ce="Verdana" sizeŽÿ©*POLONYALI BAKANDAN, ERMEN? SORUNU G?R???M?

ÜLKES?N?N tan?nm?? tarihçileri aras?nda yer alan Polonya D??i?leri Bakan? Stefan Meller, Ermeni sorununa çözüm için devreye girme haz?rl???nda. Resmi bir ziyaret için önceki gün Türkiye’ye gelen Polonya D??i?leri Bakan?, ?stanbul’da yapt???m?z uzun söyle?ide Türkiye ve Ermenistan’dan iki tarihçiyle birlikte Ermeni soyk?r?m iddialar?n? tart??mak istedi?ini söyledi.

Ùedil;erek bu konular? tart??mak. Kavga için de?il anla?mak için tart??mak. Bizim, Polonya’n?n ?kinci Dünya Sava?? sonras?nda Almanlarla kat etti?imiz ac? ve zor yolun deneyimlerinin yararl? olaca??na inan?yorum. Ayr?ca, biz Polonyal? tarihçilerin, Alman ve Ukraynal? tarihçilerle bir arada kendi zor konular?m?z? konu?tu?umuz toplant?lar?n deneyimi var. Her toplant?da önce kan konu?uluyordu, sonra ac?lar a??r bas?yordu, ama konu?tukça gerçeklere ula??yorduk" diyor Polonyal? Bakan.

Meller, öneriyi haziran ay?nda ziyaret edece?i Erivan’a da götürece?ini söylüyor. Polonya D??i?leri Bakan?’n?n aç?klamas? sadece bir tesadüf mü? Sanm?yorum. O zaman Polonya’n?n, Ermeni sorunuyla ne ilgisi var diye sordu?unuzu duyar gibiyim. Bunun çe?itli nedenleri var.

* * *

POLONYA Parlamentosu geçen y?l Ermeni soyk?r?m iddialar?yla ilgili bir karar tasar?s? kabul etti. D??i?leri Bakan?, "Bu karar ile geçen yüzy?lda binlerce insan?n çekti?i ac?n?n an?lmas? amaçland?. Ama bu parlamentonun karar?yd?, hükümetimizin resmi tutumu de?il" dese de 24 Nisan’da Türk Büyükelçili?i önünde gösteri de dahil çe?itli soyk?r?m anma haz?rl?klar? yap?ld??? haberleri geliyor.

Bu olaylar, sorunsuz ilerleyen iki ülke ili?kilerinde istenmeyen gerginliklere yol aç?yor bu birinci neden. Polonyal? bakan ise nedenini ?öyle aç?kl?yor:"?kinci Dünya Sava??’ndan sonra, Polonya’da kimse Almanca konu?mak istemezdi" diyor Meller, "Ben o y?llar? an?ms?yorum. Alman az?nl??a Nazilerle i?birli?i yapt?klar? gerekçesiyle Polonya hükümeti ?iddet uyguluyordu ve hepimiz bunu do?al kar??l?yorduk. Almanlardan nefret ediyorduk. Ama bugün art?k o dönemle ilgili hatalar? anlatan kitaplar yaz?yoruz. Halklar kendilerini özgür hissettiklerinde geçmi?leriyle yüzle?ebiliyorlar. Avrupa Birli?i’nin temelinde, bütün günahlar?n? aç?klayan, dolaplar?ndaki cesetlerden bahseden ve ’unutmayal?m’ diyen siyasetçilerin cesareti var. Sava?s?z yar?nlar? in?a etmenin en önemli unsuru nefretsiz haf?zad?r."

Polonya, bu konuda deneyimli bir ülke olarak etkili olabilece?ini dü?ünüyor.

* * *

POLONYALI bakan?n Türkiye ziyareti, ülkesinde Auschwitz kamp?yla ilgili tart??maya denk geldi. Yabanc? bas?nda Auschwitz’in "Polonya kamp?" olarak an?lmas?n?n önüne geçemeyen ve ülkelerinin ad?n?n soyk?r?m ile birlikte an?lmas?ndan rahats?z olan Polonya D??i?leri Bakanl???, kamplar?n ad?n? "Eski Nazi Alman Konsatrasyon Kamp? Auschwitz" olarak de?i?tirmek için UNESCO’ya ba?vurdu. Sonuç haziran ay?nda al?nacak. Ancak bu giri?im, Dünya Musevi Kongresi’nin,"Tarihi yeniden yazmak istiyorlar. Sorumluluklar?ndan kaçmak istiyorlar. Auschwitz, Polonyal?lar?n gözleri önünde faaliyet göstermi?ti" gerekçesiyle tepkisini çekti. Alman Berliner Zeitung Gazetesi de giri?ime, "Auschwitz sadece Nazilerin de?il bütün soyk?r?m giri?imlerinin sembolüdür" diyerek kar?? ç?kt?.

Polonya D??i?leri Bakan?’n?n, görü?memizin büyük bir bölümünü bu konuya ay?rmas?n?n bir nedeni belki de bu canl? tart??man?n etkisiydi.

Tabii bakan, Türkiye’nin Avrupa Birli?i üyeli?ini desteklediklerini, K?br?s’?n soruna taraf ülkeler aras?nda bir mesele oldu?unu ve BM ?emsiyesi alt?nda çözülmesi gerekti?ini de söyledi. Bir Avrupa Birli?i üyesi ülkenin D??i?leri Bakan? olarak, "Türkiye üzerine dü?enleri yapmal?d?r, Ermeni meselesinin çözümü de bunlardan biridir" de dedi.