ellspacing="0" ceŽÿÃGÜNDEM AMER?KA

Washington’un Türk siyasi dengeleri içindeki önemini abartmak ne kadar yanl??sa, “Beyaz Saray’?n etkisini” küçümsemek o kadar hatal?d?r.

ì#az Saray’?n etkisini” küçümsemek o kadar hatal?d?r.

Ku?kusuz, ABD iki seçimin ya?anaca?? ve ayn? y?l hem hükümetin hem cumhurba?kan?n?n de?i?ece?i Türkiye’deki siyasi geli?meleri yak?ndan izliyor. ?htimal, elden geldi?ince yönlendirmeye çal???yor.

Washington, Ankara’n?n gündemine esasl? bir ?ekilde girmi? durumda. ABD Büyükelçili?i’nin siyasi içerikli temaslar? art?yor.

Okyanus ötesinin merak?n? gören “bizimkiler” de, Washington yollar?n? a??nd?r?yorlar.

ABD’nin Türkiye’ye olan ilgisinin iki ayr? boyutu olabilir. Birincisi, “dünya devi” art?k Ortado?u bata??na sapland??? ve Irak nedeniyle bizim “s?n?r kom?umuz haline geldi?i” için Türkiye’de kimin i? ba??nda oldu?unu, kaç?n?lmaz olarak önemsiyor.

Ayr?ca, global ölçekte art?k gizliden gizliye de?il, “derin ve yo?un olarak medeniyetler çat??mas?” ya?and??? için Türkiye’nin stratejik önemi art?yor. ABD, “baz? safdil Amerikal?lar?n savundu?u ?l?ml? ?slam perspektifi hatas?na” dü?mez ise bu topraklarda, Müslüman ço?unlu?un ya?ad??? “modern, demokratik, laik ve orta düzeyde güçlü bir Türkiye’yi” arzular.

Görüldü?ü üzere Ankara-Washington hatt? özünde “büyük f?rsatlar?n ve ciddi tehditlerin bir arada bulundu?u”, iyi yönetilmesi gereken bir ili?kiler düzlemidir. O halde siyasetçilerimizin, askerlerimizin, i?adam? ve sivil toplum önderlerimizin ve hatta gazetecilerin (?u anda baz? gazeteci arkada?lar ünlü think-thank kurulu?lar?nda konu?mac? olarak Washinton’dalar) temaslar?n? ve bunlar?n etkilerini çok yak?ndan izlemek gerekiyor.

Resmi gündem ve söylemde PKK, sözde Ermeni soyk?r?m? tasar?s?, silah ticareti ve Ortado?u bulunuyor. Hiç kimse aç?ktan söylemese bile mutlaka bunlar?n herhangi birisi veya hepsi Cumhurba?kanl??? seçimini etkileyecektir. ABD ziyaretlerinin “perde arkas? gündemi Çankaya Kö?kü’dür.”

--------------------------------------------------------------------------------

Gül’ün Washington ziyaretinin karnesi

?lk atak D??i?leri Bakan? Gül’den geldi. Simgesel öneme sahip, “gönül ok?ay?c?” jestlerin d???nda, gezinin ba?ar?l? geçmedi?i izlenimi a??r bas?yor. Sözde Soyk?r?m’la ilgili sinyaller Ankara’ya umut vermiyor. Bu meselede, Washington’un “bizim tarafta tutulmas?” zorla?m?? durumda.

“En az?ndan durumu e?itleyelim, böylece kötü niyetli olmad???m?z anla??l?r” denilerek, “Türkiye’nin ABD için tamamen kayb?n? önlemek amaçl? bir PKK operasyonu seçene?inin” ise masaya koz olarak sürüldü?ü hissediliyor.

Öte yandan, genel seçimde AKP’nin ?u anki konjonktüre göre favori görünmesi, ABD’yi temkinli davranmaya itiyor. ABD, 6 ay sonraki bir seçimde iktidara gelme olas?l??? bulunan hiçbir partiyi gözden ç?karmaz. Washington’dan gelen bu yöndeki i?aretlerin aç?klamas? daha farkl? olamaz.

Bakan Gül, “Genelkurmay Ba?kan? Büyükan?t’?n gezisinin hemen arifesindeki ziyaretiyle” en az?ndan hassasiyetlerini aktarm?? oldu. Bu, ilerleyen sürece bir AKP müdahalesidir.

--------------------------------------------------------------------------------

Gözler Büyükan?t Pa?a’n?n gezisinde...

Genelkurmay Ba?kan? Orgeneral Ya?ar Büyükan?t’?n ABD gezisi bütün bu dengeler aç?s?ndan büyük bir öneme sahip. Büyükan?t Pa?a, Ankara-Washington hatt?nda “askerden askere kanal?n?” sa?l?kl? i?letiyordu. ?imdi çok daha kritik bir zemindeyiz.

Yüklü silah al?m? kozunun elimizde oldu?u bir süreçte, iç siyasi dengelerimizi etkileyecek olan PKK operasyonu, sözde soyk?r?m tasar?s?, Kuzey Irak ve Kerkük’teki olas? geli?meler gibi kritik konularda acaba neler elde edebilece?iz?

Askeri cenahtan gelen haberlere göre, Büyükan?t Pa?a, “dünya güvenli?i, Ortado?u’daki istikrars?zl?k ve medeniyetler çat??mas?” tezlerine kar??, “laik Türkiye’nin önemini ve bu konuda ABD’nin izledi?i politikalara yönelik ele?tiri, tavsiye ve uyar?lar?n?” Amerikal? muhataplar?na “asker bak???” çerçevesinde aktaracak.

--------------------------------------------------------------------------------

ABD’yi “bir bilen” nas?l görüyor?

Ba?bakan Erdo?an’?n “iç kabinesinin önemli isimlerinden”, d?? politika dan??man? ve ?stanbul Milletvekili Egemen Ba???’a, 2007 içinde Washington’un önemini sordum. Birkaç gün önce Türk-Amerikan Kültür Derne?i Yönetim Kurulu’na bir yemek veren Ba???, sorum üzerine, sözde soyk?r?m tasar?s?n?n geçmeyece?i tahminini söyledi. Ba???, dernek yönetiminde bulunan ABD elçili?i görevlilerini de ?a??rtan sözlerine, ?u aç?klamayla devam etti:

“Amerikal?lar, bu konuyu Türkiye’ye kar?? y?llard?r koz olarak kullan?yorlar. Her y?l gündeme geliyor, sonra rafa kalk?yor. Böyle bir kozu bir defada ellerinden b?rakacaklar?n? hiç sanm?yorum.”

Ba???, “Türkiye’deki Amerikan kar??tl???” gündeme getirilince de, “Türk insan? hassast?r, duygusald?r. Kendisine yap?lan iyili?i unutmaz. PKK terörüyle etkin bir ?ekilde mücadele etseniz, terör örgütü eleba?lar?n? ele geçirip Türkiye’ye verseniz, hava bir gecede de?i?ir.”

Ba???’?n bu sözlerine ben de kat?l?yorum. Washington’un, Irak kaynakl? istikrars?zl?ktan beslenen ve Türkiye için tehdit haline gelen PKK’ya kar?? ataca?? etkin ad?mlar ili?kileri olumlu yönde etkileyecektir.

Bunlar do?ru ama, “bu yo?un ziyaretler acaba hangi konular?”, nas?l sonuçland?racak.

Onu bize zaman gösterecek. Süreci kimin iyi yönetti?ini de bu sonuçlara göre biz anlayaca??z.