GÜL'ÜN ADI, ?L??K?LER?N TADI

Bilgi zehirlenmesinden ?ikâyet etmeye hakk? olmayanlar... 

Geçen pazartesi Beyaz Saray'da Ba?kan Yard?mc?s? Dick Cheney'nin ofisinde konu enerjiye gelince D??i?leri Bakan? Abdullah Gül Türkiye'nin nas?l bir uluslararas? enerji koridoru ve terminaline dönü?tü?ünü anlat?yor.
Enerji kurdu Cheney, Gül'den takdimini harita üzerinden yapmas?n? rica ediyor. (Kim bilir, belki bir amac? da misafirini test etmek!) Bakan Bey haritada göstererek konu?maya devam ediyor. Gül'ün, bilgi notlar?na müracaata ihtiyaç duymaks?z?n enerji gibi en teknik konular? dahi müzakeredeki ba?ar?s? Amerikal? muhataplar?n? etkiliyor. Kar??lar?nda konulara hakim, üstelik sa?duyulu, yap?c? ve s?cakkanl? bir muhatap bulduklar?na seviniyorlar.

Diplomasinin tabiat?nda oldu?u üzere, Türk-Amerikan ili?kilerinde de taraflar?n ele ald??? her konunun iç aç?c? oldu?u söylenemez. Bütün maddelerde mutab?k da kal?nmayabilir. Aslolan, diyalo?un içeri?i, seviyesi ve süreklili?idir. Böylesi bir diyalog, kar??l?kl? güveni in?a eder ve sa?lamla?t?r?r. Mevzi fikir ve taktik ayr?l?klar?n?n stratejik birlikteliklere gölge dü?ürmesini engeller. ABD ile diyalog yava? yava? bu keyfiyeti kazanmaya ba?l?yor.

ABD, yak?ndan ilgilendi?i geni? ve kritik bir bölgede yer alan jeo-stratejik ve de?er-stratejik önemi haiz Türkiye'de kendisine olgun diyalog muhataplar? ve i? ortaklar? ar?yor. Ve AK Parti hükümetinde genel manas?yla -en az?ndan relatif olarak- arad???n? buluyor.

Son zamanlarda görü?tü?üm hiçbir Amerikal? yetkiliden ve Bush hükümetine yak?n kaynaklar?mdan aksi bir ?ey duymad?m. Özel sohbetlerinde hükümete sempati ve sayg?lar?n? gizlemiyorlar. Hatta belki dost da dü?man da bilsin, yanl?? hesaplar yap?lmas?n diye, kamuoyuna yönelik beyanlar?nda aç?kça ifade ediyorlar.

Bakan Abdullah Gül'ün Washington ziyareti, i?te böyle olumlu bir psikolojik ortamda gerçekle?ti. Türk taraf? 'Aman Ermeni tasar?s? geçmesin, aman Kuzey Irak'ta PKK cezas?z kalmas?n' diye bast?rm?? olabilir. Amerikan taraf? da 'Aman Irak'a kar?? tek ba??n?za bir askerî eyleme kalk??may?n' demi? olabilir. Ama bütün bu mesajlar?n dostane bir üslupla aktar?ld???na ?üphem yok.

Kimileri Bakan Gül'ün Ermeni tasar?s? geçerse özellikle Irak ve Afganistan'da i?birli?imizin derin yara alabilece?i tipi mesajlar?n?n tehdit gibi alg?lanabilece?ini dü?ünebilir. Erdo?an hükümetinin, özellikle de Bakan Gül'ün Türk-Amerikan ili?kilerindeki so?uklu?u izale için sarf etti?i üstün gayretleri bilenler ise, ne bakan?n böyle bir niyet ta??d???n? ne de akl? ba??nda bir Amerikal?n?n o kanaati edinece?ini bilir. Ermeni tasar?sn?n geçmesinin ili?kileri yeniden bozma ihtimalinden en çok kayg? duyanlar, ili?kileri tekrar ray?na koymaya çal??anlard?r. Bakan Gül ve Bakan Rice da o listenin tepelerindedir.

Washington d?? politikas?na tepkilerin ayyuka ç?kt???, Amerikan imaj?n?n sefilleri oynad???, üstelik tepkisel korunmac? milliyetçili?in daha da yükselece?i iki kritik seçim atmosferine giren bir ülkede Ermeni tasar?s? gibi provokatif bir karar hükümete kamuoyundan gelen ili?kileri frenleme bask?s?n? daha da art?racakt?r. Gül i?te bu tespiti yaparak Washington yönetimince de payla??lan bir öngörüde bulunuyor. Ve iki hükümet Ermeni tasar?s?n? önleme konusunda taktik isti?areleri art?rma ve siyasi güçlerini birle?tirme yoluna giriyor.

Amerikan yönetimi ellerini güçlendirmek için Ermenistan'a bir aç?l?m beklentisini Türk taraf?na açm??. Ankara'n?n fiili kar??l???n?n ne olaca??n? bilemiyorum. Fakat kesin olan, gerek Amerika gerek Türkiye kaynakl? lobicilik trafi?inin artaca??.Yeni bir lobicilik ?irketiyle anla?ma ihtimali de çok yüksek. Kongre'de son sözü söyleyecek Demokrat ço?unlu?a içten ve d??tan ikna çabalar?n?n etkili olaca??na inananlar artt?. Önemli bir uzman bana, 'Üç ay önce sorsan, sana, bu tasar? bu kez kesin geçer, derdim. Ama art?k o kadar emin de?ilim.' dedi. Bir ba?ka kula?? delik dostum, bu meselenin yüzde 90 ihtimalle 24 Nisan'a kalmadan çözülece?ini söyledi. Hadi hay?rl?s? bakal?m...

Hay?r duas?na en çok ihtiyaç duyulan konulardan biri de Kuzey Irak'ta Kerkük ve PKK konusuna Türk-Amerikan yakla??m farkl?l?klar?. Ben hâlâ Amerikal?larda Türk taraf?n?n aciliyet hissini göremiyorum. Amerikan gayretleri, Ankara'y? bölgesel Kürt liderleriyle pazarl??a ve fevri bir hareket yapmamaya iknaya odaklanm?? durumda. Ankara ise bu konuda homurdanmaya devam ediyor.

Bunlar? istisna sayarsak, ortak stratejik vizyon belgesinde zikredilen geni? isti?ari gündemde taraflar?n görü?leri büyük oranda birbiriyle örtü?üyor. Nitekim geçen hafta ekonomi, enerji ve i? dünyas?ndan sorumlu Bakan Yard?mc?s? Dan Sullivan Türkiye'de bulunuyordu. Silahlar?n Kontrolü ve Uluslararas? Güvenlik ??leri'nden sorumlu Müste?ar Bob Joseph ve Siyaset Planlama Dairesi Müdürü Dr. Stephen Krasner yak?nda ayr? ayr? Türkiye'ye gidiyor.

Umar?z Ba?kan Bush ile Ba?bakan Erdo?an'?n kimya uyumu, Bakan Rice ile Bakan Gül'ün samimi diyalo?u, bu hafta Washington'u ziyaret edecek Genelkurmay Ba?kan? Ya?ar Büyükan?t'?n da ABD ba?kentindeki derin ?ahsi ve mesleki irtibatlar? Türk-Amerikan ili?kilerinin ba????kl?k sistemini daha da güçlendirir.