AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

SOYKIRIM VE GÜÇ POL?T?KASI

Nilgün CERRAHOÐLU
05 Mart 2007 - Cumhuriyet

="justify">Srebrenitza'da bir soyk?r?m yap?lm?? ama adresi yok, bulunam?yor... S?rbistan'?n omzuna binen tek sorumluluk, "soyk?r?m? önlememi?" olmas?... S?rp devletinin "soyk?r?m emri verdi?ine ya da soyk?r?mc?larla i?birli?i yapt???na dair delillere rastlanm?yor!" ...  BM'nin en yüksek yarg? olan Lahey Uluslararas? Adalet Divan?'n?n verdi?i bu karar?, adalet ve hukuk arayanlar? dü? k?r?kl???na u?ratt?.

Åk?r?m" konusunda çok tart??mal? bir "içtihat" yaratan karar, Srebrenitza soyk?r?m?n? öz itibar?yla "Belgrad'?n bilgisi ya da kontrolü d???na ç?km?? olabilecek asker ya da milislerin sorumlulu?uyla" s?n?rl?yor.

Laf?n k?sas?, Srebrenitza soyk?r?m?, Belgrad'dan habersizce devreye giren birkaç "serseri may?n?n" -S?rp komutan Ratko Mladiç ile Bosnal? S?rp lider Radovan Karadziç 'in- i?i demeye getiriliyor...

Gerçe?in bu olmad???n? tabii herkes biliyor.

?unun ?uras?nda on y?l öncesinden bahsediyoruz. TV'lerde neredeyse "naklen yay?nla" izlenen, Bat? bas?n?na günlerce man?et olan Srebrenitza soyk?r?m? çok uzun zaman öncesinden haz?rlanm?? ve 13-19 Temmuz 1995 tarihleri aras?nda -tam? tam?na- 6 gün sürmü?tü.

Uluslararas? bas?n?n man?etlerinde günü gününe de?ifre edilen, sa??r sultan?n duydu?u bir katliam?, Belgrad'dan Miloseviç 'in duymamas? mümkün mü?

Miloseviç bu kadar masumsa e?er, ne diye Carla Del Ponte 'nin ba?kanl?k yapt??? sava? suçlar? mahkemesine ç?kar?ld?? Del Ponte'nin i?i gücü, Miloseviç'in Srebrenitza ve Bosna Hersek'te i?lenen sava? ve insanl?k suçlar?ndaki sorumlulu?unu ortaya ç?karmak de?il miydi?

Balkanlar'da 'yeni sayfa...'
2006 Mart'?nda -hücresinde- ölen Miloseviç'in tarihe kar??mas?yla, eski Yugoslavya için yeni bir sayfa aç?ld?!

Lahey Uluslararas? Adalet Divan? karar?ndan ç?kan ilk sonuç bu.

AB'nin d?? politikadan sorumlu yüksek temsilcisi Javier Solana 'n?n nitekim karar kar??s?nda verdi?i ilk tepki bu oldu:

"Lahey ile yeni bir tarih sayfas? çevrilmi?tir!"

Bu k?sacas? hukuki de?il, siyasi bir karar.

Adalet Divan?, ad?n? ta??d??? "adaletle" uzak yak?n ilgisi olmayan, "siyasi ve diplomatik" - daha do?rusu "reel politik"- bir karar ald?.

Bu konudaki en ilginç de?erlendirmelerden birini, "Repubblica" yazd?. Gazetenin usta yorumcular?ndan Guido Rampoldi 'nin de?erlendirmesi ?öyle:

"(Karardaki) tezatlara bir aç?klama arayanlar, bunu Bosna'da olup bitenle aç?klayamaz. Karar?n aç?klanmas?, Uluslararas? Adalet Divan?'n?n yap?s?nda gizli...

Lahey Adalet Divan?, büyük güçlerin ?iddetle kar?? ç?kt??? Uluslararas? Ceza Mahkemesi'ne nazaran, daha kontrol edilebilir bir mekanizma... BM Güvenlik Konseyi ile genel kurulu taraf?ndan seçilen 15 yarg?c?n olu?turdu?u Adalet Divan?; (Rusya ve Çin gibi...) ço?u 'hukuk devletini' iplemeyen ülkeleri temsil ediyor. (ABD gibi) Kendi iç düzeninde 'hukuk devletini' önemseyen ülkeler de; söz konusu ilkenin 'dünya çap?nda' uygulanmas?na kar?? ç?k?yor... Karara hukuk ve yarg? d??? unsurlar?n kar??t???n? tahmin etmek, bu nedenle zor de?il!"

AB üyeli?ine 'ye?il ???k'
Büyük güçler k?sacas? - " Uluslararas? Adalet Divan?" kisvesi alt?nda- Balkanlar'?n siyasi gelece?ine karar vermi? oldu...

Balkanlar'?n "siyasi gelece?i" ad?na verilmi? olan karar nedir?

S?rbistan'?n AB üyeli?i önündeki " soyk?r?m" engeli bir defa kalkm?? oluyor.

Bundan da önemli olan; "soyk?r?mdan" aklanan "S?rp devletinin kurucu temelleri" , "sorgulanabilir olmaktan ç?k?yor!"

Karar? dü?ün bayramla kar??layan S?rp Ba?bakan? ve Meclis Ba?kan?'n?n yapt?klar? ilk vurgu nitekim tam da bu "S?rp devletinin kurucu temelleri" üzerine...

Belgrad'? rahatlatan en önemli unsur, "tazminat yükünden kurtulmaktan" çok -ki bu da tabii büyük "ikramiye" !-; devletin kurucu temelleri üzerine bir "ilk günah" gibi yap??an ve "bunlar? tart???l?r k?lan suçtan" kurtulmak...

S?rp Parlamentosu Ba?kan? ?gor Radojicic 'in sözleri bu ba?lamda kayda de?er:

"Bu kararla" diyor Radojicic; "kimse art?k S?rp devletinin varl???n? ve gelece?ini tart??maya açamaz!"

"Soyk?r?m" öyle bir suç ki demek, bu suçla damgalanm?? olmak -b?rak?n tazminat?, ?unu bunu- "bizatihi devletin üzerinde oturdu?u asli temelleri ve varl???n? may?nlayabiliyor!"

S?rbistan örne?inde bunu gayet aç?k ve net görüyoruz.

S?rplar?n bundan böyle AB'ye kat?lmas?, kaçak konumundaki - "serseri may?n" (!)- Mladiç ve Karadziç'i bir an önce feda edip Kosova'da uygun bir uzla?ma formülüne varmalar?na kal?yor.

Soyk?r?m üzerinden yap?lan reel politik böyle bir ?ey...

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »