AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

AHTAMAR K?L?SES? YA DA SÖZDE AKDAMAR MÜZES?

Cengiz ÇANDAR
29 Mart 2007 - Referans

!àáP="justify">Bugün ilginç bir gün. 29 Mart. Kültür Bakanl???’n?n yüzüne gözüne bula?t?rd???, niyeti belki o olmasa da sonuçta bir "kültür soyk?r?m?"n? and?ran bir "kilise-müze" aç?l?? günü bugün. Ahtamar (Akhtamar) Kilisesi’nin restorasyonu tamamland?ktan sonra "turizme aç?laca??" ve bundan Do?u Anadolu’da turizm patlamas? beklenen bir giri?imin tören günü. Gelgelelim bakanl?k, 1000 y?ll?k Ermeni krall?k merkezi Ani’nin ad?n? “An?” yapt??? gibi, Ahtamar Kilisesi’ni de haç ve çandan ar?nd?rarak ve ad?n? da "Akdamar Müzesi"ne çevirerek alay?vala ile uluslararas? gösteri?li bir tören haz?rl?yor.

ÿ!türel ho?görüsüzlük", bu giri?imi giderek bir "kültürel soyk?r?m" alg?lamas?na dönü?türürse kimse, ?a??rmas?n ve dünyaya dert anlatmak için beyhude yere helak olmas?n.

Ahtamar ad?, Van Gölü’ne ait bir efsane ile ilgili. Kilisenin bulundu?u adadaki Tamar isimli sevgilisine kavu?amadan, gölün sular?nda kaybolan gencin, sular?n dibine giderken "Ah Tamar" diye inlemesini anlatan bir efsane söz konusu. Ahtamar Adas?, ad?n? bu efsaneden al?rken bunu "Akdamar" yapmak neyin nesi?

Bu ne menem bir yarat?c?l?k yoksunlu?udur ki, Anadolu’da bin y?ll?k yerle?im yerlerinin isimleri Güzelyurt, Ye?ilyurt, Ye?ilköy, Gündo?an vs cinsinden, ülke topraklar?nda hiçbir geçmi?i ve anlam? olmayan onlarca yere veriliyor; Ani, An? yap?l?yor, Ahtamar, Akdamar.

Tarihi bir kiliseyi restore ediyorsunuz, haç koymamakta ve çan takmamakta bin dereden su getiriyorsunuz. Kim inanacak sizin "laik" oldu?unuza, "tüm dini inançlara sayg? gösterdi?inize" ve "medeniyetler çat??mas?na kar?? medeniyetler ittifak? ve uzla?mas?"ndan yana oldu?unuza?

Yapt???n?z göz göre göre bir "kültürel soyk?r?m". Ne hakk?n?z var buna? Niçin yap?yorsunuz?

?stanbul Ermeni toplumundan bir grup ayd?n?n, Kültür Bakan? Atilla Koç’a gönderdi?i mektupla ilgili haberin sat?rlar?n? Agos gazetesinin 23 Mart say?s?ndan okuyal?m:

“... Adadaki kilisenin isminin de Ahtamar Surp Haç Kilisesi oldu?unu ve ad?n? da her y?l eylül ay?n?n ikinci pazar?na denk gelen ‘Surp Haç’ yortusundan ald???na vurgu yapan ayd?nlar, ‘Bu, Ermeniler için önemli bir gün ve önemli bir yortudur. O kilisenin varl?k nedeni de budur. Bu nedenle adan?n ismi gibi kilisenin isminin de dinsel ve tarihsel ismine uygun olarak de?i?tirilmesinin yerinde olaca?? kanaatindeyiz... ?stenirse kilisenin kuru mülkiyeti cemaate, kullanma hakk? ilgili devlet kurulu?una verilebilir. Ancak, e?er buras? ayn? zamanda bir kilise olacaksa, kutsanmas? ve duayla aç?lmas? gerekir...”

Türkiye Ermenileri Patri?i Mesrob II, “Tepesinde haç olmayan kilise olur mu? Ayr?ca aç?l??ta ayin de yap?lmayacak. E?er bir din olarak benim orada rolüm olmayacaksa, aç?l??a gitmemin de bir anlam? olmaz” diyor.

