AnasayfaÝletiþim
  
English
Makaleler

ER?VAN CEPHES?NDE YEN? B?R ?EY YOK

Can DÜNDAR
28 Haziran 2007 - Milliyet

ellspacing="0" ceŽÿÁ "ER?VAN CEPHES?NDE YEN? B?R ?EY YOK¦

Ermenistan D??i?leri Bakan? Vartan Oskanyan Karadeniz Ekonomik ??birli?i zirvesi için ?stanbul'dayd?. Devlet ba?kanlar?n?n kat?ld??? zirveye Ermenistan Cumhurba?kan? Koçaryan gelmedi. D??i?leri Bakan?'yla mesaj göndermekle yetindi.  Geçen sabah, bir grup gazeteci, Oskanyan'la kahvalt?da bulu?tuk. Bilgilendirme amaçl? bir sohbet toplant?s?yd?, o yüzden ayr?nt?ya girmeyece?im. Ama toplant?dan ç?kan genel hava ?u: "Erivan cephesinde yeni bir ?ey yok. Hatta ili?kilerin 3-4 y?l öncesine göre daha da zora girdi?i söylenebilir."

Löre daha da zora girdi?i söylenebilir."
* * *
Soyk?r?m... Karaba?... hudut... toprak iddialar?... Diaspora...
Türk ve Ermeni yetkililer bulu?tu?unda masada mutlaka bu sözcükler bulunuyor; sadece konu?ana göre öncelikler de?i?iyor.
Türk taraf?, Ermenilerin anayasas?nda at?f yap?lan ve Türkiye'nin do?usunu "Bat? Ermenistan" olarak tan?mayan maddeden yak?n?yor, Karaba?'?n i?galini, "soyk?r?m" bask?s?n? gündeme getiriyor.
Ermenilerse bunlar? konu?mak için "Önce s?n?r? aç?n" diyor.
Erivan, diasporan?n bask?s?na ra?men, "soyk?r?m?n kabulü"nü müzakerenin önko?ulu olarak görmüyor.
San?r?m, ortak s?n?r? tart??mal? hale getiren anayasal at?flar?n temizlenmesini de bir koz olarak elde tutuyor. Yoksa iki ülke aras?ndaki s?n?r? belirleyen "Kars Anla?mas?'n? tan?yor."
Ama Akyaka kap?s?n?n aç?lmas?n? diyalo?un ilk ?art? olarak say?yor.
* * *
Türkiye, Ermenistan'? 1991'de tan?m??, ama Erivan, Karaba?'? i?gal edince 1994'te s?n?r? kapatm??t?.
AKP, ba?ta bir aç?l?m imkân? aram??, s?n?r?n kademeli olarak aç?lmas? konusunda vadeli ad?mlar planlam??t?. Buna göre s?n?r ilkin 3. ülkelerin transit geçi?lerine aç?lacak, böylece Bat?'dan Ermenistan'a mal sevkiyat? ?ran veya Gürcistan yerine Türkiye üzerinden yap?lacakt?.
Ancak soyk?r?m iddialar?n?n ayyuka ç?kmas? ve Karaba?'da ad?m at?lmamas?, hükümetin daha cesur ad?mlar atmas?n? engelledi.
Bugünse "tamamen duygusal" nedenlerle i?ler daha da zorla??yor.
"Bir millet, iki devlet" olman?n getirdi?i ortak tepkiler kadar, iki devlet aras?nda giderek artan enerji i?birli?i de Türk d?? politikas? üzerinde Azeri lobisinin etkisini art?r?yor.
Ermeni taraf? ise, bu ba?? anlamakla birlikte "Kafkaslara aç?lma vizyonu bulunan Türkiye"nin liderli?ine özendi?i bölgeye daha geni? perspektiften bakmas? gerekti?ine inan?yor.
* * *
Oskanyan'a, Hrant'?n cenazesinden yükselen "Hepimiz Ermeniyiz" slogan?n?n Erivan'da nas?l kar??land???n? sordum. Elindeki gümü? tespihi çevirirken:
"Büyük sürpriz oldu. Çok ?a??rd?k ve takdir ettik. Bu ses, hepimizin yüre?ine dokundu" dedi.
Bu sesin diplomatik diyalo?a dönü?ememesinden yak?nd?.
?ki tarafta da güvensizlikten kaynaklanan cesaretsizlik gözleniyor.
Ermenistan ?unu görmeli:
Kom?unuzun s?n?rlar?n? resmen tan?mazsan?z, onu ?srarla "soyk?r?mc?" ilan ederseniz, hele bir de onun karde? topra??n? i?gal ederseniz, diplomatik ili?ki zor kurulur. O yüzden s?n?rlar? tan?d???n? ilan etmeli, Karaba?'dan çekilmelidir.
Buna kar??l?k, Jivkov'la, Esad'la, Barzani'yle kap???rken, Yunanistan'la sava??rken bile s?n?r?n? aç?k tutan Türkiye de Ermenistan s?n?r?n? açmal?d?r.
Amerikan patentli "Kafkas vizyonu" öyle gerektirdi?inden de?il; bu ad?m, bölgeyi canland?r?rken diyalo?u getirece?inden, diasporaya kar?? iki kom?unun da elini güçlendirece?inden, uzun sürmü? bir dü?manl??? kal?c? dostlu?a dönü?türmenin ilk ad?m? olabilece?inden...

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »