!áH€ ="justify">Ocak ay?n?n son bölümünden bu yana, Hrant Dink'in öldürülmesi olay?na çe?itli yanlar?ndan de?indim. Herhalde bundan sonra da s?k s?k bu olaya dönme gere?ini duyaca??m, çünkü genel ak?? içinde çok önemli bir dönemeci temsil ediyor. 'Öncesinde' ve 'sonras?nda' ayr?m? yaparak konu?maya zorlayan bir dönüm noktas?.

Ama ?imdiye kadar Hrant Dink için yap?lan cenaze törenine pek fazla de?inmemi?tim. Bugün biraz bunun üstünde durmak istiyorum.

Ölümden sonra Agos'u ziyarete gitti?imizde, bu yürüyü?ün gününü, saatini ve genellikle ne olmas?n?n beklendi?ini ö?renmi?tim. Bizim okuldan kat?lacaklar vard?. Ben de oradan ba?lad?m. Ku?tepe'den ?i?li'ye geldik.

Bu dünyan?n yap?lanmas?nda, bir olay, bir özelli?i öne ç?kar?r, çünkü onun öyle olmas?n? gerektiren bir mant?k vard?r. Bu cenazede, insan gözü, otomatikman, kalabal??a tak?l?yordu. Gözün gördü?ü insanlar?n çoklu?u önemliydi. Bunlar, somut insanlar tabii, kimisini de ?ahsen tan?d???m?z somut insanlar. Ama herhalde o somut insanlar?n gerisinde soyut bir özellik arad???m?z içindir ki, zihnin arad??? o soyutlu?a cevap olarak göz bu somut kalabal??? sabitliyordu. O soyutluk da, besbelli, niceli?e ili?kin bir ?eydi.

Ya?ad???m?z birkaç on y?l?n bilincimizde ve bilinçd???m?zda yaratt??? birikimin sonucuydu bu aray??, san?yorum. Hrant Dink cinayetiyle birlikte, birdenbire, 'say?' bizim için önemli olmu?tu: 'Kaç ki?iyiz? Hrant'?n öldürülmesinden bu ac?y? duyan kaç ki?iyiz?' Bu soruyla sa?? solu, ?u soka??n içini, önümüzü arkam?z? süzen göz, 'Çok ki?iymi?iz' cevab?na geliyordu. Yürüdükçe, bu çokluk art?yordu. Yürürken, yürümeyen, yoldan veya evinden yürüyenleri seyredenlerin birço?unun da bizim duygular?m?z? payla?t???n? görüyorduk.

Say? tahmininde bulunmay? pek bilmem, beceremem. Ama bu say? benim bekledi?imden fazlayd?. San?r?m orada bulunan herkes içinden bunu, bunun bir benzerini geçirdi. Bizi buraya Hrant'?n ac?s? getirmi?ti. Ama ?imdi, çok tuhaf bir ?ekilde, bu ac?dan bir olumluluk do?uyordu. Ad?n? koyamayaca??m bir ?ey bu: ac?y? yok etmeksizin ondan üreyen ve onun yan?nda duran bir ?ey: 'sevinç' desem, o de?il; bir co?ku, ?üphesiz.. belki bir güven duygusu.

Sonuçta, yaln?z Hrant'?n ba?arabilece?i bir ?eydi bu.

Onu vuranlar böyle bir ?eyi ak?llar?ndan geçirmi? olabilirler mi? Sanm?yorum. Bunu daha önce de söylemi?tim. '?nsan?n fazileti' gibi 'faktör', onlar?n hesaplar? içinde yer almaz. Onlar?n yat?r?m?, insan?n sefaletinedir. Zaafa, korkuya, boyun e?meyedir.

Bir ac?y?, sonraki siyasete yak?t yapma al??kanl???n? hiç sevmem. Ayr?ca, spontane tepkilerden kal?c? yap?lar ç?kt???n?n örnekleri de azd?r. Her ?eye ra?men, bu cenaze, bize bir ?eyler gösterdi, az?msanmayacak bir ?eylere hâlâ sahip oldu?umuzu gösterdi.

Ama bu aç?k uçlu mücadelede, ?imdi, bu sefer de bu cenazeyi kullanarak üste ç?kmaya çabal?yor fa?ist cephe. Buradan malzeme ç?karmaya çal???yor.