n amaçlar? aras?ndayd?, o halde hedefleri tam tersi yönde belirlemek gerekiyordu.

Türkiye kamuoyunun bugün Ermeni konusunu eskiye oranla çok daha aç?k tart??abilecek duruma geldi?i ortada. Bu geli?menin de ?????nda ?imdi Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki ili?kilerin düzeltilmesi yönünde cesur ad?mlar at?labilir. 14 y?ld?r s?n?rlar? kapatm?? ve diplomatik ili?kileri dondurmu? oldu?umuz bu kom?u devlet ile yeniden ili?ki kurmam?z kolay de?il. Ama mümkün. Dahas? gerekli. Suriye'den Yunanistan ve Bulgaristan'a kadar uzanan kom?ularla yak?nla?ma hamleleri, K?br?s konusundaki geli?meler, bugün Ermenistan'la da ili?kilerin düzeltilmesini zorunlu k?l?yor.

Bunun için son y?llarda yava? da olsa baz? ad?mlar at?ld??? bir gerçek. Ba?bakan Tayyip Erdo?an '?n 15 Nisan 2005'te Ermenistan Ba?kan? Robert Koçaryan 'a bir mektup göndererek tarihçilerden olu?an bir komisyon kurulmas?n? önermesi, Koçaryan'?n ise ba?ta diplomatik ba?lar olmak üzere ask?daki ikili ili?kileri ele alacak bir ba?ka komisyon fikrini ortaya atmas?, sonuçta diyalo?un ba?lama i?aretleriydi. Viyana'da süren görü?melerde s?çrama yap?labilmesi için gerekli baz? ölçütler netle?mi?e benziyor.

?ablonlar? a?mak...
Erivan yönetiminin "Ankara'n?n soyk?r?m? kabul etmesi" önko?ulundan vazgeçmesi gerekti?i ortadad?r. Bu konuda fikrini sordu?um Kremlin'e yak?n Ermeni siyaset uzman? Andronik Migranyan , Ermeni yönetiminin art?k ko?ulsuz görü?meye haz?r oldu?unu ve ba?ta D??i?leri Bakan? Vartan Oskanyan olmak üzere resmi yönetim ad?na bu yönde aç?klamalar yap?ld???n? vurgulad?.

Türkiye ise Ermenistan'la ili?kilerini "Da?l?k Karaba? sorununun çözümü" ve "Azerbaycan'? küstürmeme" ekseninden ç?karmak durumundad?r. Dün görü?tü?ümüz Türk-Ermeni ?? Geli?tirme Konseyi E?ba?kan? Kaan Soyak , birincisi, bu yakla??m?n y?llard?r sonuç vermedi?ini; ikincisi, ?u anda Karaba? sürecinin d???nda kalm?? olan Ankara'n?n, Erivan'la sorunlar?n? çözerek ve siyasi, ekonomik ili?kiler içine girerek konumlar?n? güçlendirmesiyle birlikte, Bakû'yu destekleme ?ans?n?n da artaca??n? savundu. Soyak, at?lacak ilk ad?mlardan birinin Ermenistan s?n?r?n? açmam?z ve ticari-ekonomik ili?kileri geli?tirmemiz oldu?unu vurgulad?.

Bu yak?nla?mada, iki ülkenin resmi ve siyasi çevreleri kadar sivil örgütlerin, en ba?ta i?adamlar?n?n, ara?t?rmac?lar?n, gazetecilerin ve sanatç?lar?n da büyük katk?lar? olabilir.

Rusya'n?n Hrant'lar?...
Rusya medyas?, Hrant Dink 'in öldürülmesine büyük ilgi gösterdi. Cinayet, Rus haber ajanslar? taraf?ndan flash haber olarak duyuruldu. ?nternet sitelerinin gündeminde haber ilk s?ralara yerle?ti. Rusya televizyon kanallar? haber bültenlerinde konuya yer verdi.

Rusya hükümetinin yay?n organ? Rossiyskaya , "?nsanlara gerçe?i anlatma çabas?n?n her zaman kolay olmad???n?, Dink'in öldürülmesinin bunu gösterdi?ini" yazd?.

Gazeta adl? gazetede yay?mlanan yorumda, Türk toplumunun ezici bölümünde geçerli milliyetçi fikirlerle, neredeyse sopa zoruyla AB'ye yönlendirilen Türkiye'nin baz? de?erleri aras?nda çeli?kiler oldu?u, bunu Ogün Samast adl? çocu?un anlayamad??? belirtildi. Ogün'ün babas?n?n o?lunu ihbar etmesiyle ilgili olarak da, baban?n ailesini devletten korumay? seçti?ini, AB'ye girme mücadelesindeki devletin temel dü?manlar?n?n ise ?imdi ?slamc?-milliyetçi çocuklar oldu?u savunuldu. Ba?bakan Erdo?an '?n da bir dönem din temelinde bir suç nedeniyle hapse at?ld???n? kaydeden gazete, Erdo?an'?n bugünkü farkl? tutumunu, "iktidar olman?n bedeli" olarak aç?klad?.

Vedomosti gazetesi ba?yaz?s?nda ise Ermeni kökenli gazetecinin öldürülmesinin, Türkiye'nin AB'ye girmesi planlar?n? y?k?m?n e?i?ine getirdi?i savunuldu. Rusya'daki suikastlar?n iktidar için bir sinyal say?lmad???n? ve seçimlere etki etmeyece?ini öne süren gazete, Türkiye'deki Dink cinayetinin ise hem iktidar? zor duruma dü?ürüp AB ile ili?kileri baltalad???n?, hem de cumhurba?kanl??? ve parlamento seçimlerini etkileyece?ini iddia etti. Gazete, Türkiye'den farkl? olarak Rusya'da iç politikan?n "ahlaki ?oklar" a ba?l? olmad???n?, enerji devi ülkede suikastlar?n fazla iz b?rakmadan geçip gitti?ini ifade etti.

Birkaç gazeteci daha Türkiye'nin Dink'lerinin, Rusya'n?n Politkovskaya 'lar?ndan daha etkili oldu?unu vurgulad?.

Üzülecek Olan...

Rusya ve Belarus liderleri

Putin ve Luka?enko uçakta

sohbet ediyorlard?. Luka?enko sordu:

- ?imdi uçak dü?se, acaba en çok kim üzülür: Bizimkiler mi, sizinkiler mi?

- Ukraynal?lar!

- Neden?

- Çünkü Yu?çenko

aram?zda de?il.

Siz gelecek hayalleri kurar ve geçmi? hatalara üzülürken asl?nda sahip oldu?unuz tek ?ey, yani ?imdiki zaman, avuçlar?n?zdan kayar gider.

Hilaíre Belloc