ellspacing="0" ceŽÿuTAR?HÇ?LER N?YE BULU?AMADI?ø

Bu kö?ede ?ngiltere'de kurulu önemli Ermeni ara?t?rma kurumlar?ndan Gomidas Enstitüsü'nden Ara Sarafyan ile Türk Tarih Kurumu Ba?kan? Prof. Dr. Yusuf Halaço?lu'nun ortak ara?t?rma yapmak üzere yaz??t?klar?n? aktarm??t?m. Belki dikkatinizi çekti, geçen hafta bir bas?n toplant?s? düzenleyen TTK Ba?kan? Prof. Halaço?lu, ortak ara?t?rman?n yap?lamayaca??n? aç?klad?.

yaço?lu, ortak ara?t?rman?n yap?lamayaca??n? aç?klad?.

Bu aç?klama sonras? kimsenin üzülmemi? olmas? ilgi çekici ve asl?nda Türk ve Ermeni tarihçilerin bir araya gelip 1915 ve sonras?nda Anadolu'da ya?ananlar? ara?t?rmas? önerisinin neden imkâns?z? istemek oldu?unun da küçük çapta bir kan?t?.

Halaço?lu-Sarafyan sa??rlar diyalo?una bakt???m?zda, önce Sarafyan'?n ara?t?r?lmak üzere seçti?i Harput konusunda çok fazla ?ey istedi?ini ve çok fazla önko?ul getirdi?ini görüyoruz.

Ard?ndan Halaço?lu bir televizyon program?na ç?k?p, Sarafyan'?n istedi?i belgelerin bizim ar?ivlerimizde bulunmad???n? söylemesi dikkat çekici. Çünkü Sarafyan, daha önce Halaço?lu'nun dile getirdi?ini söyledi?i bir iddiaya dayanarak Harput'tan tehcir edilen Ermenilerin köy köy, ev ev, aile aile listelerini istemi?ti. Halaço?lu'nun olmad???n? söyledi?i belgeler bunlar.

Halaço?lu'nun bu televizyon aç?klamas?n? gören Sarafyan, ara?t?rma projesinin yap?lamayaca??na kanaat getirip bunu bir mektupla duyurdu. Sarafyan'?n bu duyurusundan bir gün sonra da Halaço?lu ayn? aç?klamay? yapt?, 'Sarafyan bu i?ten cayd?' dedi özetle.

Do?ru, son tahlilde güre? meydan?ndan kaçan Sarafyan oldu. Çünkü Sarafyan, daha ilk günden itibaren Ermeni diyasporas?n?n a??r bask?s? alt?ndayd?. Daha önce de yazd?m, diyasporaya göre (ve Ermenistan'a göre de) soyk?r?m tart??mas?z bir 'gerçek.' Dolay?s?yla, içlerinden birinin 'Bakal?m soyk?r?m olmu? mu?' diyerek bir ara?t?rmaya giri?mesi, hele hele bunu Türk resmi tezinin önde gelen savunucusu TTK Ba?kan? ile birlikte yapmas? Ermeni diyasporas? için kabul edilemez bir tutumdu. Sarafyan bu sebeple buldu?u ilk f?rsatta ara?t?rma projesinden cayd?.

Tabii Sarafyan'?n durumu bu da Prof. Halaço?lu'nun ki farkl? m?? Çok da de?il. Çünkü ilk andan itibaren onun da bu projeye kar?? bir hayli isteksiz oldu?u ama er meydan?ndan kaçan taraf olmamak için çaba sarf etti?i belliydi. Bence Sarafyan'?n caymas?yla o da asl?nda rahat bir nefes ald?.

* * *

Ara?t?rmac?lar, ara?t?rmalar?na bilgiye ula?mak, insanl???n bilgi hazinesine yeni bilgiler veya yeni bak?? aç?lar? katmak için de?il de siyasi tezlerini kan?tlamak veya siyasi tezlerini destelemek için yakla?maya ba?lad?klar?nda sorunlar da ba?l?yor.

1915 ve sonras?nda Anadolu topraklar?nda Ermenilerle Türk ve Kürtler aras?nda neler ya?and??? meselesi, nesnel olarak ara?t?r?lmas? en zor konular?n ba??nda geliyor. Çünkü konuyu ara?t?rmak isteyen herkes, kendi dü?üncesi ne olursa olsun, taraflardan en az biri taraf?ndan a??r bir dille suçlanmay?, karalanmay? da göze almak zorunda. Bu sebeple, genellikle konuyu zaten o konuda de?i?tirilmesi güç görü?lere sahip insanlardan ba?kas? ara?t?rm?yor, yap?lan ara?t?rmalar da hiçbir zaman kar??la?t?rmal?, yani iki taraf?n birden tezini içeren tarzda yap?lm?yor. Sonuç olarak gerek Ermeni resmi tezi olan 'soyk?r?m' suçlamas? ve gerekse Türk resmi tezi olan 'mukatele' iddias?, taraflar?n sadece kendileri için söyledikleri ?eyler olmaktan ileri gidemiyor.

Bilimin ve ara?t?rman?n alan?na bir türlü girilemedi?i için, sonuçta iki taraf?n tarih tezleri dünya çap?nda yürütülen siyasi halkla ili?kiler kampanyalar?n?n malzemesi olmaktan ba?ka bir i?e yaram?yor.

Ermeni diyasporas? (ve art?k Ermenistan) ile Türkiye aras?nda 70'li y?llardan beri süregiden halkla ili?kiler sava??nda Ermeni taraf?n?n dünya kamuoyu nezdinde daha ba?ar?l? sonuçlar ald??? ise maalesef bir gerçek.

Türkiye'nin acilen ciddi bir halkla ili?kiler stratejisine ihtiyac? var.