ellspacing="0" ceŽÿ€SOYKIRIM VE HUKUK)

Türkiye'de bir süredir Ermeni soyk?r?m? iddialar?n? Lahey'de ele alma yakla??m? a??r bas?yor. ??in içine hukuk girince, suçun tan?m?, unsurlar? ve eldeki delilleri tart??mak kaç?n?lmaz hale geliyor.

'an?m?, unsurlar? ve eldeki delilleri tart??mak kaç?n?lmaz hale geliyor. Hukuki Persfektifler Dergisi son say?s?nda tam da bunu yapm??. Süleyman Demirel Üniversitesi'nden Doç. Dr. Faruk Turhan, soyk?r?m iddialar?n? hukuki aç?dan ele alm??.
Bu yaz? asl?nda Say?n Turhan'?n anlat?m?n?n bir özeti olacak. Yaz?n?n tamam?na HPD'nin Aral?k 2006 say?s?ndan ula?abilirsiniz.
Öncelikle belirtelim ki, Ermenilere yönelik bir k?y?m sonradan ortaya at?lan bir iddia de?il.
?tilaf devletleri 24 May?s 1915'te Osmanl? Hükümeti'ne bir nota verip "Türkiye'nin insanl?k ve medeniyet aleyhine i?ledi?i bu suçlar?n ?????nda, müttefik güçler Bab?ali'ye aç?k olarak bildirirler ki, (müttefik güçler) Osmanl? hükümet üyelerini ve onlar?n katliama kar??an elemanlar?n? bu suçtan dolay? ki?isel olarak sorumlu tutacaklard?r" demi?.
Ancak ?ngilizler ?stanbul'u i?gal etmelerine, dönemin iktidar sahiplerini tutuklay?p Malta'ya göndermelerine ra?men bir sonuca ula?amam??.
Bugün geldi?imiz noktada tehciri ve ölümleri tart??an yok.
Say?da bir anla?mazl?k var ama as?l sorun 1915'te ya?anan olaylar?n ismini koymakta.
Uluslararas? hukuk uzmanlar?n?n çal??malar? a??rl?kl? olarak bu olaylar? soyk?r?m diye niteliyor.
Öncelikle soyk?r?m kavram?n? ele almak gerekiyor.
Bu tan?m? ortaya atan Rafael Lemkin, kavram? Yunanca "genos" (?rk) ve Latince "ceadere" (öldürmek) kelimelerini bir araya getirerek olu?turmu?.
Uluslararas? hukuk aç?s?ndan suçun tan?m? 1948 tarihli Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 2. maddesinde yap?lm??.
Buna göre, soyk?r?m suçu, ulusal, etnik, ?rki veya dini bir grubu k?smen veya tamamen yok etmek amac?yla i?lenen fiillerden meydana geliyor.
Bu suçun fiillerini olu?turan eylemler de s?n?rl? biçimde say?lm??. Bunlar, yukar?da say?lan dört grubun üyelerini öldürmek, grup üyelerine ciddi bedensel veya zihinsel zararlar vermek, grubun k?smen veya tamamen bedensel tahribine yol açmaya elveri?li ya?am ?artlar?na kasten tabi tutmak, grup içinde do?umlara engel olmaya yönelik tedbirler almak ve gruba ait çocuklar? bir ba?ka gruba zorla nakletmektir.
Yani uluslararas? bir mahkeme soyk?r?m iddialar?n? ele al?rken önce suçun maddi unsurlar?na bakacak ve yukar?da aranan ko?ullar?n olup olmad??? iddialar?n? ele alacakt?r.
Ama i? bununla bitmemektedir.
Soyk?r?m suçunu suç haline getiren özellik "kast" ko?uludur.
Yani, suçu i?leyen failin, yukar?da say?lan gruplardan birine yönelik fiilleri bilerek ve isteyerek i?lemesi yetmemektedir.
Ayr?ca bu faillerin, sözü edilen gruplardan birini "tamamen veya k?smen" yok etme amac? da olmal?d?r.
Doç. Faruk Turhan'?n deyimiyle , "fail, grubun k?smen veya tamamen imha olaca??n? bilerek hareket etmesine ra?men, grubu yok etmek amac?yla de?il de ba?ka bir amaçla, örne?in, s?rf askeri amaçla hareket ediyorsa, soyk?r?m suçu olmaz."
Özetle, soyk?r?m failinin grubu yok etmek amac?yla hareket etmesinin ispat edilmesi ?artt?r.
Türkiye, tehcir ve ard?ndan meydana gelen kitlesel ölümlerin Ermenileri yok etmek amac?yla de?il, Do?u illerinde sava? s?ras?nda ortaya ç?kan isyanlar? bast?rmak, Müslümanlara yönelik sald?r?lar? kesmek amac?yla yap?ld???n? savunuyor.
Yani, soyk?r?m?n kast unsurunun olmad???n? iddia ediyor.
Uluslararas? bir mahkemede, bu suçun maddi unsurlar?ndan çok manevi unsuru, yani kast üzerinde durulacakt?r.
Burada Türkiye'nin aç?klamakta güçlük çekece?i nokta, isyan? bast?rmak için kad?n-çocuk, ya?l?-genç demeden tüm nüfusun tehcire tabi tutulmas?n? izah olacakt?r herhalde.