TÜRKLER ABD'YE ÖFKEL?

ABD'nin Ermeni soyk?r?m?n? resmen tan?mas?, Türkiye'nin Bush yönetimini göz ard? ederek Kuzey Irak'a müdahale etmesine yol açabilir. Washington'?n, kilit NATO müttefiki Türkiye'yle ili?kileri, Ankara'n?n ABD'ye topraklar?ndan Irak'a giri? izni vermemesinden bu yana gerileme ya??yor. Bu karar Bush yönetimini k?zd?rm??t?. Türkler de kendi adlar?na, Irak'taki karma?a ve i?galin Kürt ayr?l?kç?l???n? ?iddetlendirmesi yüzünden öfkeli.

?li?kiler ?imdi de, Amerikan Temsilciler Meclisi'nin Demokrat liderli?inin, Türklerin 1915'te Ermenileri öldürmesini soyk?r?m olarak tan?yacak bir yasa tasar?s? haz?rlamas? nedeniyle, büyük bir kopu?u getirme ihtimali olan bir dönemeçte. Beklendi?i gibi önümüzdeki birkaç hafta içinde oylan?rsa, tasar?n?n yasala?mas? için yeterli destek var. Soyk?r?m etiketi, Türkiye'de a??r? hassas bir konu. Türkiye, iki taraf?n da gerçekle?tirdi?i öldürmelerin, Osmanl?'n?n çökü?ü s?ras?ndaki ayaklanmalar?n parças? oldu?unu savunuyor. Üst düzey bir yetkili dün, "Tasar? onaylan?rsa çok ciddi bir sorun ya?an?r. Türkiye'yi Nazilerle ayn? kefeye koyamazs?n?z" dedi. Yetkili, Ermenistan ve Ermeni diasporas?n?n, Erdo?an'?n ya?ananlar? ara?t?rmak için ortak komisyon kurulmas? teklifini kabul etmesi gerekti?ini söyledi.

Fakat, hem Ankara'da hem de Washington'da siyaset ihtilaf? ate?liyor. May?sta cumhurba?kanl???, sonbaharda da meclis seçiminin yap?laca?? Türkiye'de, ne cumhurba?kan? aday? olmas? beklenen Erdo?an, ne de di?er adaylar, soyk?r?m tart??mas?n?n ?iddetlendirdi?i milliyetçi duygular? göz ard? edebilir. Temsilciler Meclisi'nin Demokrat Ba?kan? Nancy Pelosi ve di?er Kaliforniyal? üyeleri de, tantanac? Ermeni kökenli seçmenlerini yat??t?rmak zorunda. Pelosi, geçen hafta Türkiye D??i?leri Bakan? Gül'le görü?meyi reddetti.

Türkiye'de, askeri i?birli?inin seviyesinin dü?ürülmesi ça?r?lar? yap?lmaya ba?lad? bile. Genelkurmay Ba?kan? Büyükan?t, bu hafta muhtemel sonuçlardan söz etmek için Pentagon'a gitti. Mehmet Ali Birand, "Türkiye, yasaya kar?? güvenlik kart?n? oynuyor" diye yaz?yor; bunun anlam?, Türkiye'nin Afganistan ve Kosova'daki katk?lar?n?, ?srail'le ili?kilerini ve '?ran'la-ABD ileti?imine aktif katk?s?n?' hat?rlatmakt?. Beyaz Saray tasar?ya kar?? ancak yasala?mas?n? önlemeye de gücü yetmeyebilir.

Fakat, tasar?n?n yasala?mamas? için her geçen gün yeni nedenler ortaya ç?k?yor. Yasala??rsa Türkiye'de artacak Amerikan kar??tl???, Ankara'n?n Washington'? göz ard? edip Kuzey Irak'a asker göndererek, ABD'nin ülkeyi istikrarla?t?rma çabalar? aç?s?ndan tehlikeli sonuçlar do?urabilir. Üst düzey Türk yetkili, Irak'a müdahale plan? yap?lmad???n? ve bunun soyk?r?m yasas?yla ilgisi olmad???n? söyledi.

Fakat Ankara'n?n, Irak'tan Türkiye'nin güneydo?usuna bask?n düzenleyen ayr?l?kç? PKK üyelerini bast?rmak konusunda ABD'nin gösterdi?i isteksizlik kar??s?nda sabr? tükeniyor. Sabah gazetesi yazar? Asl? Ayd?nta?ba?'a göre, 's?n?rl?' bir operasyon ?imdiden seçenekler aras?nda ve "ABD hükümetine göre, tasar?n?n yasala?mas? s?n?r ötesi operasyon ihtimalini art?yor, Temsilciler Meclisi'nde konuyla ilgili sadece bir tart??ma yap?lmas? bile, hükümetin Türkiye'yi böyle bir operasyondan cayd?rma gücüne son verir." Bu aç?dan bak?ld???nda, soyk?r?m yasas? yeni bir k?y?ma yol açabilir.