ellspacing="0" ceŽÿšEN ?Y? SAVUNMA SALDIRIDIR!

Bir süredir, Türkiye'nin Ermeni meselesi ve soyk?r?m tart??malar? konusunda, uluslararas? yarg?sal yollar?n da bir seçenek olarak kullan?labilece?i öne sürülüyor.

~edil;enek olarak kullan?labilece?i öne sürülüyor. Bu, daha önce Birle?mi? Milletler'in yarg? organ? olan Uluslararas? Adalet Divan? ?eklinde aç?klan?yordu. Hükümet çevrelerinde bu konunun de?erlendirilmekte oldu?u belirtilse de, birkaç haftad?r baz? yorumcularca tahkim (hakemlik) yolu da ayn? ba?lamda öneriler aras?na kat?ld?. Baz? siyasiler ise, bu yolun Divan yoluna k?yasla daha elveri?li olabilece?i yönünde yorumlarda bulundu.

Türkiye'nin, y?llard?r git gide derinle?tirdi?i bir siper arkas?ndan takip etti?i bu konuya ili?kin geli?meler kar??s?nda, birden 'uluslararas?' bir hukuk yolunun etkisine ümit ba?lamas? yad?rgat?c? bulunabilir. Belki bunda, 'en iyi savunma sald?r?da bulunmakt?r!' anlay???n?n da etkisi olabilir. Belli bir uyu?mazl???, sorunu, gerginli?i, husumeti ya da çok genel ifadesiyle mutsuzlu?u ortadan kald?rmada at?lacak hem siyasi hem toplumsal hem de hukuki tüm ad?mlar de?er ta??r. Ancak, bu konuda var?lmas? tasarlanan hedef konusunda gerçekçi bir öngörüden uzak kalmamak kayd?yla.

Birkaç hafta önce, Hürriyet gazetesinde, yurtd???nda ya?ayan bir Türk hukukçunun bu konuya ili?kin tavsiyelerine yer verilmi?ti. Bu zat?n konuya yakla??m?n? ve belki de genel olarak bir 'uyu?mazl?k çözümü' yolunu nas?l anlamland?r?p bas?n önünde nas?l tart??maya yöneltti?ini görmek ilginçti. 'Soyk?r?m' tan?m?n?n, kendi ifadesiyle 'olur olmaz katliamlar' için kullan?lmas?n?n dü?ünülemeyece?ini belirten bu hukukçunun gazetede al?nt? yap?lan sözleri ?öyleydi: "Soyk?r?m, hukuki bir kavramd?r. Son zamanlarda insan haklar?n?n giderek ön plana geçmesiyle, dünyan?n neresinde katliam olursa olsun, soyk?r?m diye niteleme refleksi geli?ti. Bu soyk?r?m anlay???n? hukuka uygularsak, dünya altüst olur. Çünkü dünya tarihi katliamlarla dolu". Ve devamla, "soyk?r?m suçlamas? ..., Lahey Adalet Divan?'n?n vurgulad??? gibi, vahim ve istisnai bir suçu içer(ir), 'baya??la?t?r?lama(z)'".

Bu yorum, hukuki pozitivizmin buzlu sular?nda gezinirken insan?n teninde hissedece?i bir duruma i?aret ediyor.

Aç?kça, hayata ve insana yürürlükteki hukuk kurallar?n?n merce?inden bakarak tan?ma ve tan?mlama çabas? böyle bir profesyonelli?i kolayl?kla görünür k?lar. Oysa, o konu?mada at?fta bulunulan 'insan haklar?' anlay???n?n farkl?l???, asl?nda tam da bu sözlerdekinin tersi bir bak???n güçlendirilmesi gere?ine i?aret etmez mi? Aslolan, bir insani ac?n?n ya da ma?duriyetin sadece görülebilmesiyse, bunun ayn? zamanda hukuken tan?mlanm?? olmas? ya da tan?ms?zl???, do?rusu çok da önemli olmayabilir. Çünkü o ac?y? dindirmenin mutlak arac? hukuki olmak zorunda de?ildir.

Öte yandan, hukuk evreninde dava yolunun bir çözüm önerisi olarak sunulmas?n?n karakteri de göz ard? edilmemeli. Zira dava yolunun kendisi, iki taraf aras?ndaki bir çeki?menin, ama hukuki bir çeki?menin dillendirilmesidir. Bunun en basit sonucu, bir taraf?n kazan?p di?erinin kaybetti?i bir ili?kiyle sonuçlanmas?d?r. Zaten Türkiye'nin bir tahkim yoluna yönelmesinin daha elveri?li oldu?u yorumlar? yap?l?rken, bu yoldan gidilirse adeta sonucun daha lehe olaca??n?n dü?ünülmesi yönünde telkinlerin gerisinde böyle bir anlay???n var?? çizgisiyle ilgili 'öngörüler' de var. Ve bu profesyonel yorumlara ra?men, böyle bir uyu?mazl?kta kar?? taraf hangi devlet olacaksa, o taraf bak?m?ndan bunlar?n herhalde görülmeyece?i, bilinmeyece?i ve anlay??la 'çözüm' için elbirli?iyle mücadele edilece?i dü?ünülüyor olmal?.

Her ?eye ra?men var?lmak istenen, bir çeki?mede galip ç?kmak m?, yoksa bir sorunun gerçekten çözülmesi için ak?l ve vicdan ba??n? gözeten bir aray??? samimi olarak seslendirmenin araçlar?n? bulmak m?? Baz? ülkelerin parlamentolar?nda kabul edilen 'soyk?r?m? tan?ma yasalar?'n?n etkisi ve i?levi ne ölçüde 'hukuki' ise, buna kar?? tasarlanmaya çal???lan paralel yollar da farkl? bir etki yaratmayacakt?r.