FRANSA'DA ERMEN? YILI, SARK?S, GÖÇMENLER

2007 y?l? Fransa'da 'Ermeni Y?l?' ilan edildi?i için dünya sanat?n?n gözbebe?i Paris, en ünlü müzeleri, sanat kurumlar?, galerileri ile hem Ermenistan'?, hem Ermeni sanatç?lar? tan?tan, onurland?ran pek çok projeye bir y?l boyunca ev sahipli?i yapacak. Etkinliklerin slogan? Armenie, Mon Ami/Arkada??m Ermenistan, en önemli sergi de Louvre Müzesi'ndeki Armenia Sacra/Kutsal Ermenistan sergisi. Jannic Durand'?n küratörlü?ündeki bu sergi 4. yüzy?ldan 19. yüzy?la kalan yap?lm?? dini temal? resimleri, ba?ta binbir mücevheratla süslü haçlar olmak üzere, sanatsal dini sembolleri biraraya getiren Fransa'da ?imdiye kadar yap?lm?? en kapsaml? Ermeni sanat? sergisi. Kutsal Ermenistan sergisinin gözal?c? posterleri otobüs duraklar?ndan kitapç?lara kadar Paris'in bütün mekânlar?na as?lm??, merakl?lar?n? bekliyor.
Ancak bizim aç?m?zdan en önemli sanatsal olay 2007 Ermeni Y?l? kapsam?nda ?stanbullu Ermeni sanatç? Sarkis'in Louvre'a kapsaml? bir sergi için davet edilmi? olmas?. Uccello, Grünewald, Munch ve Beuys'la Bulu?ma adl? çal??mas?, 21 May?s 2007 tarihine kadar Louvre Müzesi'nde sergilenecek. Bu sergi Kutsal Ermenistan sergisinden çok farkl?. Uccello ve Grünewald'?n 15. ve 16. yüzy?ldan kalma dini tablolar? Sarkis'in dokunu?uyla kavramsal sanatla bulu?uyor. Norveçli usta Munch'un me?hur ç??l??? ise Sarkis'in çocuklu?unda görür görmez sanatç? olmaya karar verdi?i resim olmas? aç?s?ndan çok önemli. Louvre Müzesi herkesin La Jaconde/Mona Lisa'y?, yani bildi?imiz Mona Lisa'y? görmek için gitti?i bir yer, Paris'in en klasik sanat mekân?. Sarkis i?te bu a??r mekâna alabildi?ince modern, kavramsal, görenleri ?a??rtan bir soluk getirmi?.
Prof. Ali Akay, 29 Mart tarihli Radikal'deki yaz?s?nda Sarkis, Paris'te her yerde demi?ti, az bile söylemi?. Gerçekten Bourdelle Müzesi'ndeki sergisi, Pompidou Merkezi Modern Sanatlar Müzesi'ndeki koleksiyonun kal?c? parças? olan eserleri, tüm kitapç?larda hakk?nda yaz?lm?? pek çok monografi, ?ehrin her yerindeki afi?leri, müzelerde verdi?i konferanslar?, gazetelerdeki ropörtajlar? ile sanatç?m?z her yerde gurur kayna??m?z oluyor. E?ilim isimli sergisinin aç?ld??? Bourdelle Müzesi, Bercy semtinde ?irin bir müze. Hayat? boyunca Rodin'in gölgesinde kalm??, ancak Giacamotti ba?ta olmak üzere modern heykel sanat?n?n en önemli isimlerinin ustas? Antoine Bourdelle'e (1861-1929) adanm?? bir müze. Hak etti?i sanatsal itibara ailesinin yo?un çabalar? sayesinde ancak ölümünden sonra ula?abilen Bourdelle'in bir zamanlar ya?ad??? ev ve çal??t??? atölyeler, dola?t??? bahçeler, Portzamparc gibi modern mimarlar?n sonradan yapt?klar? ek binalarla desteklenerek gözlerden ?rak ama gözkama?t?r?c? bir müzeye dönü?türülmü?.
Sarkis, Louvre'da yapt??? ?eyi Bourdelle Müzesi'nde de yapm??. Bir defa, klasik heykel sanat?n?n abidesi gibi bir mekân? modern sanat cazibesi haline getiren i?lerle donatm??. 2003 y?l?nda kendi atölyesinde çekti?i alt? dakikal?k Ba?lang?çta I??k Vard? adl? video filmi sanatç?n?n çal??t??? mekândaki objelerin negatif yans?malar?. ?ekerliklerde 41 Suluboya Bombas? adl? yerle?tirmesi, 41 ayr? renkteki suluboya kavanozu ve 41 küçük porselen ?ekerlikte o renklerden bir parça pigmentin sergilendi?i bir eser. Pénelope Gün Batarken Aynalar No. 5'i Dinliyor adl? yerle?tirme ise Antoine Bourdelle'in Pénelope heykelinin de kat?l?m?yla ortaya ç?kar?lm??, rengarenk klo? bir etek giydirilmi? ve parfümler s?k?lm?? Pénelope, Maurice Ravel'in 'Aynalar No.5' piyano sonat?n? dinliyor.
Louvre Müzesi'ndeki sergisine Patrick Neu'yu davet eden Sarkis, Bourdelle'deki sergisinde ba?ka bir genç sanatç?y? Jean-Marie Perdrix'i yan?na alm??. Yambaplast projesi ile Sarkis'in E?ilim sergisinde yer alan Perdrix, Burkino Faso sanat?ndan etkilenen çal??malar?yla kat?lm?? sergiye. Siyah plastik torbalar? eriterek yapt?klar? totem figürlere yaba ad?n? veren Burkino Faso'lu ham sanatç?lardan ö?rendi?i tekni?i uygulayan Perdrix, objelerini at?k malzemeleri dönü?türerek elde etmi?. Yaba projesinin sergilendi?i odada Burkino Faso'lular?n çöplerden geri dönü?türme çal??malar?n? anlatan bir belgesel film de gösteriliyor.

Sevilen az?nl?k
Fransa, uzaktan bak?ld???nda göçmenlerin olay ç?kard?klar?, durmadan araba yakt?klar?, istikrars?z bir ülke gibi yans?t?lmaya çal???lsa ve a??r? sa?c? Frans?z politikac?lar?n oy avc?l???nda günah keçisi olarak malzeme yap?lsa da, yak?ndan bak?ld???nda durum biraz farkl?. Kaçak göçmenler, h?rs?z muamelesi görüp adi suçlularla birlikte son derece insanl?k d??? ko?ullarda hapishanelere ya da kafeslere kapat?lma uygulamalar?n?n kald?r?lmas? için mücadele veriyorlar. Yasal göçmenler, y?llard?r maruz kald?klar? ayr?mc?l???n sona ermesi için mücadele ediyorlar. Onlar?n üzerine dü?en en büyük görev yeni nesillere Frans?zca'y? çok iyi ö?retmek, e?itim haklar?ndan sonuna kadar yararlanmak, oy verme hakk?na kavu?mak. Fransa'da milliyetçilik hiçbir zaman h?z kesmese de h?zla gerçekle?en entegrasyonun önüne geçmek art?k mümkün de?il. Ermenilere gelince, onlar Fransa'da oldukça sevilen bir az?nl?k. Oy verme hakk?na sahip çok güçlü 440 bin ki?ilik bir Ermeni halk? var. Biz, biraz da haks?zl?k yaparak onlar? hep Ermeni lobisi olarak gördük. 2007'nin Fransa'da Ermeni Y?l? ilan edilmesi, Türkiye'de pek çok ki?inin ka??n? havaya kald?rmas?na sebep olabilir. Ancak Fransa'da 2009 Türk Y?l? olarak kutlanacak. Ustam?z Sarkis'in dile?i bunun bir f?rsat olarak de?erlendirilmesi, Fransa'n?n, Türkiye ve Ermenistan'dan sanatç?lar? ortak projeler üretmek için ça??rmalar?n? istiyor. Pek çok platformda kapanan diyalo?un yolu belki de sanattan geçiyor. Ancak her halükarda Türk sanatç?lar?n 2009 y?l? için Fransa'ya sunacaklar? çok ?ey var.