TÜRK'ÜN GÜCÜ

Türk'ün gücünün kayna??n?n ?iddet ya da öfke de?il, özgürlük ve ak?l olmas? gerekti?ini söylemek, bir tarihin sevap ve günahlar?yla bir bütün oldu?unu ileri sürmek bile kimilerini çileden ç?karmaya yetiyor. H?rant Dink'le ilgili Türklü?e gönderme yapan, farkl? Türk'ün alt?n? çizen yaz?lar üzerine mektup, e-mail, telefon yoluyla gelen küfür, hakaret yine g?rla gidiyor. Ne var ki baz? tepkilerde öfke samimi...

Sorun i?te budur. Sorun, derin ve a??r bir kimlik hastal???d?r.

Çekti?i ac?y? merkeze al?rken, çektirdiklerini yok sayan, çektirdi?i her ac? hat?rlat?ld???nda "benimkiler ne olacak" diyerek ?aha kalkan, kendisini hep hakl? ç?karan. ?nsan?, vicdan? ve adaleti kimlik ve millet içine gömen bir hastal?kt?r bu...

Bu hastal?k, insano?lunun ba?kas?ndan önce kendisine çeki düzen vererek, kendisini ele?tirerek, kendi sorumlulu?unu üstlenerek ar?nd???ndan, yol ald???ndan bihaber k?lar ma?durlar?n?...

Velhas?l bu ülkede asli mücadele hastalar ile di?erleri aras?ndad?r. Ve di?erleri gün gelecek o hastalar? tedavi etmenin yolu ve imkan?n? bulacakt?r.

Hastal??? azd?ran girdiler dönemlere göre de?i?iyor. Son dönemlerde Ermeni meselesi ve bu meseleye dokunan geli?meler bu girdilerin ba??nda geliyor.

Hastal??a bu noktadan bakal?m...

Önce te?his:

Ermeni soyk?r?m? tart??mas?n?n ters bir etkiyle ülkedeki milliyetçilik damar?n? kabartt???, tart??maya ve farkl? dü?ünceye yönelik genel bir öfkeyi besledi?i ortada. Bir yandan tarihsel bir mesele üzerinde "odak sorun" tart??mas? yap?l?yor, di?er yandan bu tart??man?n taraflar?ndan birisi, di?er taraf? bölücülükle suçlayarak Ermeni meselesini kimilerinin pe?inde ko?tu?u otoriter-devletçi projenin payandas? haline getirmeye çal???yor. Tarih üzerine farkl? bilgi, belge ve görü?lerin içerikleriyle de?il, o görü?leri ileri süren ve savunanlar?n kimli?iyle alg?lanmas? söz konusu.

Nitekim bu çerçevede ortaya ç?kan biz/onlar, Türkler/Ermeniler, milliyetçiler/bölücüler gibi tasnifler ve tav?rlar?n bu tasniflerden hareketle al?nmas? yukar?da alt?n? çizdi?imiz hastal???n göstergeleri...

Sonra aç?klama:

Bu a?amada hastal???n kronikle?mesinin en önemli nedenlerinden birisi konunun ve tart??man?n birden çok anlam ta??mas?d?r. Bu anlamlar?n hem kendili?inden iç içe girmesi, hem devlet politikas? taraf?ndan özellikle iç içe sokulmaya çal???lmas?d?r. 1915 olaylar?n?n tart???lmas?n?n "k?y?m" boyutu var. Ya?anan trajedide i?in "siyasi sorumluluk" yönü var. Toplumsal aç?dan 1880'lerden 1920'lere uzanan, tüm dini, hatta etnik gruplar? kapsayan göç, ac?, ölüm boyutu ve bu boyutun sosyo-psikolojik yan? var. Bu yönleriyle tart??ma hem bugünü hem dünü ku?at?yor.

Bir yandan siyasi ruh halini 1900'lerin ba??na geri ta??yor, o dönemin öfkelerini, savunma mekanizmalar?n?, aidiyet duygular?n? tehlikeli bir biçimde yeniden besliyor. Di?er yandan bugünün Türk kimli?i tart??mas?n? olumlu bir ?ekilde gündeme getiriyor. Benzer bir ?ekilde Ermeni diasporas?n?n siyasi mevcudiyetini allak bullak ediyor. Tart??malar?n bula?t???, bula?t?r?ld??? meselelerden birisi de uluslararas? düzeyde güç ili?kileri ve milliyetçilik e?imleridir.

En nihayet tedavi yolu:

En etkili yol "ayr??t?rarak anlama" fikrini geli?tirmektir.

Sorunun içi içe girmi? bu yönlerini birbirinden ay?ramazsak, bugün yap?lan tart??man?n hiçbir i?e yaramayaca??, tersine herkesi yaralayaca?? aç?k.

"Ayr??t?rarak anlama" demokratik kültürün, demokratik olgunlu?un, demokratik ahlak?n, hatta bizatihi anlaman?n en temel göstergesidir.

Not: Bu yaz? 13 Kas?m 2005 tarihinde bu kö?ede yay?nlam??t?.

Tekrar yay?nlanmas?nda fayda gördüm…