| | KE? Z?RVES? VE KARADEN?Z-HAZAR ENERJ? B?RL???'N?N GEREKL?L??? |
| !๠="justify"> Karadeniz Ekonomik ??birli?i (KE?) Türkiye'nin öncülü?ünde, ba?ta Rusya olmak üzere Karadeniz k?y?da?? ve hinterland? ülkelerin olu?turdu?u bir uluslararas? örgüttür. Örgütün daimi sekreteryas? ?stanbul, Emirgan'da Mü?ir Fuat Pa?a Yal?s?'ndad?r. Örgütün 25 Haziran'da ?stanbul'da zirve toplant?s? yap?lacakt?r. Türkiye, May?s-Ekim 2007 döneminde dönem ba?kan?d?r.
Turgut Özal'?n inisiyatifi ile hayata geçen bu örgüt, Karadeniz bölgesindeki ülkeler aras?nda i?birli?ini hedeflemektedir. Bununla beraber kurulu?undan itibaren bu alanda önemli belgelerin imzalanmas? ba?ar?yla gerçekle?ti?i halde bunlar?n hayata geçirilmesi konusunda ayn? ba?ar? gösterilememi?tir.
Günümüzde, huzur, bar?? ve refah için ayn? bölgeyi payla?an ülkeler aras?nda i?birli?i sadece bir siyasi tercih meselesi de?il, zorunluluktur. Küresel güçlerin ortak özelli?i kom?ular?yla ileri derecede i?birli?i yapmalar?d?r. Geli?en i?birli?i, ülkelerin birbirlerine kar?? dü?manca tutumlar?n? törpülemekle kalmaz, co?rafi yak?nl???n verdi?i avantajla refah seviyesi, h?zlanarak yükselir. Bu gerçeklerden hareketle, KE? hedefleri aras?nda yer alan enerjide i?birli?i konusunda somut ad?mlar at?lmal?, kurumsalla?maya gidilmelidir. Bu süreçte Karadeniz-Hazar Enerji Birli?i (KAHEB) kurulmal?d?r.
Enerji üreten, tüketen ve ula?t?ran Karadeniz bölgesi ülkeleri aras?ndaki i?birli?inin kurumsalla?mas?, ayn? zamanda birçok sorunun çözülmesine yard?mc? olacakt?r. Kom?u ülkelerin her konuda birbirlerine güven vermeleri, üstün veya avantajl? olduklar? konular? birbirlerine kar?? stratejik silah olarak kullanmamalar?, böyle bir i?birli?inin temel ?art?n? olu?turmaktad?r. Azgeli?mi? kom?u ülkelerin bitmek tükenmek bilmeyen anla?mazl?k, çat??ma konular?, küresel güçlerin daha fazla sömürüsüne yol açar. Bu cümleden olarak, Türkiye'nin jeopolitik konumunu Rusya'n?n ihracat?na kar?? stratejik bir koz olarak kullanma yönündeki mesajlar? ne derece ça??m?z diplomasisiyle ba?da?m?yorsa, Rusya'n?n da k?? ortas?nda do?algaz? keserek baz? ülkelere bask? uygulamas? o derece hatal? bir davran??t?r. Rusya, geçen k?? yapt??? bu uygulama ile kendi baca??na kur?un s?kt???n? anlam??t?r.
Enerjide kurumsalla?may? gerçekle?tirecek i?birli?i ile üretici ülkeler ürünlerini öncelikle kom?u tüketici ülkelere satacakt?r. Serbest ticaretin gerektirdi?i ba?lant?lar sürecek, SWAP uygulamalar? ile i?birli?i devam edecektir. Böylece Bo?azlar'daki tanker trafi?i en aza inecektir. Bo?azlar'daki güvenlik ve ekoloji dengesi sadece Türkiye'nin de?il, ayn? zamanda Rusya'n?n, bütün Karadeniz ülkelerinin sorunudur.
Türkiye'nin güven vermeyen politikalar? yüzünden, Rusya petrolünü Ceyhan yerine Bulgaristan-Yunanistan üzerinden Soros Körfezi'ne ula?t?racakt?r. Hemen belirtelim ki bu hatt?n Bulgaristan veya Yunanistan'a öyle pek fazla getirisi olmayacakt?r. Stratejik avantaj ise hiç a?za al?nmamas? gereken, güveni zedeleyen bir söylemdir. Soros Körfezi, Akdeniz'in bal?k yumurtlama alanlar?ndan biri olup, yan?ba??na kurulacak petrol yükleme tesisleri ile bir sonraki a?amada rafineri ve benzeri tesisler, körfezin bu özelli?ini zedeleyecek, hatt?n getirisinden çok daha fazla götürecektir.
Öte yandan Rus petrolünün Novorossisk'ten tankerlerle Samsun'a gelmesi yerine, bu arada sabit bir hat kurulmas? veya Hazar'?n kuzeyinden Bakü'ye dö?enecek hatlar?n bu yükün önemli bir k?sm?n? ta??mas? çok daha ekolojik ve ekonomik olacakt?r.
Bo?azlar?n temizli?i sadece Türkiye'nin sorunu olmad??? gibi Soros Körfezi'nin temizli?i meselesi de sadece Yunanistan veya Türkiye ile s?n?rl? de?il. Bütün KE? ülkeleri bu konuda daha ileri i?birli?ini, her türlü küçük hesaplar? a?arak gerçekle?tirmelidir. Bir tak?m tarihi sab?kalar?n? günümüze ta??ma inad?ndan kurtulamayan Ermenistan yönetimi, sadece bugün ya?ayanlar? de?il, gelecek nesillerini de bölgesinin nimetlerinden mahrum b?rakm??t?r. Bu ülkenin de en k?sa zamanda ça??n? doldurmu? politikalardan, i?gal ve irredentist hayallerden vazgeçerek kom?ular?na güven veren, i?birli?ine aç?k bir ülke haline gelmesi, kurulmas?n? önerdi?imiz KAHEB'deki yerini almas? gerekmektedir.
KE? üyesi ülkeler, Türkiye ve Rusya ile birlikte, Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan, Ukrayna, Moldova, Romanya, Bulgaristan, Yunanistan, Arnavutluk ve S?rbistan'dan ibaret olup, birçok ülke gözlemci statüsünde taraft?r. KAHEB projesinde bütün bu ülkelerin farkl? ç?karlar? sözkonusudur. Yukar?da i?aret edilen özellikle güvenli enerji ve temiz çevre konusunda i?birli?ini somutla?t?rmak için, KE? üyesi devletlerin uzmanlar? bir masa etraf?nda toplanarak bunu kurumsalla?t?rmada daha fazla gecikmemelidirler.
Konuyu farkl? boyutlar?yla ?u yaz?lar?m?zda ele ald?k:
http://www.obiv.org.tr/2003/AVRASYA/AYalcin.pdf
http://www.eraren.org/index.php?Page=YayinIcerik&IcerikNo=91
http://www.oncevatan.com.tr/Detay.asp?yazar=31&yz=8556
http://www.oncevatan.com.tr/Detay.asp?yazar=31&yz=8601
| | | « Geri | | « »
|
|
|
| | |
Anasayfa
İletişim
Makaleye Yorum Yaz
Tavsiye Et
