Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

KALABALIKTA 'AKIL KAMA?MASI'

Akif EMRE
25 Ocak 2007 - Yeni Ça?

.E p ="justify">Hrant Dink'in cenazesi için toplanan muhte?em kalabal?k baz?lar?n? ?a??rtm?? görünüyor. Dini ve etnik kimli?i farkl? olan bir entellektüelin cenazesi için bunca kalabal?k birbirini bo?azlamadan(!) nas?l toplanabilmi?, bunca mesafeyi yürüyebilmi?ti! Yanl?? anla??lmas?n, ilkel bir duygunun esiri ruhlarca hunharca katledilen Hrant Dink'i u?urlamaya gelen toplulu?un sessizce hayk?rd??? duru? kar??s?nda ?a?k?n durumda olanlar bizzat bu kalabal?k ad?na konu?tu?unu dü?ünenler… Bir tür 'ak?l kama?mas?' geçiren bu ayd?nlar?n ne bu toplanan kitleyi anlayacak ne de ona kur?un s?kan sefih duru?un kayna??n? kavrayacak yetenekleri var.

Bu toplumun dinamiklerinden habersiz, hatta 'yabanc?la?ma'y? ya?ayanlar?n bu topluma giydirdikleri “deli gömlekleri”ni ç?kartmay? ak?llar?na getirmeyenlerin gerçekten cenazedeki kalabal?k kar??s?nda ?a?k?nl?k göstermekten ileriye bir fikri cehd sergilemeleri beklenemezdi. Bu ?a?k?nl???n aldat?c? taraf? hala topluma deli gömlekleri biçmekle me?gul olurken toplanan kalabal???n ve sergilenen olgun tavr?n kendilerinin eseri, kendi tezlerinin (neyse o) toplumsalla?mas?na yoran sevinç televizyon ekranlar?ndan gazete sütunlar?na kadar yans?d?.

Fark?nda olmad?klar? husus ?u: bu yakla??m ne bu toplumu do?ru okumaya yarar ne de yar?nlara ili?kin elle tutulur bir perspektif geli?tirmeye. Me?er, ?stanbul'daki kalabal??? kendi eseri gibi sahiplenerek toplumsal, kültürel yap?dan, geçmi?ten gelece?e dair siyasi dersi ç?karmaya hevesli ne kadar mütefekkirlere sahipmi?iz… Haz?r kalabal?ktan deli gömleklerine yeni bedenler ç?karanlar?n ayn? anda Trabzon sendromu ya?amalar?na ?a?mamak gerekir. Toplumu okuma körlü?üyle malul entellektüelizmleri kalabal???n co?kusuyla bir müddet daha onlar? idare edebilir belki ama Trabzon'da ne olup bitti?ine dair ne söyleyecek bu toplum bilimciler? Daha tan?mlama düzeyinde bile ne kadar miyop bakt?klar? ortaya ç?km?yor mu: “Trabzon'da ne oluyor”mu??

En akl? ba??nda yaz? olarak gösterilen yaz?n?n entellektüel derinli?inde yüzen oryantalizmin fark?nda olamamakt?r, kalabal?k kar??s?ndaki ak?l kama?mas?… Bu topluma biçilen elbisenin ona neye mal oldu?unu hala kavramadan ideolojik format atmaya devam etmektir. “Türkler diye bir katagoriden bahsetmek yanl??t?r” diye makul ifadelerle ba?layan, “Olgunla?mas? engellenmi? bir toplumda ya?ad???” tespitiyle devam eden; kategorik olarak diaspora ile Türkler aras? medeniyet seviyesi fark?na vurgu yapan yaz?n?n gizledi?i bir tür oryantalizm kadar bile seviye tutturamayan ayd?nlar, ayd?nc?klar…

'Her ?eyin ak?l hocas?' tavr?yla kalem oynatan bir 'genel yay?n yönetmeni'nin “Mad?mak sendromu”ndan bahisle iki gündür “toplumun çok derinlerinden gelen ve hepimizi tehdit eden tehlike”ye dikkat çekmesini nas?l yorumlamal?? Hele çok akl? ba??nda görünen “bu siyasi de?il, sosyal ve kültürel bir olayd?r” hükmünün ard?ndan “herkes kendi içindeki bagnaz?, fanatiki alt etmelidir” önerisine uymaktan ba?ka elden ne gelir!

Cenazeye kat?lanlardan Lale Müldür'ün bir televizyon kanal?na görü?lerini aç?klarken yapt??? tespit epeydir benim kafama tak?lan bir konuyu tekrar gündeme getirdi. Yükselen milliyetçilik kar??s?nda “bu kadar m? öz güvenimiz yok” diyerek ?stanbul'un de?i?ik tepelerine, binalar?na, olur olmaz mekanlar?na devasa ölçülerde bayrak dikme kampanyas?na dikkati çekti… Bayrak sembolik olarak bir milleti ve onun egemenli?ini temsil ediyorsa her yere dev bayrak dikmenin ard?nda yatan dü?ünce neyi temsil ediyor? ?fade etti?i anlam bir yana estetik olarak da belki de dünyan?n göze en ho? gelen bayraklar?ndan birine sahibiz. Bunun durup dururken estetik ölçüleri zorlayarak, sanki bu topraklardaki varl???m?z?n me?ruiyetinden ku?kumuz varm?? gibi al???lm???n d???ndaki bu bayrak yar??? hangi psikolojinin ürünüdür?

“Herkes kendi içindeki bagnaz?, fanatiki alt etmelidir” önerisinde bulunan yay?n yönetmeni bu bayraklar? çok estetik bulmu?, henüz yayg?nla?mam??ken bile kampanyaya destek vermi?ti. Bunu da “Amerika'da oldu?u gibi” parantezine alarak modern, ileri bir bulu? olarak sunmas?… Seçkinlerin topluma yabanc?la?m??lar?, bir yanda estetik ad?na kendi öz güven eksikliklerini bayrak yar??? ile gidermeye çal???rken di?er tarafta “siyasi de?il, sosyal ve kültürel” süreci daha da derinle?tirdiklerinin fark?ndalar m??

Bayrak feti?izmine örnek olarak iki ülke hat?rl?yorum; Tayland'da özellikle Müslümanlar?n yo?un oldu?u bölgelerde camilerden trafik i?aretlerine kadar dikilen bayraklardan rahats?zl?k duydum… Di?eri, i?gal alt?ndaki Filistin'de, Kudüs'te Mescid-i Aksa'ya giden dar sokaklara, ?ehir d???ndaki bo? tepelere bile as?lan ?srail bayraklar?... Her ikisinin de ortak yan?; me?ruiyet ve öz güven sorunlar?n?n olmas?yd?.

Bayrak konusunda bile bu milletin hassasiyetleri, derin duru?u ile bulu?amayan ayd?nlar?n kalabal?k kar??s?nda nükseden 'ak?l kama?mas?'ndan daha derinlerdeki 'ak?l tutulmas?'na dikkat etmeli…

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »