AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

ULUSLARARASI ADALET D?VANI

Murat BELGE
05 Mart 2007 - Radikal

="justify">Den Hague'da Uluslararas? Adalet Divan?'n?n Srebrenitsa hakk?nda verdi?i karar, uluslararas? hukukun evrilmesi çerçevesinde önemli bir a?ama olacakt?r. Ben henüz karar metnini bile tam okumad?m ve bildi?imi medyan?n aktard??? kadar?ndan biliyorum, ama bu kadar? bile, baz? önemli ?eyleri göstermeye yetiyor.

uml;rkiye'deki medya taraf?ndan (genellikle) olumsuz kar??land?. Bizim Radikal, sal? günü, 'Vicdan s?zlatan bir karar' diyordu. 'Kanaat' bildiren kö?e yazarlar?n?n hepsi de?ilse de ço?u buna benzer bir tav?r ald?.

Bu karar?n Türkiye'yi yaln?z 'dinda?'?m?z olan Bo?naklar aç?s?ndan de?il, bundan da önce kendi Ermeni sorunumuz aç?s?ndan ilgilendirdi?i son derece aç?k. Özellikle bu ikinci sorun çerçevesinde, buradaki tepkilerin daha olumlu olmas? beklenirdi, ama ?imdilik manzara böyle de?il.

Medyadaki milliyetçi yazarlar?n birinci kayg?s?, bunu da 'Avrupa ve Bat? dü?manl???' yaratmak için yeni bir f?rsat olarak kullanmak, hemen belli oluyor: "Buna 'soyk?r?m' demezler, ama biz yaparsak öyle derler, i?te bu Bat?l?lar böyledir." Bu ilkel ak?l yürütme hemen kar??m?za ç?k?yor. Bu mant??a göre de, Adalet Divan?'ndan beklememiz gereken karar, Srebrenitsa'daki k?y?m?n S?rbistan'?n iradesi ve talimat? sonucu gerçekle?tirildi?i yolunda bir karar oluyor.

Türkiye'deki bu her ?eyi birden isteme al??kanl???, bu ?srar ve bu fütursuzluk, insan? bazan deh?ete dü?ürüyor. Bu milliyetçi yazarlar istiyor ki, Adalet Divan? bugün bir Ermeni k?y?m? olmad???na, Ermenilerin Türkleri öldürdü?üne, yar?n da S?rbistan'?n Bo?naklara soyk?r?m uygulad???na karar versin. Oysa bu s?n?rlar içinde hâlâ 'yutturulabilir' olan bu anlay???n dünyada herhangi bir geçerlili?i yok. Örne?in bugünkü Hürriyet'te Morton Abramowitz'in "Türkiye, ABD'de tarih sava??n? kaybetti. Kongre'yi ikna etmek mümkün de?il" cümleleri yer al?yor.

'Soyk?r?m'?n uluslararas? hukukta bugünkü tan?m?na göre, 1915'de, Srebrenitsa da, bu kategoriye girer. Nitekim Divan da Srebrenitsa'daki olay?n 'soyk?r?m' oldu?unu belirtiyor. Bunun S?rbistan'?n talimat?yla oldu?una dair bir kan?t bulunmad??? için, bu ili?ki ispatlanamad??? için, i?in o yan?yla ilgili karar da böyle ç?k?yor. Bunun, özellikle de 'milliyetçi' Türk yazarlar?na olumlu görünmesi beklenirdi: 1915'te 'Ermenileri öldürün' diye yaz?l? bir emrin bulunmamas?n?, k?y?m olmad???n?n kan?t? olarak öne sürmek onlar?n tezi oldu?una göre... Oysa bu S?rbistan hikâyesinde, S?rbistan Cumhuriyet'i ile Bosna'da k?y?m yürüten S?rplar ayn? kamptan oldu?una göre, öyle bir talimat bulunsun bulunmas?n, Divan'?n bu yolda karar vermesini talep edebiliyor, vermeyince de bunu 'Bat?l? önyarg?s?'na ba?lamaktan geri durmuyorlar. Kendi talepleri 1915'e uygulanacak olsa, ç?kacak sonuçtan haberleri yokmu? gibi davranabiliyorlar.

Milliyetçi dü?ünce her zaman 'tarafl?' olmak zorundad?r, i?ine gelmeyen ?eyler yokmu? gibi davranmak zorundad?r, baz? olgular kar??s?nda kör kalmak durumundad?r, ama gene de, bu kadar ak?ldan uzak durmak gibi bir yükümlülük alt?nda de?ildir.

Türkiye'nin bu milliyetçileri, demokrasiye, liberalizme, sosyalizme de?il, gerçekli?in kendisine de de?il yaln?zca, bütün bunlarla birlikte 'akla' kar?? da sava? açm?? durumdalar. Savunduklar? pozisyonlar, bunun böyle olmas?n? gerektiriyor.

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »