HOCALI KATL?AMI

Kendilerini ve dünyay? 'Türkler bizi 1915 y?l?nda katletti' yalan?na inand?rmaya çal??an Ermeniler, bunun intikam?n? 1992 y?l?ndaki Hocal? katliam? ile almaya çal??t?lar. Katliama kat?lan Ermeni subaylar?n kitaplar?nda dile getirdikleri, her ?eyi ortaya koyuyor. Azerbaycan ve Türkiye ise ortak tutum alarak Ermenistan'?n yaratt??? fiili durumu dünya kamuoyunda gündeme getirmiyor. Hocal?'da bir katliam ya?and??? yönünde parlamentoda karar al?nm?yor. ?ki ülkenin Ermeni iddialar? kar??s?nda ortak tutum almas? kaç?n?lmaz.

1900'lerin ba??nda nüfusunun yar?s? Türk/Müslüman olan bugünkü Ermenistan topraklar?nda bir tane bile Türk kalmad?. Fakat bugün Türk devletlerinde on binlerce Ermeni yasal ve yasa d??? yollarla ya??yor. Ermenistan Cumhuriyeti topraklar?n? Türklerden ar?nd?rma süreci planl? bir ?ekilde 1920 y?l?ndan itibaren ba?lad?, 1948­1953 ve 1988 y?l?nda devam etti. Bu süreç Türklerin Ermenistan'?n toprak bütünlü?üne sayg? duydu?u, hiçbir yabanc? güçle i?birli?i yapmad??? ve hiçbir ayr?l?kç? eylem yapmad??? bir dönemde ya?and?. Türkler zaman?nda topraklar?n? payla?t?klar? Ermeniler taraf?ndan kovuldu. Bu kovulma s?radan bir kovulma olmad??? gibi daha sonralar Ermenilerin bu eylemleri Ermenistan topraklar? d???na ta?m?? ve büyük Ermenistan doktrini çerçevesinde bu sürgünler; korkutma, y?ld?rma, intikam alma, etnik temizlik ve soyk?r?m eylemlerine dönü?tü. 1988'de Ermenistan'?n ve Azerbaycan'?n Da?l?k Karaba? bölgesinde ya?ayan Ermenilerin Azerbaycan'a kar?? ba?latt??? sava?ta Azerbaycan topraklar? sayesinde kendi yüzölçümlerini geni?letmeyi amaçlayan Ermeniler, bu sava?ta kendi kimlikleri ile bütünle?tirdikleri sözde soyk?r?m?n intikam?n? Türklerden almaktan çekinmediler.

Tarihi müttefikleri Ruslar?n bölgeye yerle?en 366. Alay?ndan da destek alan Ermeniler, daha önceden planlanm?? ?ekilde 25 ?ubat 1992'yi, 26 ?ubat 1992'ye ba?layan gece Azerbaycan'?n 7 bin nüfuslu Hocal? kasabas?n?n giri? ve ç?k?? yollar?n? kapatarak, sistematik bir katliam gerçekle?tirdiler. Sivil, eli silahs?z, Türkler çocuk, kad?n, ihtiyar ve genç ayr?m? yap?lmadan Ermeniler taraf?ndan katledildi. Resmi verilere göre o gece 613 ki?i hunharca öldürüldü. Bunlardan 83 çocuk, 106 kad?n ac?mas?z yöntemlerle i?kence yap?larak öldürüldü, 487 ki?i a??r yaraland? ve 1275 ki?i ise rehin al?nd?. Geri kalanlar ise bin bir zorlukla ancak can?n? kurtarabildi. 26 çocuk yetim ve 130 çocuk ise öksüz kald?. ?ngiltere'nin Sunday Times gazetesi 1 Mart 1992 tarihli say?s?nda Hocal? olaylar?n?, "Ermeni askerleri binlerce aileyi yok etti" ?eklinde duyururken, Rusya'n?n ?zvestia gazetesi 13 Mart 1992 tarihli say?s?nda olaylar?n i?tirakçisi Yüzba?? Leonid Kravets, Hocal? yak?nlar?ndaki tepede yüzlerce ceset gördü?ünü ve bunlar?n ço?unun özel i?kencelerle öldürüldü?ünü ifade ediyordu.

ERMEN? BAKI?IYLA HOCALI

Hocal? soyk?r?m?na bizzat i?tirak eden Zori Balayan'?n "Ruhlar?n Tekrar Dirilmesi" adl? kitab?n?n 260-262. sayfalar?nda Hocal? soyk?r?m? ?öyle anlat?lmaktad?r:

"...sadece kalbi sökülerek ate?e at?lan Ermeni bu sat?rlardan gurur duyabilir ve haz alabilir.

Vatanda?l?k ve erkeklik görevi olarak ben de Mo?ol dölü olanlara (yani Türklere) i?kence yapt?m.

Ben, Haçatur ile onlar?n tutuldu?u bodruma girdi?imizde, bizim askerler fazla ses ç?karmamas? için çocu?u t?rnaklar?ndan pencerenin cam?na çivilemi?lerdi. Haçatur, çocu?un annesinin kesilmi? gö?üslerini onun a?z?na soktu. Daha sonra ben 13 ya??nda bir Türkün dedelerinin bizim çocuklara yapt??? gibi gö?sünü ve karn?n? yard?m. Çocuk 7 dakika sonra kan kayb?ndan öldü. Benim ihtisas?m doktorluk (hümanist) oldu?u için çocu?a yapt???mdan mutluluk duymad?m. Ancak kalbimde büyük bir sevinç vard?. Çünkü ben halk?ma yap?lanlar?n yüzde birinin intikam?n? alm??t?m.

Bir gün sonra Kiliseye giderek 1915'de öldürülenler için dua ettik ve dün gördü?ümüz manzaradan kalbimizin temizlenmesi için Allah'a yalvard?k.

Daha sonra Suren'in evindeyken kar?s? bardaklara Cermuk maden suyu doldururken, Haçatur yorgun bir sesle "Ermeniler ana topraklar?n? kurtarmal? ve Büyük Ermenistan'? kurmal?d?r"dedi. ( Zori Balayan, Dirilme, Vanadzor, 1996, s. 260-262)

Dauda Heyriyan ise Haç ?çin adl? kitab?nda Hocal? olaylar?n? ?öyle anlat?yor:

Sayfa 26: "Bu sabah so?ukta Da?bulak'a do?ru yakla??k bir kilometrelik yolu geçmek için cesetlerden yol yapt?k. Ben cesetlerin üzerinden geçmek istemiyordum. Albay Oganyan bana korkmamam? ve bunun sava? kanunlar? oldu?unu söyledi. Ben 9-11 ya?lar?nda bir k?z cesedine basarak ilerledim. Botum ve pantolonum kana bulanm??t?. Böylece yakla??k 1200 cesedin üzerine basarak geçtim".

Sayfa 62-63: "2 Mart'ta Gaflan Ermeni grubu (cesetleri yakmak için olu?turulmu? özel bir grup) aptal Mo?ollara (yani Türklere) ait 2000 ceset toplad? ve Hocal?'n?n bat?s?nda onlar? birkaç yere toplayarak yakt?. Son kamyonda ben tahminen 10 ya??nda bir k?z çocu?u gördüm. K?z boynundan ve elinden yaralanm??t?. Dikkatle bakt???mda yava?ça nefes ald???n? gördüm, so?uk, açl?k ve ald??? yaraya ra?men çocuk halen ya??yordu. Hiçbir zaman ölümle mücadele eden bu k?z?n gözlerini unutmayaca??m.

Daha sonra Tigranyan adl? bir asker çocu?un kula??ndan tutarak yak?lmas? için bir yere toparlanm?? ve üzerilerine mazot dökülmü? cesetlerin yan?na getirdi ve daha sonra onlar? yakt?.

Bu s?rada birisinin yard?m seslerini duydum. Ben daha ileriye gidemedim. Çünkü Hocal?y? bu lanetlenmi? Türklerden kurtarmak istiyordum. (Dauda Heyriyan, Haç ?çin, Beyrut 2000)

Günümüzde bir katliam?n soyk?r?m olarak tan?mlanmas? için say?lara dikkat çekiliyor ve yüz binlerce hatta milyonlarca insan?n yok edilmesi gerekti?i dü?ünülüyor. Bu durum bir gecede 613 insan?n öldürüldü?ü Hocal?'n?n soyk?r?m olarak tan?mlanmas?na yönelik ?üpheler uyand?r?yor. Fakat 9 Aral?k 1948'de BM taraf?ndan kabul edilen Soyk?r?m Suçunun Önlenmesi ve Cezaland?r?lmas? Sözle?mesi'ndeki tan?mda belirleyici ö?e say? de?il, ulus, din, soy ya da ?rk özellikleri üzerine olu?an bir grubun sistematik ve planl? tamamen ya da k?smen yok edilme amac?d?r. Ermenilerin Hocal?'da yapt?klar? katliam BM Soyk?r?m Anla?mas?'n?n, soyk?r?m ko?ullar?n? sayan 2. maddesinde yer alan be?inci bendin ilk üçü ile uyum gösteriyor. ?lgili maddede soyk?r?m?n gerçekle?mesi için bu bentlerde düzenlenen eylemlerden birinin yeterli oldu?u belirtiliyor. Ermenilerin Hocal?'da yapt??? toplu katliam BM Soyk?r?m Anla?mas?'nda soyk?r?m? düzenleyen 2. maddenin 1) ilgili grup üyelerinin öldürülmesi, 2) ilgili grup üyelerinin ruhsal ve fiziksel sa?l?klar?na zarar verilmesi, 3) ilgili grup üyelerinin fiziki varl?klar?n? ortadan kald?racak ko?ullar alt?na konulmas? (Pazarc?, Uluslararas? Hukuk, Ankara 2006. S. 203) ko?ullar? ile birebir uyu?uyor. Bu eylemlerin sava? ve bar?? zamanlar?nda i?lenmi? olmas? soyk?r?m?n niteli?ini etkilememekte ve eylemin ilgili grubun tümüne veya bir k?sm?na uygulanmas? bu eylemlerin soyk?r?m niteli?ini de?i?tirmiyor.

Zori Balayan ve Duada Heyriyan'?n anlat?mlar? Hocal?'n?n bir etnik grubun yok edilmesine yönelik oldu?unun göstergesidir ve Hocal?'n?n bir soyk?r?m olarak tan?mlanmas? için yeterlidir. Hem Ermenistan (1993'de) hem de Azerbaycan (1996'da) BM Soyk?r?m Anla?mas?'n? imzalad?klar? için bu anla?ma kendilerini ba?l?yor. Bu nedenle Hocal?'n?n bir soyk?r?m olarak tan?mlanmas? için ba?vuruda bulunulabilir. Ba?vuruda, gerekli kan?tlar çerçevesinde Hocal? Soyk?r?m?'n? gerçekle?tiren bütün siyasilerin ve askeri komutanlar?n ismi net biçimde belirtilmeli ve cezaland?r?lmas? istenmelidir. Zira BM Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 3. ve 4. maddeleri uyar?nca soyk?r?m niteli?indeki eylemlerin birini bizzat gerçekle?tiren, gerçekle?tirilmesi için anla?an, do?rudan ve kamuya yönelik olarak bu tür eylemleri özendiren, bu tür eylemlere niyet eden ya da suça kat?lan herkesin, ister yönetici, isterse resmi görevli ya da görevli olmayan bir ki?i olsun, cezaland?r?lmas? gerekiyor. (Pazarc?, Uluslararas? Hukuk, Ankara 2006. S. 203).

TÜRKLER?N SORUNA BAKI?I

Sözde soyk?r?m?n intikam?n? alma ate?i ile hareket eden Ermeniler için Türkiye veya Azerbaycan Türkü aras?nda bir fark?n olmad??? Zori Balayan'?n ve Duada Heyriyan'?n kitaplar?ndan yap?lan tercümelerde aç?kça belirtiliyor. Fakat Ermeniler sözde soyk?r?m iddialar? etraf?nda birle?meyi ba?ar?rken Türkler kendilerine kar?? yap?lanlar etraf?nda birle?ememi?lerdir. Yani Ermeni sorununa kar?? mücadele ortakla?t?r?lamad?. Asl?nda Ermeni sorununun ortakla?t?r?lmas?, sorunun çözümünde büyük rol oynayabilir. Bu ortakla?t?rma sadece devletler de?il sivil toplum örgütleri düzeyinde de gerçekle?melidir. Bu ba?lamda 9 Mart 2007'de Bakü'de, Yurt D???nda Ya?ayan Azerbaycanl?lar Üzere Devlet Komitesi taraf?ndan düzenlenecek olan yurtd???nda ya?ayan Türkiye ve Azerbaycan Türklerinin lobi te?kilatlar?n?n ortak toplant?s? ve gündemindeki konular ve ortak stratejinin belirlenmesi daha bir önem kazan?yor. Toplant?n?n ABD Senatosu'nda Ermeni sorununun gündeme geldi?i günlerde düzenlenmesi ise toplant?ya daha ciddi bir görev yüklüyor. ABD Senatosu'nda Ermeni sorununun gündeme geldi?i dönemde Azerbaycan'?n bu ad?m? önemli olsa da toplant?ya devlet düzeyinde de destek verilmesi bekleniyor.

Türkiye'nin sözde soyk?r?m tasar?s?na kar?? mücadele etti?i bir dönemde Azerbaycan'?n Türkiye ile dayan??ma içinde oldu?unu göstermesi gerekiyor. Azerbaycan'?n bu konularda sessiz kalmas? iyi niyetli ele?tirileri ve Azerbaycan-Türkiye ili?kilerini bozmak isteyenleri hakl? ç?kar?yor. Bu kesimler Türkiye-Ermenistan s?n?rlar?n?n sadece Azerbaycan'dan dolay? kapal? oldu?unu ve Türkiye'nin on be? y?ld?r Azerbaycan'la dayan??ma içindeyken ?imdi s?ran?n Azerbaycan'da oldu?unu hakl? bir ?ekilde dile getiriyorlar. Bu ele?tirilere yan?t olarak Azerbaycan ve Türkiye yetkililerinin atmas? gereken önemli ad?mlar bulunuyor. Bunlardan ilki Azerbaycan'?n "sözde soyk?r?m inkar?n?n cezaland?r?lmas? yasas?n?" kabulünden dolay? uygun bir dille Fransa'ya tepkisini belirtmesi ve ABD'de sözde soyk?r?m yasa tasar?s?n?n senatodan geçmesini engellemek için Türkiye ile beraber lobi çal??malar? yürütmesidir. Bu çal??malar enerji lobisi üzerinden veya ?ahsi ili?kiler üzerinden yürütülebilir. Ermeni iddialar? konusunda Ermeni lobisinin yapt??? çal??malar Azerbaycan'?n i?gal edilmi? topraklar? sorununu dünya gündeminde ikinci plana at?yor ve Ermenistan'? masumla?t?r?yor. ?kinci önemli ad?m Türkiye taraf?ndan at?lmal?d?r. Türkiye Cumhuriyeti D??i?leri bakanl???ndan yetkili bir a??z Türkiye-Ermenistan s?n?r kap?lar?n?n kapal? tutulma nedenini veya nedenlerini kamuoyuna aç?klamal?d?r. S?n?r kap?lar? sadece Azerbaycan'dan dolay? kapal? tutuluyorsa bunun da nedenlerini aç?klanmas? gerekiyor.

YAPILMASI GEREKENLER

Hukuki bazda soyk?r?m olarak tan?mlanmas? için yeterince kan?t bulunmas?na kar??n 15. y?l?nda Hocal? soyk?r?m? ne uluslararas? kurulu?larca ne de -TBMM de dahil olmak üzere- bir devletin parlamentosunca soyk?r?m olarak kabul edilmedi. Bu durum bir gerçe?i gösteriyor. Günümüzde bir olay?n soyk?r?m olarak tan?nmas? için hukuki anlamda tan?nmas?ndan çok taraflar?n siyasi ç?karlar?n?n örtü?mesi ve olayla ilgili propaganda çal??malar?n?n yap?lmas? gerekiyor. Nitekim dünya kamuoyunda olu?an "Soyk?r?m? Ermeniler de?il Türkler yapt?" alg?s? da bu gerçekli?in sonucudur.

