ellspacing="0" ceŽÿ8,TASARI ?Ç?N, PENTAGON VE CIA HAREKETLEND?...

Önümüzdeki haftalarda gündemimizi en çok Ermeni Soyk?r?m tasar?s? me?gul edecek. Gül, temaslar?n? tamamlad?, ?imdi de Org. Büyükan?t Washington'da.

ý% ?imdi de Org. Büyükan?t Washington'da. D??i?leri Bakan?, Bush yönetiminin sivil kanad?n? "yar? ikna-yar? tehdit" ile uyard?. Org. Büyükan?t ise, a??rl?kl? olarak Askeri kanad? hareketlendirecek. Ayr?ca, talep kar?? taraftan geldi?i için, Ba?kan Yard?mc?s? Cheney ve Temsilciler Meclisinin önemli isimlerinden Tom Lantos ile de görü?ecek. Türkiye, Ermeni tasar?s?na kar?? "Güvenlik" kart?n? oynuyor.

- Türkiye, Afganistan'dami NATO gücüne asker veriyor...
- Kosova'daki güce de takviye de buluyor...
- Kafkaslarda (özellikle, Ermeni-Azeri-Gürcü üçgeninde) ABD ile birlikte önmeli rol oynuyor...
- ?srail'in güvenli?i ve Filistinliler ile diyalogda, yine ABD ile hareket ediyor...
- ?ran anla?mazl???nda, ABD ve AB ile Tahran aras?ndaki temaslara fiilen kat?l?yor ve resmi olmayan bir moderatörlük yap?yor....
- Bat? Avrupa'n?n petrol ihtiyac?n? kar??layacak en önemli "ara istasyon" rolünü oynuyor...
- Irak'ta ABD'ye, son derece önemli bir destek sa?l?yor.

Abdullah Gül ve Org. Büyükan?t, i?te bu listeyi Amerikal?lar?n önüne koyuyorlar ve ?u soruyu soruyorlar:

"...Böylesine hayati bir i?birli?ini, böylesine derin bir ili?kiyi, birkaçyüz bin Ermeni vatanda??n?z? soyk?r?m tasar?s?yla manen tatmin edebilmek için tehlikeye atmaya ne gerek var?"

Gerçekten de zor bir seçim.

Amerikan kamuoyu vicdan?nda, Ermenilerin soyk?r?ma u?rad?klar? ve as?l sorumlular her ne kadar Osmanl?lar say?lsa dahi, varis durumundaki Türkiye'nin hiç de?ilse özür dilemesi yer etmi?. Tasar?, hem vicdani bir görev, hem de siyaset aç?s?ndan yararl? bir oy potansiyeli olarak görülüyor.

Ancak öte yandan da, Türkiye ile ili?kileri zedeleme kayg?s? duyuluyor.

Bush yönetimi de, güvenlik ç?kar?na ayk?r? gördü?ü bu tasar?y?, güvenlikçilerini Kongre önüne ç?karar?k engellemeyi planl?yor. D??i?leri Bakan? Rice'?n "Komutanlar? al?p Kongre'ye gidece?im" demesi, Ba?kan yard?mc?s? Cheney'in Org. Büyükan?t ile görü?mek istemesi, bu çabalar?n önemli birer parças? olarak niteleniyor.

Geçen haftaki bir di?er geli?me de CIA ve Pentagon'dan tasar?n?n reddedilmesi yönünde, uyar? dolu birer raporun kongre üyelerine gönderilmesi. Bu, "dü?meye bas?ld?" diye yorumlan?yor.

Org. Büyükan?t'?n bu hafta Washington'daki temaslar?, bu çerçevede son derece önemli say?l?yor.

Tasar?n?n geçmesi durumunda, Ankara'n?n nas?l bir tepki verece?i, Askeri ili?kileri nas?l etkileyece?i, en fazla merak edilen sorular?n aras?nda.

Acaba, bütün bu kampanya tasar?y? engelleyebilecek mi?

Bu sorunun halen kesin bir yan?t? yok.

Bush yönetiminden çok, Pentagon'un ne oranda a??rl?k koyaca??na dikkat çeken yetkililer, "Türkiye'nin lobisini Pentagon ile CIA yap?yor" demekle yetiniyorlar.

* * *

YAHUD? LOB?S? DE A?IRLI?INI KOYMALI...

Ankara'n?n dikkatle izledi?i di?er kesim de, Washington'daki güçlü Yahudi lobisi.

Türkiye'nin, ?srail'in güvenli?ine verdi?i direkt ve dolayl? deste?e dikkat çeken Türk yetkililer "Yahudi dostlar?m?z?n bu geli?meyi uzaktan seyretmelerini kabul edemeyiz. A??rl?klar?n? koymalar? gerekir" diyorlar. "Yahudi lobisi, Ermeni tasar?s?na kar?? ç?kmazsa, bizden ayn? deste?i beklememelidir" diyen, ABD'deki çal??malar? çok yak?ndan izleyen üst düzey bir hükümet üyesi, Org. Büyükan?t'?n Washington'da bu mesaj? tekrarlayaca??na özellikle dikkat çekti.

Org. Büyükan?t'?n, Temsilciler Meclisi üyesi Yahudi kökenli Tom Lantos ile görü?mesinin bel kemi?ini i?te bu konu kapsayacak. Lantos, genelde Türkiye'yi destekleyen bir isimdir. Ancak Hamas liderinin Ankara'ya davet edilmesine büyük tepki gösterdi ve Ak Parti konusundaki soru i?aretleri artt?. Lantos'un, Org. Büyükan?t'a soraca?? sorular ve alaca?? yan?tlar ilgiyle izlenecek.

* * *

ERMEN? TASARISI GEÇERSE NE YAPARIZ?

Son günlerde yine sorular ço?almaya ba?lad?. En çok kar?? kar??ya kald???m soru ?u: "Amerikan Kongresi, Ermeni Soyk?r?m tasar?s?n? kabul ederse ne olur? Ne kaybederiz? Bizi tazminata m? mahkum ederler veya toprak vermeye mi zorlarlar?"

Önce, bu tasar?n?n nas?l yasala?aca??na bakal?m.

Ermeni tasar?s? halen, Temsilciler Meclisinde. D??i?leri Komisyonunda görü?ülecek ve yeterli oy bulursa genel kurula yollanacak. Genel Kurul'da oylanacak.

Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen bir tasar? yasala?m?yor. Yani ba?lay?c? hiçbir yan? yok. Yasa olmas? için, Senato'da oylanmas? ve kabul edilmesi gerekiyor.

Ermeni tasar?s?n?n Temsilciler Meclisi'nden geçmesi ne kadar kolaysa, Senato'dan geçmesi ayn? oranda güç görülüyor. Zira Senato'da Türkiye'ye önemli destek var.

Tasar? e?er Temsilciler Meclisinden geçip, Senato'da tak?l?rsa, yasala?mam?? olacak. Ermenilere moral destek olman?n d???nda fazla bir i?e yaramayacak.

?lerde Senato'dan da geçip yasala?t?r?l?rsa ne olacak?

Yasa nedeniyle, ABD yönetimleri bundan böyle 1915 olaylar?n? "Soyk?r?m" diye niteleyecekler. Ancak, bu olas?l?kta dahi Türkiye'den tazminat ödemesi veya toprak vermesi istenemeyecek. Bunun nedeni de, Osmanl? ?mparatorlu?unun tüm al?p verece?inin Lozan antla?mas?yla kesilmesi veya kar??l?kl? ibra edilmesi.

Peki biz neden bu kadar titizleniyoruz?

B?rakal?m, ABD Kongresi ne isterse yaps?n.

Yoo o kadar da de?il.

Bu tasar?, ister Temsilciler Meclisi'nden geçip kadük kals?n, ister Senato'dan da geçip yasala?t?r?ls?n, dünyan?n tek süper gücü taraf?ndan hepimizin aln?na kara bir leke sürülmesi anlam?na gelir. Torunlar?m?za böyle bir leke sürülmesini engellemeliyiz. Ancak, yolun sonunda bizi neyin bekledi?ini, neyin beklemedi?ini de bilelim.

Tasar?n?n geçmesinin dünyan?n sonu olmayaca??n?, Türk-ABD ili?kilerinin her?eye ra?men sürece?ini de unutmayal?m.