!á~°àellspacing="0" ceŽÿñSUÇ BU KADAR MI?

BM'nin en üst yarg? organ? olan, Lahey'deki Uluslararas? Adalet Divan?, S?rbistan'? Srebrenitza katliam? konusunda aklamakla beraber, Belgrad'? bu soyk?r?m? engellememekle itham ediyor.

4nusunda aklamakla beraber, Belgrad'? bu soyk?r?m? engellememekle itham ediyor. Daha aç?k bir ifadeyle, 15 üyeli mahkeme, Bosna'da 1995'te bir "soyk?r?m" i?lendi?ini ilan ediyor, ama S?rbistan Cumhuriyeti'ni bu olanlardan sorumlu tutmuyor. Buna ra?men, gene de, "devlet"in -yani Belgrad yönetiminin- Bosna'da bu k?y?m? yapan S?rplar üzerindeki etkisini kullanmad???n? ve bu trajediyi önlemedi?ini belirtiyor.
Divan'?n karar?ndaki ifadeler, do?rusu bir çeli?kiyi ortaya koyuyor: Madem ki Belgrad nüfuzunu kullanmad?, katliam? engelleyecek bir harekette bulunmad? ve 1948 Soyk?r?m Antla?mas?'n?n gereklerini yerine getirmedi, onu suç orta?? saymak gerekmez mi?
Mahkeme böyle resmi bir suçlama için yeterli delile sahip olamad???n? öne sürüyor. Oysa geçen y?l Lahey'de ölen zaman?n Yugoslav Cumhurba?kan? Slobodan Milo?eviç yarg?land??? Lahey mahkemesinde, Bosna'da soyk?r?m? desteklemekle aç?kça suçlanm??t?. O mahkemede, savc?n?n elinde onu mahkûm edecek kadar belge bulundu?u bildirilmi?ti...

Belgrad ortak...
Asl?nda 1990'lar?n ba??nda Yugoslavya'n?n da??lmaya ba?lad??? dönemde, Bosna'daki milliyetçi S?rp sivil ve askeri liderlerin Belgrad'?n deste?iyle bu cumhuriyetin ba??ms?zl???n? ilan etmesine kar?? ç?kt??? biliniyordu. Siyasi lider Radovan Karadziç ile General Ratko Mladiç, Bosna'n?n S?rp yönetiminde kalmas?n?, hatta "Büyük S?rbistan"?n içinde yer almas?n? istiyordu. Bunda da Belgrad'?n veya Milo?eviç yönetiminin tam deste?ine sahipti.
Bosna'daki "etnik temizlik" 1992'de ba?lad? (ve bu 100 bin Bo?na??n ölümüne ve 2 milyon ki?inin de göç etmesine yol açt?). Bunun ba?l?ca aktörleri de Karadziç-Mladiç ikilisiydi. Bosna'n?n çe?itli yerlerinde Müslümanlara kar?? giri?ilen "etnik temizlik" ve ?imdi Lahey'deki Divan'?n da "soyk?r?m" olarak nitelendirdi?i Srebrenitza'daki kitlesel katliam, bu ikili taraf?ndan planlanm?? ve gerçekle?tirilmi?tir. Ku?kusuz onlar bu plan konusunda Belgrad'dan "icazet" alm??lard?. Nitekim Milo?eviç'e kar?? Lahey'deki mahkemede yöneltilen suçlamalardan biri de budur.
Ama denebilir ki, sözü edilen "devlet" o zaman Milo?eviç'in otoriter rejimi alt?ndaki eski Yugoslavya Cumhuriyeti idi. Bugün art?k o Yugoslavya yok, o rejim de yok... Lahey Adalet Divan? acaba bu nedenle mi bugünkü S?rbistan Cumhuriyeti'ni bu olanlardan sorumlu tutmak istemiyor? Üzerinde dü?ünülmeye de?er bir soru...

BM seyirci...
Lahey'deki Divan, S?rbistan'? aklamakla beraber, "Her ?eye ra?men o zaman bu soyk?r?m? engelleyebilirdi veya engellemeli idi" diyor. Peki, BM için de ayn? ?ey söylenemez mi?
An?msayal?m: S?rplar?n giri?ti?i "etnik temizlik" üzerine BM, Bosna'ya bir Bar?? Gücü göndermeye karar vermi?ti. Soyk?r?m?n i?lendi?i Srebrenitza, 1995'in ba?lar?nda General Mladiç'e ba?l? S?rp güçleri taraf?ndan sar?lm??t?. Kentteki Müslüman liderler, uluslararas? toplulu?a yard?m için mesaj üstüne mesaj gönderiyordu. Yani katliam?n gelece?i belliydi.
O s?rada Srebrenitza'da BM'ye ba?l? 600 Hollandal? asker görevliydi. S?rp güçleri kente girip soyk?r?ma giri?tiklerinde, bu askerler seyirci kald?lar veya ortadan kayboldular. Daha sonra bu olay Hollanda'da bir skandal olarak ortaya ç?kt? ve hükümetin dü?mesine neden oldu...
Srebrenitza'da olanlarda o Bar?? Gücü'nün hiç mi sorumluluk pay? yok?.. Varsa bu yüzden BM'yi kim yarg?layacak?..