!âJÐ="justify">Uluslararas? Adalet Divan?'n?n 26 ?ubat karar? Ermenilerin hukuk tezi olmad???n? bir kez daha ortaya koydu. Divan bu karar?nda Soyk?r?m Sözle?mesi'nin 2. maddesindeki soyk?r?m tan?m?n? geni?letmeden uygulad?. Soyk?r?m suçunun i?lenmi? olmas? için, bir grubu sadece o grup oldu?u için 'yok etme özel kast?'n?n bulunmas?n? ?art ko?tu.

ƒd???na ç?kard?.Türkiye hukukun böyle oldu?unu bildi?i halde, uluslararas? toplumun yaln?z b?rakt??? Bo?naklar? korumak ve S?rplara bask? yapmak için, 1992'de soyk?r?m tezini ortaya att?. Ama k?sa zamanda S?rplar?n Bo?naklar? sadece etnik temizlik için de?il, 'Osmanl? ya da Türk' olduklar? için katletmeye ba?lad?klar?n? gördü. Bu ?rkç? nefret, soyk?r?m için gerekli yok etme özel kast?n?n ard?ndaki saiki olu?turuyordu.

Yani S?rplar soyk?r?m i?liyorlard?. Bo?naklar, Divan'da bu tezi kullanmad?lar ve davay? kaybettiler.

Kür?at Bumin, Yeni ?afak'taki 7 Mart tarihli yaz?s?nda, benim verdi?im bu bilgileri 'hikmet-i hükümet' merkezli yorum diye ele?tiriyor. Devletlerden olu?an bir dünyada, devletlerin yapt??? bir hukuka göre, devletlerden gelen yarg?çlar?n, devletleri yarg?lad??? bir mahkemenin karar? ba?ka nas?l yorumlan?r?

Sn. Bumin soruna sadece insani aç?dan yakla?mak ve olay? tüm devlet ili?kilerinden soyutlamak istiyorsa, Osmanl? devletini de yorumlar?n d???nda b?rakmal? ve Ermenilerle birlikte katledilen Türkleri de göz önüne almal?. Buna haz?r m??

Büyük soyk?r?m bilimcisi Guenter Lewy'nin 'Armenian Massacres in Ottoman Turkey' adl? kitab?nda ve Yarbay Edward J. Erickson'un 'Enemies Within' ara?t?rmas?nda, Te?kilat-? Mahsusa'n?n bir devlet organ? olarak tehcire kar??mad??? ayr?nt?lar?yla kan?tlan?yor. Sn. Bumin'in buna itiraz etmesi, Osmanl?'n?n Ermenilere soyk?r?m yapt???n?, dolayl? yoldan, ileri sürmek oluyor.

Ay?e Hür, 11 Mart tarihli Radikal ?ki'deki yaz?s?nda, benim William Shabas'?n ünlü kitab?ndan yapt???m çevirinin yanl?? oldu?unu söylüyor.

Hukuk, Ermenilerin zay?f noktas?. Sn. Hür, bu zaaf? örtmek için 'bir ?eyler' bulup söyleme takti?iyle dava arkada?lar?n?n inançlar?n? korumaya çabal?yor.

Hür'ün Shabas'tan yapt???m çeviriyi ve as?l metni yaz?s?na dahil etmesi iyi olmu?. ?öyle bir bakan bile, çeviride hata olmad???n? anlar. Parantez içindeki ilaveler tabii bana ait. Bu amaçla parantez kullan?lmas? zaten ola?an bir uygulama.

Shabas'? ilk kez okuyan Ermeni soyk?r?m savunucular?, yazar?n 1915 olaylar?n? soyk?r?m olarak niteledi?ini görüp sevinirler. Bu do?al, zira kendisi konuya ili?kin tüm bilgisini özellikle Dadrian'?n kitaplar?ndan ö?renmi?. Türk tezine ili?kin tek bir kitap okumam??. Ama Shabas'?n hukuk analizleri bu olaylar?n soyk?r?m olmad???n? gösteriyor.

Hür'ün Lemkin hakk?nda söyledikleri de Ermeni soyk?r?m tezini savunmay? amaçl?yor. Lemkin de Ermeni olaylar?na soyk?r?m demi?ti. Ama Lemkin ekonomik, kültürel vb. birçok soyk?r?m çe?idi de saym??t?. Sözle?me müzakere komitesi, soyk?r?m? dar tan?mlad?. Lemkin'in tüm itirazlar?na ra?men, siyasi amaçla mücadele eden gruplar? tan?m d??? b?rakt? ve bir grubu grup olarak yok etmek anlam?na gelen 'as such' terimini ?rkç? saik olarak metne soktu. Ne dedi?imi anlamak için haz?rl?k çal??malar?n?n tutanaklar?n? okumak gerekiyor.

Hür'ün sözünü etti?i Barolar Birli?i panelinde Shabas, benim soruma verdi?i cevapta, ICTY davalar?nda maalesef ne savc?n?n ne de avukatlar?n ?rkç? nefret saikini i?lemediklerini söyledi.

Irkç?l???n soyk?r?ma yol açan yok etme özel kast?n?n arkas?nda oldu?unu, biz 1991'de Virginia Üniversitesi'nde Vam?k Volkan'?n yönetiminde yapt???m?z çal??malardan bu yana biliyoruz. Ayr?ca Shabas'?n görü?üne ihtiyac?m?z yok.

Bizim y?llard?r savundu?umuz bu görü?ü art?k Raimond Gaita gibi filozoflar da savunuyor (Genocide and Human Rights, edited by John K. Roth, Palgrave, 2005).

Ay?e Hür gibi, hukuka göre Ermeni soyk?r?m? oldu?unu savunmaya kalk??anlar, çözümün de yarg?da aranmas? gerekti?i söylendi?inde susuyorlar. Neden acaba?