TÜRK?YE'Y? YIKAMADIK

Robert Fisk: Hep sizi yok etmek istedik. Ama o kadar mert bir milletsiniz ki ‘yok olmay?z’ dediniz. Independent yazar? Robert Fisk ile Osmanl?’n?n Ortado?u’daki son liman?nda, r?ht?mdaki co?kun dalgalar? seyrediyoruz. Robert’?n evi az ilerde, limana bak?yor. Ortado?u’nun tüm sanc?s? dalgalar?n sesinde yank?lan?yor. Eliyle Osmanl? liman binas?n? gösterdi, dalgalar? i?aret etti. Bu kez soruyu o sordu:

Her zaman burada çay içerim. Dinle ve havay? kokla, ne hissediyorsun? Dü?ünmeden ilk akl?na geleni söyle. Yan?t verdim: “Akdenizin kokusunu duyuyorum. Barbaros’un kad?rgalar?n? görüyorum.” Ba??n? co?kun denize do?ru çevirdi ve ba?lad? anlatmaya: Cevab?n? hâlâ bulamad?m. Neden Birinci Dünya Sava??’nda sizle sava?mak zorunda kald?k. Ne ac? bir kay?p... Biz sizi yok etmek istedik. Bat?l?lar sizi yok etmek istedi. Ama siz o kadar cesur, mert ve asker bir milletsiniz ki... Türkiye’nin yok olmayaca??n? söylediniz. Ve hakl?yd?n?z...

(Üniversitenin bayrak dire?inde dalgalanan ABD bayra??n? i?aret ettim) Ne diyor Ortado?u’da bu bayrak size?

Ah siz gazeteciler... Nefret ediyorum sizden... Ben Ortado?u’ya ilk geldi?imde Araplar korkakt?. ABD sert konu?sa yönetimlerin ödü patlard?. ?ran ?ah? TV’de az?c?k diklenerek konu?sa, halk sinerdi. Araplar art?k korkmuyor. 1982’de Beyrut’ta ?srail askerleri bildiriler da??tt?. Halk?n bölgeyi terketmesini istedi. Kimse yerinden k?p?rdamad?. Aradan 25 y?l geçti. (Ba??n? kald?r?p gönderdeki ABD bayra??na bakt?) Ben bunu 1982 de farkettim. Amerikal?lar ?ngilizler bunu farkettiler mi? Hiç sanm?yorum.

ABD ve ?ngiltere ordular? Irak’ta ve bölgede daha ne kadar kalacak?

Irak’?n milli ürünü petrol de?il patates veya havuç olsayd?, ABD Irak’? “demokratikle?tirmek” için gelir miydi san?yorsun? ?ran ve Irak aras?nda fikir ayr?l??? olmasayd?, ABD destek verir miydi? Bat? ne zaman Ortado?u’ya gelse tank?yla ve askeriyle, i?gal için gelir. Biz bölgeye demokrasi ve özgürlük için de?il petrolü ele geçirmek için geldik. Bizden iyilik de?il, kötülük gelir. Ortado?u, tüm sorunlar?n? kendi aras?nda çözmeli. Çünkü bu topraklar?n gerçek sahipleri onlar.

‘Ermeni sorununu y?llar önce çözmeniz gerekirdi’

Yaz?lar?nda s?k s?k Ermeni soyk?r?m? iddialar?na yer veren Fisk’e bu tutumunun sebebini de sordum. “Türkiye iç politikada sanc?l? bir dönem ya?arken Ermeni konusunu sürekli alevlendirmeniz zamans?z olmad? m??” dedim. ??te yan?tlar?:

Anlam?yorum sizi. Bu kadar güçlü bir ordusu, halk?, büyük bir geçmi?i ve zengin bir edebiyat? olan bir ülkenin davran??? böyle olmamal?. Y?llar önce bu sorunu çözmeniz gerekirdi. 1100 sayfal?k son kitab?mda sadece 39 sayfa Ermenilerle ilgili. Türkiye bask?s? TCK’n?n 301’inci maddesi korkusuyla, sözle?meye ayk?r? olarak sürekli ertelendi. Yay?nevinin 301’e tak?lma korkusunu yabana atm?yorum. “E?er yarg?lan?rsan?z Türkiye’ye gelip mahkemeye ç?kar?m” dedim. Soruyorum size: Bu büyük ülkeye neler oluyor? Siz bana onun cevab?n? verin...

Türkiye Irak’a girecek

Türkiye’nin Ortado?u’daki rolünü nas?l görüyorsunuz?

Türkiye’nin rolü büyük ve ilginç. Sizin ?srail ile yak?n ili?kileriniz var. Öteki taraftan, askeriniz burada. Ama Türkiye’nin ?imdiye kadar bu gücünü Ortado?u’da kulland???n? görmedim. Arap dünyas?nda size pek s?cak bakmazlar ama etkiniz büyük. Türkiye, kendi kimli?i ile u?ra?maktan, iç politikas? ile cebelle?mekten Ortado?u da etkili bir politika yürütme f?rsat?n? elde edemedi. Ortado?u için bir umut olabilirsiniz. ?srail’e çok ?ey yapt?rabilirsiniz. UNIFOR’daki asker say?n?z? art?rabilirsiniz...

Türkiye’nin Irak politikas? nas?l ?ekillenecek?

Türkiye Irak’a girecektir. AB tam üyeli?inden önce...

ABD buna ne diyecek?

ABD Irak’tan çekilecek. Kürtler’e deste?ini de çekecek.

Peki ?ran’a sald?racak m??

ABD’nin ?ran’a girmeyece?ine eminim. Ama bombalamayaca??ndan veya ?srail’e bombalatmayaca??ndan emin de?ilim. ’Afganistan ve Irak’ta kaybettik. ?ran’da kazanmal?y?z’ diye hareket ederse ç?lg?nl?k olur. Araplar izin verir mi? Yan?t? zor. ?ran’a sald?r? olursa Ortado?u darmada??n olur.

Zaten öyle de?il mi?

Evet öyle. Biz Ortado?u’yu her zaman parçalamak istedik. Her zaman haritalar çizdik. Biz bat?l?lar, harita çizmeyi çok severiz. Sünniler, ?iiler, H?ristiyanlar, Kürtler için bölgeler icad ederiz. Bunun en ac? yan? ise do?unun bat?dan hep yard?m istemesidir. Biz her zaman do?uya yard?m etmek, sözde demokratikle?tirmek için gelir, sonra da bir daha ç?kmay?z.

Beni iki kez kaç?r?p öldürmek istediler

Bunca terörün ortas?nda hayatta kalmay? nas?l ba?ard?n?z?

?ki kaç?r?lma te?ebbüsü atlatt?m. 1985’ti... Bir röportajdan dönüyordum. Etraf?m uzun saçl?, silahl? bir grup taraf?ndan sar?ld?. Arabadan ç?kard?lar. Tamam, dedim içimden. Hayat bu kadar... Bir an kurtuldum. Arabalar?n?n çamurlu?una can havliyle tekme att?m. Bir bölümü dü?tü. O parçay? kapt???m gibi arabama atlad?m. Gaza sonuna kadar bast?m. Beyrut’un ortas?nda polisiye filmlerdeki gibi bir kovalamaca ba?lad?. Commodore Oteli’ne kendimi att?m. Korumalar havaya ate? açt?. Grup kaçt?. Ertesi gün Amal’?n (Hizbullah’? kuran hareket) kamp?na gittim. Arabalar kap?dayd?. Önce inkar ettiler. Çamurlu?u gösterdim. Kar??l?kl? çay içildi. Olay kapand?. ?kincisinde Hizbullah’a gidiyordum. Yolun kesik oldu?unu görünce direksiyon k?rd?m. Birkaç kur?un yan?mdan geçti. Far? kapatt?m. Karanl?kta izimi kaybettiler.