"Bizimkiler" ne yapmak istiyorlar dersiniz? Bana sorarsan?z, "suret-i haktan görünüp, siyasi yarar sa?lamak" istiyorlar ve do?al olarak yapmak istedikleri yüzlerine gözlerine bula??yor. Ahtamar’?n aç?l???, önce 24 Nisan olarak planlanm??t?. Tam uyan?kl?k. Dünyada "Ermeni soyk?r?m?n? anma günü" olarak gösterilerin yap?laca?? biliniyor ya, tam o güne getirerek büyük bir propaganda kozu kullan?lacakt?.

Sonra tarihi, 11 Nisan’a çektiler. 11 Nisan ise eski Ermeni takvimine göre 24 Nisan’a tekabül ediyor. Herhalde bunu da biliyorlard?. Ba?ka bir uyan?kl?k pe?inde ko?tular. Neticede, aç?l?? Ahtamar, Akdamarla?arak ve haçs?z, çans?z müze-kilise restorasyonunun aç?l???na dönü?türülerek 29 Mart’ta karar k?l?nd?.

Ne ay?p. Haç, H?ristiyan inanc?nda, Hz. ?sa’n?n tüm insanlar?n ac?s?n?, ?st?rab?n? üstlenmesini ifade eden bir sembol. Müslümanlar, haça inanmasalar, hatta haç?n tarihte Müslümanlar aç?s?ndan olumsuz an?lar? olsa bile, 2007 y?l?nda laik bir ülkede, "herkesin dini inanc?na sayg?" gerekmez mi? Müslüman Kültür Bakan? ve hükümetini, böyle bir anlay?? yüceltmez mi?

Bir yandan Fatih Sultan Mehmet’in ad?n? a??zlar?ndan dü?ürmüyorlar; di?er yandan Fatih’in 550 y?l önce yapt???n?n, ho?görüsünün yan?na yakla?am?yorlar. Fatih’ten hiçbir ?ey ö?renmemi?ler.

***

Hrant Dink, belki unutmu?sunuzdur, 19 Ocak günü kahpece, arkas?ndan vurularak öldürüldü. Öldürüldü?ü saatlerde onun haz?rlad??? son Agos say?s?, Agos’un 564'üncü say?s? piyasaya henüz ç?km??t?. Haftal?k gazetenin man?eti, Ahtamar ile ilgiliydi ve Hrant’?n elinden ç?kan Agos imzal? "Tarihin cilvesi" ba?l?kl? ba?yaz?s? da. Bak?n Hrant Dink, Agos diye imzalad??? ba?yaz?da ne yazm??:

“Restorasyonu tamamlanan Akhtamar Surp Haç Kilisesi’nin aç?l??? tam bir arapsaç?na döndü?ü gibi, fazlas?yla da mizah kokmaya ba?lad?. Do?ru bir i?i bu kadar yanl?? bir mecraya kayd?rmak ve eline yüzüne bula?t?rmak ancak bu kadar becerilebilirdi. Gizlenemez gizli niyet, ancak bu kadar s?r?tabilirdi. Tam bir komedi. Tam bir rezalet!

Hükümet ‘Ermeni sorunu’ konusunda hâlâ do?ru bir yöntem ve do?ru bir yol tutturamad?. Derdi sorun çözmek de?il, güre?e soyunmu? pehlivan gibi puan kazanmak. Neyi, nas?l yap?p, arkaya dolanacak da rakibini kündeye oturtacak. Tüm tasas? bu. Hiç ama hiç samimi de?il. Güya Ermeni tarihçileri tarih konu?maya ça??r?yor ama kendi ayd?nlar?n? Ermeni soyk?r?m? konusunda muhalif söylemlere sahip olduklar? için de yarg?lamaktan çekinmiyor.

Do?u Anadolu’yu turizme kazand?rmak için Ermeni Kilisesi’ni de restore ediyor ama ‘Bu i?ten nas?l daha fazla de?i?ik siyasal yararlar sa?lar?m, dünyaya bunu nas?l pazarlar?m’ diye de i?in tad?n? kaç?rmakta bir sak?nca görmüyor.”

Bu yaz?n?n yay?mland??? gün Hrant’? vurdular. ??in tad? hepten kaçt?. O gün bugündür tat tuz kalmad?.

Hrant Dink cinayeti soru?turmas?ndan her geçen gün kötü kokular yay?l?yor.

Bugün de Ahtamar Surp Haç Kilisesi’ni Akdamar Müzesi diye açarak, haç? kald?r?p tüy dikiyorlar.

Arkas?ndan gelsin, "Sözde soyk?r?m" ve "Medeniyetler ?ttifak?" söylemi!

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »