HARF? HARF?NE ANLA?ILMAK ?STENEN B?R SLOGAN

Laf? fazla uzatmadan do?rudan konuya girelim: Hrant'? u?urlarken ellerdeki pankartlarda yer alan ve s?kça hayk?r?lan “Hepimiz Hrant'?z - Hepimiz Ermeniyiz” slogan?n? nas?l anlamak gerekir?

?ahit olan? gerçekten umutland?ran o büyük yürüyü? boyunca söz konusu slogan? ben de ta??d?m. Ayr?ca s?ca?? s?ca??na yay?mlad???m yaz?da eski adalet bakanlar?ndan ?evket Kazan'?n slogana ili?kin yorumunu “a??r” biçimde ele?tirdim. (Dahas? da var; Kazan'?, hakk?nda her zaman iyi ?eyler dü?ündü?üm Recai Kutan'a ?ikayet de ettim.)

Tahmin ediyorsunuzdur; bu yaz? çok (epeyce çok) tepki ald?. Önce “Milli Görü?” imzas?yla ula?an bir mesaj k?sa sürede gerçek ?ah?slara ait farkl? imzalarla sökün etti. (Yaz?n?n tam da buras?na “Milli Görü?”ten bir zamanlar gelen “tebrik” mesajlar?n? yerle?tirmek –edecekleri laflar? bundan sonra daha iyi tartmalar? için– iyi olur diye dü?ündüm ama –neredeyseler– bulamad?m.)

Okurlar?m?n bir bölümü biliyordur; ben bana ula?t?r?lan ciddi mesajlar?n hemen hepsini cevaplamaya çal???r?m. Dolay?s?yla bu seferki niyetim de böyleydi. Ama ne mümkün! Birbirinin t?pa t?p ayn? onlarca mesaja cevap yeti?tirmeyi tabii ki anlams?z buldum. ?çlerinden bir kaç?na sadece ?u notu göndermekle yetindim: Klavyenin ba??na siz oturun ve kendi dü?üncelerinizi yaz?n ki, ben de cevaplayay?m... Elinize-ekran?n?za yerle?tirilen metinlerle s?n?rl? kalmay?n...

?imdi hepsine topluca cevap vermek zaman? geldi. Bu cevab? özellikle tepkili okurlar?m? dü?ünerek yazaca??m. Amac?m bu son derece tepkili okurlar? söz konusu slogan hakk?nda bilgilendirerek, yanl?? safa savrulmalar?na elimden geldi?ince engel olmak. Bu hususu özellikle belirtiyorum, çünkü amac?m –gerçekten– polemik de?il; amac?m bugüne kadar yapmaya çal??t???m gibi okur/yazar ili?kisi içinde bu önemli konuyu da sakin ve salim kafa ile ciddi olarak birlikte gözden geçirmeye çal??mak. Bu yaz?n?n söz konusu tepkiyi ?srarla öne ç?kararak rol çalmaya çabalayan medya erbab?na laf yeti?tirmek için yazm?yorum. Onlara ili?kin tarifimi önceden birkaç kere aç?klam??t?m zaten: Ö?rendikleri hiçbir ?eyi unutmadan ve yeni hiçbir ?ey ö?renmeden ya?ayanlar.

?imdi gelelim slogan?m?z?n özellikle tepki çeken ikinci yar?s?na: “Hepimiz Ermeniyiz”.

Bugün slogan? neredeyse ate?e verecek derecede tepkiyle kar??layan Müslümanlar bu ifade ile yüz bin ki?inin kat?ld??? bir yürüyü?te de?il de küçük bir mecliste kar??la?m?? olsalard?, vakit geçirmeden “De?iliz ve asla olmay?z; olmam?z da icap etmez. Hamdolsun biz Müslüman?z” ?eklindeki isyanlar?nda tabii ki sonuna kadar hakl? olurlard?. Ne münasebet; onlar? kim, hangi neden kimlikleri itibariyle dahil olmad?klar? bir “hepimiz” içine sokabilirdi...

Ama bugün tart??t???m?z olay bu de?il ki... “Hepimiz Ermeniyiz” slogan?, her ?eyden önce, politik bir slogan. Bu slogan? ta??yan ve hayk?ran on binlerin kar??s?na geçip, “Bak?n sonunda siz de itiraf ettiniz: Siz hepiniz Ermenisiniz!” diye homurdanmak (ya da yaz?-mesaj kaleme almak) bütün düzlemleri birbirine kar??t?rmak anlam?na gelmiyor mu?

“Hepimiz Ermeniyiz” (ve benzerleri) slogan? “dini hayat” ya da “inanç dünyas?”n?n içinden bir slogan de?ildir. Bu ve benzer sloganlar her zaman, bir “iktidar”, hangi türden olursa olsun ayr?mc?l?k uygulayan iktidarlar kar??s?nda sokakta, meydanda, yürüyü?te, gösteride at?lan politik sloganlard?r. Sloganlar?n içinde s?ras?nda bir dine, etnik gruba ya da bir cinse at?fta bulunulmas? bu nedendendir. Dolay?s?yla, “Hepimiz Afrikal? kad?nlar?z”, “Hepimiz Arab?z” ya da “Hepimiz Müslüman?z” diye yollara dü?enlerin kar??s?na “Ama sen Afrikal? de?ilsin”, “Ama hiç Araba benzemiyorsun” ya da “Demek sen de benim gibi Müslümans?n” diyerek ç?kmak konu?ma ve yaz? dilinde “metafor”a kap?y? kapamak anlam?na gelir ki, maazallah....

“Hepimiz Ermeniyiz” slogan?n? Hrant'?n arkas?ndan yürüyen on binlerce insan yoktan var etmedi. Yap?lan i?, dünyada epeydir dola?an bir slogan kal?b?n?n bugünün Türkiyesi'ne uyarlanmas?yd?. Sevgili karde?imize çok da yak??t? do?rusu.

“Hepimiz Ermeniyiz” slogan? kimseyi ürkütmesin. Bu bir “metafor” sadece; epeydir “empati” diye adland?rd???m?z bir duygunun politik alana slogan olarak inmi? hali bu. Bu slogan?n bir “küfr” gibi alg?lanmas? ne kadar yanl??...

Söylemek istediklerim henüz bitmedi...