="justify">Geli?meler, Azerbaycan Cumhurba?kan? ?lham Aliyev’i, Ba?bakan R.Tayyip Erdo?an’?n ya?amakta oldu?u ate?le s?nava ad?m ad?m yakla?t?r?yor. ?ran Cumhurba?kan? Ahmedinecad’?n ‘nükleer politikada’ sergiledi?i uzla?maz tutum, iki stratejik önemdeki Türk devleti Türkiye ve Azerbaycan’?, giderek kurtlarla dans noktas?na sürüklüyor.

Ol;ne kadar Amerikan yönetiminin ele?tiri oklar? alt?nda oldu?u savunulan Cumhurba?kan? Aliyev’in beklenmedik bir davetle 28 Nisan günü Ba?kan Bush ile bulu?mak üzere Beyazsaray’a davet edilmi? olmas? çok önemli bir geli?me.

Cumhurba?kan? ?lham Aliyev, Irak sava?? sürecinde Erdo?an’?n ya?am?? oldu?u, ?imdi de ‘?ran krizi’ nedeniyle s?cakl???n? hissetti?i krizler zincirine kat?lmaya aday gözüküyor.

Biliniz ki, son y?llarda hiç bir Türk liderin Washington ziyareti, Aliyev’in bu ay sonunda yapaca?? ziyaret kadar risk dolu ve tümüyle Ortado?u ile Avrasya’n?n kaderini belirleyecek düzeyde olmam??t?r.

Aliyev yönetimini anti-demokratik olmakla suçlay?p, cumhuba?kan?n?n bu nedenle ABD’ye davet edilmedi?ini ileri süren Azerbaycan muhalefeti ?a?k?nd?r, ?ran gergindir, Türkiye teyakkuzdad?r.

Amerikan yönetiminin Azerbaycan’?, anti-?ran koalisyon içinde görmek istedi?i aç?kt?r. Aliyev ise bugüne kadar ?ran’la hiç bir sorun istemeyen ve bu tür tekliflerden uzakta duran bir görüntü sergilemi?tir. Fakat, ?artlar giderek Aliyev’i, t?pk? Erdo?an gibi Tahran ile Washington aras?nda bir seçim yapmaya zorlayacakm?? gibi görünüyor.

Büyük manevralar

Amerikan yönetiminin ?ran’a kar??, Irak benzeri bir karadan i?gal harekat?n? gerçekle?tiremeyece?i, buna kar??l?k Kuzistan’daki Arap, ?ran Kürdistan’ ?ndaki Kürt ve Güney Azerbaycan’daki Azeri Türk nüfusu kullanarak bu ülkeyi içten bölerek çökertmeyi amaçlad??? anla??lmaktad?r. Oyunun Kuzistan ve Kürdistan cephelerinde önemli ilerlemeler gösteren Amerika, 75 milyonluk ?ran’?n 35 milyonunu olu?turan ?ran Azeri’lerini hareketlendirmekte hayli zorlanmaktad?r.

Humeyni Devrimi sonras?nda Amerika’ya kaçm?? olan Azeri as?ll? ?ran vatanda?lar?n?n örgütlenmesiyle Azeri Türkçe’siyle yay?na girmi? olan Günaz TV (Güney Azerbaycan Televizyonu) ?ran rejiminin y?k?lmas? yönündeki yay?nlar?n? düne kadar Türksat uydusundan yürütüyordu. Televizyona Türkiye’nin deste?ini alabilmek için yay?nlarda PKK ba?ta bölgedeki önemli tüm Kürt örgütleri de hedef al?n?yordu. Hatta TV son olarak, Urmiye’de ya?an?lan kanl? olaylardan sonra Kürtler’in Azeri’lere sald?rd???n?, kad?n ve çocuklar? öldürdüklerini savunmu?tu.

Türkiye, son dönemlerde PKK ile ortak mücadelede önemli ad?mlar atan ve bu örgütün üst düzey 12 eleba??n? kendisine teslim eden ?ran’dan gelen istek üzerine Günaz TV’nin Türksat uydusunu kullanmas?n? durdurdu.

Bu karar, kendisi kanl? bir ayr?l?kç? hareketle mücadele eden Türkiye’nin hedefi ne olursa olsun kom?ular?na dönük ayr?l?kç? hareketlere s?cak bakmad???n?n, Amerika’yla oldu?u kadar bölgeyle de dengeleri korumakta kararl? oldu?unu gösterdi.

Da?l?k Karaba?-K?br?s hatt?. Oysa Amerika’n?n bölgedeki iki Türk devletini kendi saflar?na h?zla çekebilmek için çok güçlü kartlar? var. Bunlardan ad? Da?l?k Karaba? olan 7 Nisan günü Washington’da Azeri meslekta?? Elmar Mammadyarov’u konuk eden ABD D??i?leri Bakan? Condoleezza Rice taraf?ndan aç?ld? bile. Görü?me öncesinde Ermenistan Cumhurba?kan? Robert Koçaryan ile Cumhurba?kan? Aliyev’i telefonla arayan Rice, Azeri D??i?leri Bakan?’na Da?l?k Karaba? ve i?gal alt?ndaki Azeri topraklar?nda çözümü içeren çok önemli bir plan sundu. Azeriler taraf?ndan çok ilginç ve kabul edilebilir bulunan plana yan?t 18 Nisan günü ABD’nin soruna çözüm bulmak amac?yla kurulmu? Minsk Grubu’ndaki temsilcisi Steven Mann’a Bakü’de iletilecek.

Da?l?k Karaba? sorununun Amerikan-Azerbaycan ili?kilerinin ?ran eksenli geli?imi do?rultusunda çözüm sürecine girdi?inin i?aretleri güçlü bir ?ekilde al?n?yor. Amerikan-?ngiliz itifak?n?n Türkiye’yi K?br?s konusunda uluslararas? düzeyde rahatlat?c?, Kuzey Irak konusunda ise önemli güvenceler alan bir noktaya ta??d??? dikkat çekici...

?ranl?lar, nükleer kulübe girmenin kutlamalar?n? sergiliyor. Türk dünyas? ise, Tahran’?n gelece?i üzerinde ?ekillenen yeni stratejilerin manevralar?n? ve s?cakl???n? ya??yor.