.E°`="justify">Hrant Dink'in öldürülmesi yak?nlar? için trajik, Türkiye için çok vahim bir olay. Bu olay? toplumun içinde bulundu?u durumu anlamak için çok iyi irdelemeliyiz.

Hrant Dink, TBMM'nin bir gayriresmi toplant?s?nda, aç??a çok yak?n biçimde söyledi?i gibi, 1915 olaylar?n?n bir soyk?r?m oldu?una inan?yordu. Ama Bat?l? ülkelerin Ermenileri kendi amaçlar? için kullanm?? olduklar?n? ve AB üyelik sürecinde tekrar kullanmalar?n?n sak?ncalar?n? da aç?kça söylüyordu.

On binler Hrant Dink'in soyk?r?m görü?ünü biliyor olmalar?na ra?men cenazesine kat?ld?lar. Önemli olan fikir farklar? de?ildi.

Bir insan öldürülmü?tü. Kabul edilemez olan buydu. Toplum, ac? bir olay vesilesiyle de olsa, ula?t??? olgunluk düzeyini gösterdi.

Cenazede 'Biz Ermeniyiz' veya 'Hrant Dink'iz' pankartlar?n? ta??yanlar?n Ermeni olmad?klar? aç?k. Olsalard? bunu ayr?ca belirtmeleri gerekmezdi. Ama 'Biz Ermeniyiz' demekle, örne?in 'Biz Filistinliyiz' demek aras?ndaki fark? da göz ard? etmemeliyiz. Bizim Filistinlileri ya da ba?ka bir grubu de?il, Ermenileri soyk?r?ma u?ratt???m?z iddia ediliyor.

Her suikastta, kimin, ne amaçla öldürdü?ü sorusuna verilen cevaplar, çe?itli kesimlerin olay kar??s?ndaki ruh halini de ortaya koyabilir.

Belki de en ili?kisiz cevap, Orhan Pamuk'un suikasttan 301'i destekleyenleri sorumlu tutmas? oldu. Do?ru, bu maddedeki Türklü?ün a?a??lanmas? kavram?n?n sorun niteli?i henüz giderilmi? de?il. Ama bu madde olmasayd?, kimli?i a?a??lanm?? hissedenlerin yaratabilece?i tehlikeler ortadan kalkar m?yd??

Orhan Pamuk, bir ?sviçre gazetesine verdi?i mülakatta söyledi?i cahilce veya art niyetli sözleri için, Nobel ödülü vesilesiyle Türk halk?ndan kolayca özür dileyebilirdi. Böylece Nobel'i alm?? bir yazara sahip olman?n büyük hazz?n? topluma ya?atabilirdi. Oysa o, Radikal'in ön sayfas?n? tanzim vesilesiyle tam tersini yapt?. Toplumun ve devletin, Nâz?m'la ba?layan ve kendisiyle devam eden, ho?görüsüzlü?ünün kurban? oldu?unda ?srar etti. Bu, gerçeklerle yüzle?mek ya da ifade özgürlü?ü getirmek gibi yüce amaçlarla ili?kisiz marazi bir inat.

Türklerin Ermenilere kar?? ?rkç? oldu?u iddias?, 'kim neden öldürdü' sorusuna verilen geçersiz bir ba?ka cevap. Irkç?l?k bir gruba, ba?ka hiçbir neden olamadan, sadece ?rk?ndan dolay? duyulan nefretten kaynaklan?r. E?er bir grupla, örne?in, bölücü Kürtlerle oldu?u gibi, bir toprak parças?na ili?kin bir çat??ma varsa veya Ermenilerle oldu?u gibi, Türklerin soyk?r?mc? olmalar?na ili?kin çok ciddi bir ihtilaf mevcutsa, taraflar yine birbirinden nefret edebilir. Ama bu nefretin konusu ihtilaft?r, ?rki aidiyet de?ildir.

Hrant Dink'i 'derin devlet'in öldürtmü? oldu?u iddias?n?n, geçersizlik aç?s?ndan bir eksi?i yok. Sn. Erdo?an'?n özellikle Dan??tay sald?r?s? dolay?s?yla ba?vurdu?u bu yakla??m?n ne kadar yanl?? oldu?u k?sa zamanda anla??lm??t?. Emekli subaylara att??? suçu, kendisinin de katk?s?yla toplumda yarat?lan türban sendromu sonucu fanatik bir dincinin i?ledi?i ortaya ç?km??t?.

?ki kutuplu dünyadaki ideolojik mücadele s?ras?nda, tüm NATO ülkelerinde devrimci sola kar?? devlet içinde ve d???nda örgütlenme vard?. Türkiye'de devletin istihbarat kurulu?lar?, ayr?ca bölücü terör ve irticayla de mücadele ettiler. Sn. Erdo?an bu faaliyetler aras?nda, muhtemelen irtica ile mücadeleyi 'derin devlet' olarak niteliyor. Hükümetin kontrolü d???nda kalan 'otonom' birimlerin, irticayla mücadele ad?na kendisine zarar vermesinden endi?eleniyor. Bu vahim durum, Cumhuriyet'in kurucu ilkeleriyle çat??maktan vazgeçemeyen bir liderin, demokrasiyle iktidar olsa bile güvensizlik duygusunu bertaraf edemeyebilece?ini gösteriyor.

Galiba sorunun tek ve geçerli cevab?, kendisini kurtarmaktan aciz bir grup i?siz ve okumam?? gencin insan öldürerek ülkeyi 'kurtarmak' istemesinden kaynaklan?yor. Bu muazzam bir sorun. Zira benzer durumda on binlerce genç ve onlar için öldürülme ?artlar?n? doldurmu? onlarca insan var.

O zaman gerçek soru ?u: Bize neler oluyor?