ABD BUNU HEP YAPARDI

1974 y?l?n?n sonbahar?yd?. K?br?s'ta Rum darbesiyle y?k?lan Cumhuriyet yerine geçen Türkleri yok farz eden Rum idaresi, Türk Silahl? Kuvvetleri'nin müdahalesiyle güneye çekilmi?ti. Muhabirli?ini yapt???m Time dergisi, Ba?bakan Ecevit'in kapa??nda yer alaca?? bir K?br?s say?s? haz?rlamaktayd?. Askeri operasyonla ilgili konu?mak için zaman?n Genelkurmay Ba?kan? Orgeneral Semih Sancar'dan randevu alm??t?m.

Sancar'?n makam?ndaki mülakatta Genelkurmay ?stihbarat ve Harekât Ba?kanlar? da vard?. Semih Pa?a evlad? gibi sevdi?i özel kalem müdürü (?imdi hayatta) Kurmay Albay Orhan Kilercio?lu'nun da yan?nda bulunmas?n? istemi?ti.

Genelkurmay Ba?kan?'na ABD kaynakl? söylentileri soru ?ekline sokarak sormu?tuk. "ABD, Türkiye'ye yard?m? keserse TSK 10 gün bile sava?? sürdüremez diyorlar. Hatta ABD'nin verdi?i silahlar kullan?ld? diye askeri yard?m? durduraca?? söyleniyor" dedi?imizde, Sancar özel kalem müdürüne dönmü? "Bak Orhan ne diyorlar. ABD yard?m? kesecekmi?. Böyle ?ey olur mu? ABD bize yard?m eder. Yard?m keser mi?" diye hayret ifade etmi?ti.

Yan?ndaki ?stihbarat ve Harekât Ba?kanlar? da bu de?erlendirmeye kat?lm??lard?.

Sancar ile yap?lan mülakat Yank?'n?n 29 A?ustos tarihli 180'inci say?s?nda yay?mland?ktan k?sa süre sonra, Türk Genelkurmay?'n?n hiç beklemedi?i bir ?ey oldu: ABD, Türkiye'ye K?br?s'a askeri müdahalede bulunup, daha önce verdi?i silahlar? kulland??? için silah ambargosu ilan etti.

O dönemde Sovyetler Birli?i henüz da??lmam??t?. Olu?turdu?u So?uk Sava? içinde yaratt??? tehdidin kar??lanmas? için yap?lan savunma ile ilgili hesaplarda Türkiye çok önemli bir yer al?yordu. ??te tam bu ortamda ABD içinde olu?turulan Rum lobisi etkisinde kalan yönetimleri adeta bindi?i dal? kesmi?, Türkiye'nin elini kolunu ba?lay?c? bir ad?m atm??t?.

ABD'nin bu karar? sadece kendileriyle kader birli?i yapm?? askerleri aldatmam??, tüm kamuoyunu bir kere daha ?oke etmi?ti.

ABD'den Türkiye'ye birinci darbe; K?br?s'taki Türklere, Rum bask?s? ac?mas?z sürerken duruma müdahale etmek isteyen, zaman?n Ba?bakan? ?smet ?nönü'ye elini kolunu ba?lamak için, ABD Ba?kan? Johnson'un yollad??? mahut 'mektup' ile olu?mu?tu.

ABD'nin silah ambargosu uzun süre devam etti.

Türkiye bu haks?z ve dostlu?a hiç s??mayan darbe kar??l???nda tepki göstermek için epeyce bekledikten sonra, ABD'nin adeta babas?n?n mal? gibi kulland???, topraklar?m?z üzerindeki birkaç düzine 'ABD üssü'nden birkaç?nda faaliyetleri durdurmakla yetindi.

ABD'nin bu beklenmeyen darbesi TSK içinde ciddi bir uyan?? yaratt?. O güne kadar dü?ünülmeyen, 'ABD önemli askeri destekleri keserse ne olur?' sorusuna yan?t aranmaya ba?land?.

?imdi 'sözde Ermeni soyk?r?m?'n?n y?ldönümü dolay?s?yla ABD Temsilciler Meclisi ve Senatosu'na, Türkiye'yi k?nayan çe?itli karar suretleri verilece?i haberlerini i?itip yeni bask?lara muhatap olabilece?imiz gündeme gelince, 1974'teki olay? hat?rlad?m.

Bu defa i?leri düzeltmek için ABD'ye giden D??i?leri Bakan? eli bo? dönmü?, konunun Kongre'deki ilgililerinden randevu bile alamam??t?. Sadece kendisine Bush yetkilileri, "Elimizden geleni yapaca??z, karar? ç?karmamaya çal??aca??z" demi?lerdi.

Medyada ABD'nin 'Bizim de sizden isteklerimiz var' dedi?i haberleri yer al?yor, durumun çok aleyhimize oldu?u yorumlar? yap?l?p, 'gerçekleri kabul' formülleri sunuluyordu ki Genelkurmay Ba?kan?, Washington'a gitti. Üst düzey görü?meleri 1974'te olup bitenleri içeren dosyay? okuduktan sonra yapt?.

Ermeni karar? ç?karsa bu defa Genelkurmay ?a??rmayacak. Ya?ar Pa?a "Siz böyle yaparsan?z biz de böyle yapar?z polemi?ine girmek istemiyorum" diyerek ABD'nin neye haz?r olmas? gerekti?i hakk?nda ince bir mesaj verdi. ?ncineceklerini, rahats?zl?k duyacaklar?n? aç?kça söyledi.

Askerin bu defa da aldat?lmaya tahammülü yok.

ABD asker uyar?s?n? bu defa ciddiye almal?.