AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

24 N?SAN 1915

Ergun GÖZE
24 Nisan 2006 - Tercüman

!âJÐ="justify">DÜ?MANLARINCA 'Hasta Adam' diye te?his konan Türk Devleti, dört bir yandan taarruz alt?nda idi. Henüz seferberli?ini bile tam yapamam??t?. Do?u'da Sar?kam?? felaketi ya?anm??t?. Irak ve Suriye cephelerinin, keza kanal cephesinin ne getirece?i belli de?ildi. Dü?man, devletimizin g?rtla??na sar?lm??, Bo?azlara sald?rm??, 18 Mart'ta güç durdurulmu?tu. Be?yüz y?ll?k ba?kentimiz ?stanbul tehdit alt?nda idi ve bu tehdit Gelibolu'dan tecelli etmi?ti.

` Hükumeti ilk i? olarak kapitülasyonlar? kald?rm??t? ama, bu en kritik bölgeyi de bir Alman generaline teslim etmi?ti. Birkaç yüz Alman subay ve eriyle bölgeye gelen Mare?al Sanders, ilk i? olarak Türk subaylar?n?n 'Dü?man? su üzerinde kar??lama' esas?na göre tertiplenmelerini yanl?? bulup 'B?rak?n karaya ç?ks?nlar, sonra geriye çekti?iniz kuvvetlerle hücum edip denize dökelim' gibi çocuklar? güldürecek bir emir vermi? ve tatbik ettirmi?ti. Türk kumandanlar?n?n gayreti dü?man? k?y?ya bile ç?karmamakt?. Alman kumandan?n?n ise, k?y?ya dü?man güçlerinin ç?kmas?na göz yumup, Alman ordusunun kar??s?na ç?kacak müttefik güçlerin bir k?sm?n? Türk ordusunun kar??s?nda ba?lamak suretiyle yükünü hafifletmekten ba?ka gayesi yoktu. Bu u?urda su gibi Mehmetçik kan? akm?? umurunda de?ildi.
Gelibolu karargah?
Bu gayesine ula?abilmek için, 'Dü?man nereden ç?kacak' sualine Türk kumandanlar?n ekseriyetle 'Seddülbahir'den-Kabatepe'den' demelerine de kar?? ç?km?? ve dü?man?n Saros'tan ç?kaca??n? kati görerek karargah?n? Gelibolu'da kurmu? ve iki tümen ve bir k?s?m birlikleri orada yan? ba??nda tutmu?tur. Bu kuvvetleri ç?karma ba?lay?nca da elinden geldi?i kadar yan?nda tutacakt?r.
Ordu kumandan?, Alman mare?ali, Bolay?r'da yani doksan kilometre ötede dü?man? beklerken, k?y?daki Türk birlikleri sadece Allah'a ve süngülerine dayanarak dü?mana kar?? vatan? korumak için tetikte idiler.
9. Tümen Kumandan? Albay Halil Sami, Türk Harp Tarihi'ne geçen bir raporla Alman mare?alinin 'Esnek savunma' ad?n? takt??? takti?inin ne kadar yanl?? oldu?unu aç?klayan bir raporu, Kolorduya göndermi?ti. Ama dinleyen olmam??t?. Halil Sami de mecburen verilen direktif çerçevesinde elinden geleni yapacakt?.
Nitekim i?te tümenini haz?rl?yordu. 25. Alay? ihtiyata ay?rm?? geriye çekmi?, en çok güvendi?i 26. Alay?n? Seddülbahir'e sürmü?, k?y?y? tutmu?, 27 Alay?'n? da Ar?burnu m?nt?kas?nda görevlendirmi?ti.
26. Alay?n 3. Taburu bu bölgeye 'Oras? ya ?erefli bir yer veya bir mezar olacakt?r' emriyle yeni intikal etmi? ve henüz yerle?meye çal??maktad?r. Fakat dü?man gemilerinin ço?almas? ve yak?ndan ???ldaklar?n? yakarak ate?e ba?lamas? üzerine siper kazma çal??malar?na son verilmi?ti.
Askere güven
Tabur 'Ertesi gün için yirmidört saat yetecek su bulundurmak' ve 'Dü?man iki-üçyüz metreye kadar yakla?mad?kça ate? etmeyeceksiniz' emrini ald?ktan sonra istirahata çekilmi?ti. Dü?man donanmas?n?n bölgede hareketlenmesinin artmas? havay? a??rla?t?rm??t?.
3. Tabur Kumandan? Binba?? Mahmut Sabri, Alman mare?ali ne yaparsa yaps?n vatan?n? koruyacakt?. Taburu çok iyi yeti?mi?ti. O gece çok güzel bir mehtap vard?. Fakat gece yar?s?ndan sonra ay batt?. Binba?? Mahmut Sabri hat?ralar?nda ortal???n karanl??a bürünmesini 'Gayriihtiyari bir mahzuniyet has?l oldu' diye anlat?r. As?l hüzün sebebi dostunu, dü?man?n? bilmeyen iktidarlar?n emrinde kalmakt?. Yani yaln?zl?kt?. Kahraman binba?? gayri?uurunda bunu ya??yordu. Ve bu, onu vatan?n? korumakta daha da gayretlendiriyordu. Dü?man?n ve ihanetin kokusunu, ikisini birden genzinde duyuyordu. Ama Allah'?na ve askerlerine güveniyordu. Ölürse ?ehit, kal?rsa gazi olacakt?. En büyük donanmay? yenmi? Türk Ordusu bu sefer, o güne kadar gerçekle?tirilmi? en büyük amfibik hareketi -ikincisi Normandiya Ç?karmas?- de ba?r?nda bo?acakt?. Bu dü?üncelerle istirahata çekildi.
'Arslan gerilir de öyle atlard?.'
'YARIN 25 N?SAN 1915'

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »