!ᬠ�="justify">Meseleye ?öyle de bak?labilir: Hrant Dink'in öldürülmesi Türkiye'nin tarihi ve kimli?iyle yüzle?mesinin ac?l? bir a?amas?d?r.

De?il mi ki, Hrant'?n Dink'in ölümü Türkiye'nin ço?unlu?u için, farkl? olanla birlikte dü?ünme, birlikte mücadele konusunda s?n?rlar? tarihsel belle?in belirledi?ini göstermi?tir. Ermenilik metaforuna bile tahammül edememek, hakiki anlam ile mecazi anlam? ay?rtetme kabiliyetinden bir anda ar?nmak bile, asl?nda Ermeni ve Ermenili?in Türk kimli?inin ne denli tersten olu?turucusu oldu?unu ortaya koymu?tur.

Evet, yüzle?meler bast?r?lm?? belle?i su yüzüne ç?kar?rlar, kimlik ve ki?ilik olu?turan savunma mekanizmalar?n? sarsar, derin dalgalanmalar yarat?rlar. Her yüzle?me bir vesile, bir olay, bir durumla ba?lar. Ard?ndan onlar? a?arak, insan?n ya da toplumun kendisine dönük derin bir sorgulama haline dönü?ür. Ermeni meselesinin, Kürt sorununun, bu meselelere ili?kin tart??malar?n yaratt??? sars?nt?lar da i?te böyle bir nitelik ta??yor.

Her ne kadar tersini iddia etsek de bu yüzle?me sürecinde tart??t???m?z sadece Kürt ya da Ermeni meselesi de?ildir. Asl?nda tart??t???m?z Türk kimli?idir, cumhuriyet dönemi Türk kimli?inin siyasi ve toplumsal aç?dan üzerine temellendi?i kurucu unsurlard?r.

Bu kurucu unsurlar içinde özellikle üçünün belirleyicili?i yads?namaz.

Bunlardan birincisi cumhuriyet öncesi yüz-yüz elli y?ll?k dönemde Kafkasya'dan, Balkanlar'dan milyonlarca Müslüman'? Anadolu topraklar?na iten, mal ve can kay?plar?yla, sefaletle, a?a??lanmayla dolu kanl? ve ac?l? bir göç sürecidir. Di?er bir ifadeyle kitlesel ölümler, devasa bir nüfus hareketi ve mallar?n el de?i?tirme sürecidir.

?kincisi, ilk unsurun bask?s?yla ve milliyetçilik hareketlerinin gölgesinde Anadolu topraklar?n?n türlü araçlarla gayrimüslimlerden ar?nd?r?lmas?, servetin Müslümanlara ve Türklere geçmesi sürecidir. Yeni kurulan Balkan devletlerinde Müslümanlardan ar?nma süreci olarak da kar??m?za ç?kan ayn? dalga dönemin hatta bugünün milliyetçilik anlay???na damga vurmu?tur.

Üçüncüsü bugün çift tarafl? milliyetçilik üretim pompas? haline gelen Kürt sorununun da 1800'lerin ba??nda Osmanl? modernle?me hareketinin Kürt emirlerinin iktidar?na yönelmesiyle ba?lam?? olmas?d?r. ?lk Kürt isyanlar? bu çerçevede 1800'lerin ba??nda ç?km?? ve kesintisiz devam etmi?, ancak Kürt-Türk ili?kileri ayn? dönemde farkl? etaplarla gayrimüslimler kar??s?nda zaman zaman bir ittifak ili?kisi görünümünü de ta??m??t?r.

Velhas?l cumhuriyet dönemi Türk kimli?ine ?eklini veren, bu kimli?in tabular?n?, korkular?n?, de?erlerini ve ruh halini olu?turan cumhuriyet dönemi de?ildir. 1800'lerden ba?layan 1920'lere kadar uzanan cumhuriyet öncesi bu devredir.

Türk toplumu henüz ad?n? tam olarak koymasa da, tart??t??? alan? tam olarak tan?mlayamasa da, bu 120 y?ll?k dönemin Türk ulusal kimli?inin olu?umunda belirleyici bir rol oynad???n? fark etmeye ba?lam??t?r. Bugünü anlamak, yeniden kurmak ya da olan? korumak için tarih sayfalar?n? kar??t?rmaya ba?lam??t?r.

Bir kimli?in olgunla?mas?, rahatlamas?, öz güvenin artmas?n?, evrensel siyasi de?erlerle bütünle?mesini sa?layacak en kritik a?ama budur.

Bununla birlikte kurucu bir tarihsel dönemin sayfalar?n? bugüne yönelik ve bugünden hareketle, ?u ya da bu düzeyde kar??t?rmak yüzle?menin en ç?plak, en zor biçimlerinden birisidir.

Nitekim yüzle?meye çal??anlar ve yüzle?meyi reddedenler aras?ndaki gergin hat, yüzle?meye soyunanlar?n ya?ad?klar? y?rt?lma ve gidi? geli?ler bugün Türkiye'yi ku?atan milliyetçilik dalgas?n?n ard?nda yatan ana faktörlerden birisidir.

Korkular ve tabular ça?da? Türk kimli?inin ayr?lmaz parças? haline getirildikçe, kimlik sadece savunma mant??? üzerine kuruldukça, otoriter siyasi zihniyet ve yap?lanma varl???n? fütursuzca ve belli bir me?ruiyet dozu etraf?nda sürdürmektedir. Ya Türk tezini savursunuz ya Ermeni tezini, ya Kürt tezini savunursunuz ya Türk tezinin k?skançlar? bu ko?ullarda özellikle üremekte ve üretilmektedir.

Oysa tarih bizi özgürle?tirecektir.