ellspacing="0" ceŽÿì B?R ARPA BOYU G?DEMED?K M? YAN??K

Hrant Dink’in ölümünden sonra söylenen en do?ru sözlerden biri, “hepimiz bir eziklik duygusu içindeyiz” sözü idi. Evet gerçekten de bir “eziklik duygusuydu” ço?umuzun hissetti?i.

k “eziklik duygusuydu” ço?umuzun hissetti?i. Baz? görü?lerine kat?lmad???m?z ve ele?tirmi? oldu?umuz Hrant Dink’i, bir daha ele?tiremeyecek olman?n ezikli?i idi. Hükümetimizin, bir vatanda??n? koruyamam?? olmas?n?n, b?rak?n Hrant Dink’in kendisini korumay?, Agos Gazetesi’nin önüne bir koruma kulübesi yerle?tirmeyi dü?ünememi? olmas?n?n ezikli?i idi. Ama hepsinden daha çok, “demokrasimizin, bugün bile, farkl? dü?üncelerde insanlar?n birlikte ya?amalar?n? sa?layabilecek bir olgunlu?a ula?amam?? oldu?unu” görmenin ezikli?i idi hissetti?imiz.

Evet diyeceksiniz ki, en az?ndan cenaze töreninde, insanlar, “Türk Milleti” kavram?n?n, sadece bir ?rktan, bir dinden, bir etnik kökenden gelen, tek dü?ünceyi payla?an insanlar? ifade etmedi?ini aç?kl?kla gösterdi. Ama yine de 2000’li y?llar?n bile ayn? oldu?unu, baz? yönlerden bir arpa boyu yol almam?? oldu?umuzu görmenin ezikli?i idi hissetti?im. 1950’li y?llar da böyleydi. Ama do?rusu biz o zamanlarda da demokrasimizden çok memnunduk. “Ne güzel demokrasimiz var” diyorduk ama bir arada ya?ayamadan, birbirimizi hapse atarak, ezerek, bir di?erimiz hakk?nda “tahkikat komisyonlar?” kurarak. 1960’l? y?llara da böyle girdik. Biri di?erini a?a??layarak, “kuyruk” diyerek, “dü?ük” diyerek, en a??r davran??lar? reva görerek, asarak. “Biz çektik, ?imdi de onlar çeksin” diyerek. 1970’li y?llar da böyle geçti; dü?üncelerinden ötürü birbirini öldürerek, sokaklar?nda günde 15-20 cinayet ya?ayarak. Her öleni ve öldüreni, “bizden mi, onlardan m?” diye ay?rarak. Sonra 1990’l? y?llara geldik. Farkl? dü?üncelerde olanlar? “linç etmeye çal??arak.” En az?ndan bir taraf di?erini “laikçi, ulusalc?, dinozor” olarak nitelendirerek. Di?er taraf da ötekileri “ver kurtulcu, dinci, i?birlikçi, Avrupa u?a??” diye adland?rarak.

Oysa b?rak?n koca koca sözleri, anla??lmayan zor tan?mlar?, demokrasinin belki de bir tek ilkesi vard?; “ho?görü ve ço?ulculuk ilkesi.” Demokrasi böyle alg?lanmal?yd?, böyle uygulanmal?yd?. Maalesef biz bunu gerçekle?tiremedik. Ve hâlâ gerçekle?medi?ini maalesef bir kez daha gördük. Demokrasimizin, “yarg?çlar?n?, gazetecileri, farkl? dü?üncelere sahip olanlar?, gençlerini koruyamad???, insanlar?n birbirini dü?üncelerinden ötürü öldürdükleri bir rejim” olarak devam edegeldi?ini gördük. Ezikli?imiz bundan.

Gelin bu bir ba?lang?ç olsun, bundan sonra kim olursa olsun, ki?ileri, kesimleri, insanlar? hedef almayal?m. Görü?ünden dolay? bir ki?iyi, bir kesimi ele?tirmeyelim. Ne “ver kurtulcu”, ne “Avrupac?”, ne “iktidar kar??t?”, ne de “laikçi”, “ulusalc?” diye... Sadece ilkeleri, görü?leri tart??al?m. En az?ndan demokrasinin bir ho?görü rejimi oldu?u bilinci tamamen yerle?inceye kadar.