Türklerin (Türkiye, Gürcistan, Kuzey ve Güney Azerbaycan) kar??la?t??? Ermeni sorununa (sözde soyk?r?m iddialar? ve Türklere kar?? katliam ve soyk?r?mlar) kar?? mücadele k?sa dönemli çal??malarla yap?lacak i? de?ildir. Özellikle sözde soyk?r?m iddialar?na kar?? mücadele uzun dönemli olmal?d?r. Sorun bu gün rafa kald?r?labilir ancak yar?n Ermeni lobisi veya ABD taraf?ndan bir pazarl?k arac? olarak tekrar gündeme getirilebilir. Örne?in günümüzde, ABD, sözde soyk?r?m yasa tasar?s?n? Ermenistan-Türkiye s?n?r kap?lar?n?n aç?lmas?, ?ran'a kar?? destek almak ve benzeri konularda Türkiye ile pazarl?k yapmak için gündeme getirebilir. Zira ABD yetkililerin de aç?klamalar? mu?lak ve sanki pazarl?k etmek istermi? gibi ifadeler kullan?yorlar.

Bat?l? devletler Türkiye ile pazarl?k yaparken taviz koparmak için bu sorunu gündeme getirdikleri, meclislerinde kabul ettikleri ve okul kitaplar?na koyduklar? zaman, Türkiye ancak o zaman sözde soyk?r?ma kar?? bir ?eyler yap?lmas? gerekti?ini konu?maya ba?l?yor. Bu da savunma psikolojisini ortaya ç?kar?yor. Mücadelede ba?ar?l? olmak için Türkiye bu durumdan kurtulmal?d?r. Bunun tek yolu da bu konuda sürekli mücadele edilmesidir. Daha aç?k bir ifade ile savunulan tezler Ermeni söylemleri üzerinden de?il Türk söylemleri üzerinden geli?tirilmeli ve kuvvetli bir propaganda yap?lmal?d?r. Bu ba?lamda, ilkin ABD iç siyasetinde bir siyasi dönü?üm yap?lmas? gerekiyor yani ABD'de ya?ayan Türkler aktif bir ?ekilde siyasete kat?l?yor. ABD kamuoyu bu konularda bilgilendirmelidir. Türkler aras?nda bir te?kilatlanma sorunun uzun vadeli çözümü için önemli bir ad?m olabilir.

HOCALI TANINMALI

Irkç? Ermenilerin etnik temizlik, soyk?r?mc? ve yay?lmac? davran??lar?, engellenmemesi durumunda daha da ileriye gidebilir. Kuruldu?u 1918'de 9 bin kilometrekare yüz ölçüme sahip olan Ermenistan, günümüzde 29 bin kilometrekareye ula?m??t?r. Bununla yetinmeyen Ermenistan, i?gal etti?i Azerbaycan topraklar?n? da yüzölçümüne katarak daha da geni?lemek istiyor. Bu yay?lmac? strateji Ermenilerin kendilerine ideoloji olarak benimsedikleri Hay-dat doktrini çerçevesinde gerçekle?tiriliyor. Bugün Hocal? soyk?r?m?n?n tan?nmamas?ndan cesaret alan Ermenilerin daha da ileriye gitmeyece?inin garantisini kimse veremez.

Azerbaycan'?n Karaba? Sava??'n? kaybetmesinin en büyük nedeni propaganda eksikli?idir. Hatta yetersiz propaganda nedeniyle sava? ba?lamadan Azerbaycan'?n kaybetti?i söylenebilir. Bu hata Hocal? soyk?r?m?nda tekrarlanmamal? ?imdiden bütün dünyada çe?itli dillerde kitaplar, dergiler yay?nlanmal?, filimler ve belgeseller yap?lmal?d?r. Bu çal??malar?n yap?lmamas? durumunda 50 y?l sonra Ermenistan, birilerinin deste?iyle "as?l Azerbaycan Türkleri bizi katletti" iddias?n? gündeme getirecektir ve bunun önlenmesi için geç kal?nacakt?r. Zira Avrupa'da ya?ayan Ermeniler ?imdiden 1992'de Azerbaycan Türkü'nün u?rad??? zulümleri yine tersine bir ?ekilde dile getirerek bir temel atma süreci ba?latm??lard?r.