ellspacing="0" ceŽÿÈ +ATATÜRK LAIKLIGI ?MAM MATUR?D?'N?N YOLUDURô

Gündüz Aktan: « ‘Biz amelde Hanefi, itikatta Maturidiyiz', dedi Meclis'te Seyit Bey. Bu konu?may? ona Atatürk yazd?rd?. Atatürk'ün laikli?i Hanefi ve Maturidi çizgidir. 'Dindar birey laik olabilir' anlay???d?r bu K. Irak'a harekât Barzani'ye kar?? yap?lacak. Zira pankürdizmi savunmaya ba?lad?. Barzani, 'Ben bir daha kimsenin Türkiye'ye sald?rmas?na imkân vermeyece?im' diyene dek sürecek harekât. Kürtler kendi kaderini tayin hakk?n? kulland?. Birlikte verilen ?stiklal Sava??, Misak-? Milli hakk?n sonuna dek kullan?ld???n? gösterir. Bu hak tarihte bir kez kullan?l?r. ?ki kez de?il »

¢Kak tarihte bir kez kullan?l?r. ?ki kez de?il »

NEDEN? Gündüz Aktan
Seçimler çok yakla?t?. Miting meydanlar?nda, seçim bildirgelerinde partiler kendilerini anlatmaya çal???yorlar. Bu arada kürsülerde ya?l? urgan sallanmas? gibi pek övünülemeyecek sahneler de ya??yoruz. Kamuoyu ara?t?rmalar?nda baraj? geçme ihtimali kuvvetle vurgulanan MHP'nin, böyle 'ip sallaman?n', 'idam yar??? yapman?n' ötesinde toplumsal bir görü?ünün ve kavrad??? sosyolojik bir yap?n?n olmas? gerekiyor. MHP'nin hangi siyasi projeleri temsil etti?ini, iktidar? payla?mas? halinde neler yapaca??n?, halk?n hangi siyasi taleplerine cevap verdi?ini anlayabilmek için, bu partinin adaylar? aras?ndaki en üst düzey entelektüellerden ve emekli büyükelçilerden Gündüz Aktan'la konu?tuk. Avrasya Stratejik Ara?t?rmalar Merkezi 'ASAM'?n eski ba?kan? Aktan bize MHP'nin siyasi yönünü anlat?rken, 'Atatürk laikli?i' hakk?nda da çok ilginç aç?klamalar yapt?.

Sütunu olan, okunan bir yazard?n?z. Neden politikaya girmeyi tercih ettiniz?
Kö?ede yazd?klar?n?z?, politikada söylüyorsunuz. Siyaset söylem
demektir. O söylem, daha sonra devletin karar mekanizmas? içerisinde fiiliyata döner. Devletin karar mekanizmas? içine girmek için yap?l?r siyaset.
MHP'nin iktidara gelece?ini mi dü?ünüyorsunuz?
Bir ?ekilde iktidar olabilir. Önemli olan, fikirlerinize uygun bir örgüt vas?tas?yla iktidara gelmenizdir.
Sizi CHP'de görece?imi san?yordum. Niye MHP'yi tercih ettiniz?
Ba?l?ca iki nedeni var. Birincisi laiklikle ilgili. ?kincisi, MHP'nin piyasa ekonomisi ve küreselle?meyle ilgili CHP gibi bir ideolojik sorunu yok. Mesela laiklik... CHP'nin laikli?inde derin bir içerik yok. CHP'nin laikli?i din d??? bir laiklik gibi görünüyor. Oysa Atatürk'ün getirdi?i Cumhuriyet'in laikli?inin din içeri?i vard?. Bak?n... Diyanet ??leri Ba?kanl??? Genelkurmay'la ayn? zamanda kuruldu. Meclis'te tart??malar? yap?l?rken Adalet Bakan? Seyit Bey çok önemli bir konu?ma yapt?. 'Biz amelde Hanefi, itikatta Maturidiyiz' dedi. Bir din âlimi olan Seyit Bey'in okudu?u bu metni ba?tan a?a?? Atatürk yazd?rd?. Atatürk'ün laikli?inin din içeri?ini ?mam Maturidi olu?turdu ama bu sonradan unutuldu. Bunda CHP'nin biraz da pay? var.
Atatürk laikli?i nedir?
Bugün 'Dindar insan laik olabilir mi' diye soruluyor. Evet, olabilir. Bunun en iyi örne?ini Maturidi verdi. ?mam Maturidi 850-950 y?llar? aras?nda Semerkant'ta ya?am?? ola?anüstü bir din adam?d?r. Bir dehad?r, Türktür. O, diyanetle siyasetin ayr?lmas?n? savunan ilk ki?i oldu ve 'Kuran? yaratan Allah't?r. Allah vahyi yaratt?. Allah vahyi yaratt? da akl? kim yaratt??' diyerek akl? savundu. Onun teolojisinde akl?n? kullanan ve ayn? zamanda da inanan birey vard?r. '?yilik ve kötülük sizden gelir, kaderinizden gelmez' der. O, kadere inanmaz. Bu çok önemli. Çünkü e?er kaderiniz yoksa, siz sorumlu ve ahlakl? birey olursunuz. Zira esas olan sizin eylemlerinizdir. Maturidi bireyle?meyi ortaya ç?kard?. Ayr?ca geçerlili?ini kaybetmi? ayetler de...
Evet, o ayetlere ne oldu?
O ayetler, Maturidi'de ak?lla uygulamadan dü?üyordu. Çok ileri bir çizgidir bu. Maturudi, toplumun din konusunda bireye bask? yapmas?n? da kabul etmez. Onun teolojisi tümüyle demokratik ve laik topluma uyar. Atatürk'ün laikli?i i?te bu Hanefi ve Maturidi çizgiydi. Dindar birey laik olabilir anlay???d?r bu. CHP ise henüz dindarl?kla laikli?i ba?da?t?ramad?. CHP'nin din içeriksiz laikli?iyle, onun kar??s?na 'Milli Görü?' diye ç?kan Selefi ak?m çat???yor. Bu yeni Selefi ak?m, Maturidilikle taban tabana terstir. Onda dinle siyaset kar???r. ?slam?n, devleti ele geçirerek yeniden bir at?l?m yapaca??n? dü?ünür. Demokrasiye de, laikli?e de uymaz bu ak?m. Temelinde ümmet kavram? yatar. MHP'deki 'millet, ulus-devlet' kavramlar?yla AKP'nin ümmet kavram? i?te burada çat???yor.
MHP, ordunun 27 Nisan muht?ras? hakk?nda ne dü?ünüyor?
Ben 27 Nisan'? destekleyen en ufak bir söz i?itmedim MHP'den.
27 Nisan muht?ras?n? ele?tiren, bir söz i?ittiniz mi peki?
Dolayl? olarak demokrasinin önemini vurgulayan birçok ?ey söylediler. Muht?ran?n demokratik olmad??? anlam?na gelen ?eyler söylediler. Dikkatli bir ele?tiri yap?ld???n? san?yorum.
Geçenlerde, MHP Ba?kan? kürsüye idam ipiyle ç?kt?. Urgan? elinde sallayarak konu?tu. AKP'ye Apo'yu asmas? için bu ipi verece?ini söyledi. O mitingi izlediniz mi?
Televizyondan izledim.
MHP'nin bu idam yar??mas?n?, kürsülere idam ipleriyle ç?kmas?n? olumlu buluyor musunuz?
Ba?bakan, MHP'ye 'Apo'yu niye idam etmedin? Sen ne biçim milliyetçisin' diye sald?rd?. MHP de bu sald?r? kar??s?nda, 'Ben koalisyon hükümetinin orta??yd?m. Sen dört buçuk y?ld?r oradas?n. Sen as o zaman' dedi. Erdo?an bu sald?rmay? yapmam?? olsayd? böyle bir ?eyle kar??la?mazd?k.
Sizin entelektüel düzeyiniz ve geçmi?iniz, idam iplerini kürsülerde sallayan düzeyle uyu?uyor mu?
Soru yanl??. Devlet Bahçeli'ninki bir jesttir. Tayyip Bey'in sald?r?s?na verdi?i cevaptan ibarettir. Yoksa ipi att??? zaman biri ipi kap?p ve ko?up Öcalan'? asacak de?il. ?roni var bunda.
Kendinizi bu anlay???n bir parças? olarak görüyor musunuz?
Ba?ta söyledi?im gibi MHP'nin çok önemli özelliklerinin bir parças? olarak görüyorum ben kendimi. Türk kimli?i, Türkiye'nin tekil yap?s?, din içerikli laiklik çok önemli. Ben bunlar oldu?u için var?m. Türkiye'nin önünde çok önemli konular var. Bu konuyu ayr?nt?n?n ayr?nt?s? olarak görüyorum.
Abdullah Öcalan'?n idam?n? m??
Evet. Çünkü zaten bugün Öcalan idam edilemez ki. Ne Ceza Kanunu'nu de?i?tirerek, ne de 11'inci Protokol'u feshederek onu idam edebilirsiniz. Öcalan, davan?n sonucunda idam edilmedi. O davan?n sonucu, onun için bir müktesep hakt?r. Fiktif bir konu üzerinde konu?uluyor. Onun için ayr?nt?n?n ayr?nt?s? diyorum... Jestlere tak?lmamak laz?m. Siz jesti estetik bulmayabilirsiniz. Ama sonuç olarak bu jest, '?pi al, ko? git, onu as' demek de?il.
Peki MHP, AB üyeli?i konusunda ne dü?ünüyor? ?ktidara gelirse AB ile ili?kilerimiz ne olacak?
Bizi AB'ye almalar? için ortak iradeye ihtiyaç var. Ama bu konuda AB ikiye bölündü. Bir k?sm? bizi istiyor, bir k?sm? istemiyor. Bu durum devam etti?i sürece AB'ye giremezsiniz. Biz, AB'ye görünen bir gelecekte giremeyiz. Çünkü AB üyeli?i herhangi bir d?? politika konusu de?il. Bu i?i yapabilmek için toplumun ve devletin enerjisinin büyük k?sm?n? ay?rmak zorunday?z. Kar??da büyük belirsizlik oldu?u zaman enerjinizi ay?ramazs?n?z.
MHP Türkiye'nin AB'ye girmesini istemiyor mu?
MHP'nin neyi yap?p yapmad???n? 57'nci hükümette yapt?klar?ndan ç?karabilirsiniz. AB yolunu o hükümet açt?. MHP, AB'ye girmek istemeseydi bunu yapmazd?. Ama ?imdi durum de?i?ti. Bizi AB'ye tam üye yapma niyetlerinin olmad??? kan?s?na vard?. Bu nedenle MHP, bir 'stratejik dü?ünme dönemi'ne ihtiyaç oldu?unu dü?ünüyor. O dönemin sonunda girmek veya girmemek konusunda bir stratejik karar alacaks?n?z demektir bu. E?er AB ba?kalar?ndan talep etmedi?ini sizden talep etmeyi sürdürürse, AB'den Türkiye'ye tavr?n? revize etmesini istersiniz. Etmezse, oyalanman?n hiç âlemi yok, yollar?n?z ayr?l?r. Burada yapaca??n?z ?udur. Bütün köprüleri at?p bir daha dönmemek mi, yoksa bir ara mekanizma kurdurup bütün ili?kileri 10-15 y?ll???na ask?ya almak m??
MHP Türkiye'yi AB üyesi yapmak istiyor mu gerçekten?
E?er kar?? taraf istemiyorsa istemiyor. AB'nin karar verici güçleri olan Almanya ve Fransa, Türkiye'yi istemediklerini söylüyorlar zaten.
Peki Amerika ile ili?kilerimizi nas?l götürecek MHP?
Türkiye ile Amerika'n?n ili?kileri bir süredir bozulma sürecinde. Ve düzelece?ine dair bir emare de yok. ?kisinin Irak'?n bütünlü?üyle ilgili politikalar? aras?nda ba?da?t?r?lmas? zor çeli?kiler var. Bunu saklayamay?z. Amerika, muhtemelen K. Irak'taki Kürt olu?umunun devletle?mesini istiyor. Ru?en Çak?r'?n Vatan Gazetesi'nde aç?klad??? CIA belgelerinin tümünü ç?kard?m. 1992'de yaz?lan CIA belgesi, 'E?er K. Irak'ta ba??ms?z devlet olu?turma hareketi olursa, bu pankürdist hareketi güçlendirecektir ve kom?u ülkelerden de toprak al?nmas? yönüne gidecektir' diyor. San?yorum Amerika buna yönelmeye ba?lad?. Yani K. Irak'ta devletle?meyi ve hemen ard?ndan gelecek pankürdist geli?meyi sanki Amerika art?k destekliyor. Türkiye basit bir terör sorunu ya?am?yor. Elinizden toprak almak için çarp??an bir PKK ve onun önünde bir DTP var. Türkiye'nin bölünmesine yönelik bir projeyle kar?? kar??yay?z.
E?er konu?man?n ba??nda söyledi?iniz gibi 'siyaset bir söylem' ise, DTP'nin söyleminde 'ayr?lma' diye bir ?ey yok. Aksine sürekli olarak ayr?lmak istemediklerini söylüyorlar.
Onlar,Türkiye'de iki tane milli kimlik istiyorlar. Türk ve Kürt olarak iki unsura dayanan bir sistem istiyorlar. ?ki unsurlu sistemin uydu?u
rejim federasyondur. Konfederasyon ya da otonom bölge de olabilir bu.
K. Irak'ta ba??ms?z Kürt devleti kurulursa Türkiye bölünür mü?
Bölünece?ini CIA, raporunda söylüyor. 'Pankürdist hareket art?k yay?l?r' diyor. Bence de Türkiye bölünür. Be?-10 y?ll?k bir süreçte bu olur.
MHP seçim bildirgesinde Amerika'y? 'stratejik i?birli?i' yapaca?? bir ülke olarak de?erlendirmi?. Böyle mi görüyor Amerika'y??
?artl? olarak. Amerika'yla tehlikeli biçimde bozulan ili?kileri iyile?tirmek için sorunu çözmek laz?m. Çünkü K. Irak konusu, Türkiye'nin beka sorunudur. E?er sorun çözülürse, stratejik ili?kiye geçebiliriz.
MHP, iktidara gelirse Kürt meselesine nas?l yakla?acak? Kuzey Irak'a girerek bu meselenin çözümlenece?ine inan?yor mu?
Kürt ayr?l?kç?l???n?, bizimle birlikte ya?ayan Kürt vatanda?lar?m?zla kar??t?rmamal?y?z. Ben bireysel, kültürel haklar? kabul ederim ama az?nl?k haklar?n? kabul etmem. Onun ötesine biz geçemeyiz. Zaten AB de kültürel haklarda hep 'birey' der. Kürt meselesi, PKK terörizmidir. Ayr?l?kç? hareketin siyasi ve silahl? boyutudur. Bence K. Irak'a yap?lacak bir harekât PKK'ya kar?? yap?lacak bir harekât de?ildir. Bu, Barzani'ye kar?? yap?lacak bir harekâtt?r. Çünkü Barzani pankürdizmi savunmaya ba?lad?. Bize, 'PKK'y? ben engellemem. Onu sen siyasi olarak çözeceksin. PKK benim topraklar?m? sald?r? amaçl? kullanabilir' diyor. Barzani'nin bu politikas?n? de?i?tirmesi laz?m. Barzani'ye kar?? yap?lacak bir
harekât sorunu halleder mi derseniz...
Halleder mi?
Sorunu belli oranda geriletir. Bu harekâttan sonra C4''leri, insanlar? Türkiye'ye o kadar kolay sokamazlar. Ceza görece?ini anlarlar. Zaten baz? ?eyleri sorunu halletmek için yapmazs?n?z. Kendi tezinizi, gücünüzü, alan?n?z? daha geni?letmek için yapars?n?z. Bu harekât, amac?na ula??ncaya kadar gitmek zorundad?r. Harekât, Barzani, 'Ben bir daha kimsenin size sald?rmas?na imkân vermeyece?im' deyinceye kadar olacak. Benim kar??mdaki Barzani'dir. Çünkü s?n?r?n o taraf?n?n sahibi odur. . Kandil'le u?ra?mam bile ben.
Peki, davas? yeni ba?layan Hrant Dink'in cinayetiyle ilgili görü?ünüz ne? Bu cinayeti k?n?yor musunuz? Yoksa bu cinayeti k?nayanlar? m? k?n?yorsunuz?
Hay?r. Hrant Dink benim Ermeni sorunuyla ilgili görü?lerimin tam tersini savunuyordu. Bir Ermeni olarak ne isterse savunur. Bundan dolay? bir insan?n öldürülmü? olmas?n? asla kabul etmem. ?kincisi, ifade özgürlü?ü aç?s?ndan da istedi?ini savunma hakk?na sahiptir. Türkiye'nin tezlerinin hukuk vas?tas?yla korunmas?na kar??y?m.
Yani 'soyk?r?m yap?ld?' denilebilmeli mi Türkiye'de? Mesela bir Ermeni vatanda??m?z 'Ermeni soyk?r?m? yap?ld?' diyebilmeli mi?
Gayet rahat diyebilir. Hiçbir sorun yok. Tabii söyleyebilir. Benim için önemli olan Bat? dünyas?n?n 'soyk?r?m olmad?' ifadesini, soyk?r?m? inkâr suçu olarak kabul etmesidir. Bu, kabul edilemez. Ben yurtd???nda bu konuda 25 konferansa kat?ld?m. Her seferinde hayati tehlike ya?ad?m. Hrant Dink'in ölümünü k?namak ve arkas?ndaki tüm sorumlular? aç??a ç?karmak hukuk devletinin bir gere?idir. Ama bunu savunan arkada?lar?m?z, bizim yurtd???ndaki ifade özgürlü?ümüzü ve hayat hakk?m?z? savunmuyorlar.
MHP iktidara gelirse hayat?m?zda somut olarak ne de?i?ecek?
Ben size mücadele öneriyorum. AB içinde mücadele, soyk?r?m iddialar?na kar?? mücadele, K?br?s'ta mücadele, PKK'yla mücadele, K. Irak'ta pankürdizme kar?? mücadele... Türkiye öyle bir duruma geldi ki, bu mücadeleleri yapmazsak çok mutsuz olaca??z. MHP'yle bizi müzakere, pazarl?k, mücadele bekliyor. Mesela Türkiye'nin K?br?s politikas? hem devletin, hem de AKP'den önceki hükümetlerin politikas?yd?. ?lk defa bir hükümet bugüne dek devletin ve bütün hükümetlerin izledi?i politikay? K?br?s'ta ve Güneydo?u'da de?i?tirdi. Bu politikalar tekrar eskiye dönecek. Çünkü ba?ka çaresi yok. AKP, K?br?s'ta kar?? tarafa her istedi?ini verdi. Ama Rum taraf? Annan Plan?'n? reddetti?i andan itibaren art?k iki toplumlu tek bir federasyon çözüm olmaktan ç?kt?. K?br?s'ta
çözüm art?k iki devletli, iki milletli çözümdür. MHP bu görü?ü destekliyor.
Peki Güneydo?u'da hangi noktaya döneceksiniz?
MHP, önceki koalisyon hükümetinde, AB'ye uyum için dördüncü paketi kabul etti. Kürtçe ö?renimini ve televizyon yay?n?n? kabul etti. Her iki hak da bireysel hakt?r, kültürel kimli?in kabulüdür. Ama Türkiye Cumhuriyeti, ulus-devlettir. Türk kimli?i de, bu ulus-devletin kimli?idir. 'Laiklik' ve 'ulus-devlet yap?s?' Cumhuriyet'in kurucu ilkeleridir. Cumhuriyetlerin, devletlerin ba?lang?ç ilkeleri tart??ma konusu yap?lamaz. E?er yaparsan?z, ba?lang?ç ?artlar?na geri dönersiniz. Ama Türk kimli?i bugün birdenbire etnik kimlik haline getirildi. E?er Türk kimli?ini etnik kimlik haline getirirseniz Türkiye da??l?r. Çünkü Türk kimli?i de o zaman Kürt, Laz, Gürci, Çerkez kimli?i gibi olur. Ulus-devletin, etnik niteli?in ötesinde o kavray?c? olan kimli?i kalmaz. O zaman bölünürüz.
Siz Kürtlere tekrar 'Siz Türksünüz' politikas? uygulamaya m? ba?layacaks?n?z?
Hay?r, hay?r... Millet olarak herkes Türktür. Ama etnik grup olarak isteyen istedi?ini söyler. Kürt, kendisine etnik olarak ben Kürdüm diyorsa, bunu diyebilmeli. Arap, Gürcü, Laz da diyebilmeli. Kürt, 'Ben Türküm, ayn? zamanda Kürdüm' diyecek.
Türk de bir etnik kimlik. Türk ne diyecek? "Ben Türküm, ayn? zamanda Türküm" mü diyecek?
O kadar. Türkiyelilik gibi uydurma ?eyler olmayacak. Bu millet Türk milletidir. Ben Kürt milletiyim diyemez. Kürt halk? da diyemez. Çünkü o zaman kendi kaderini tayin hakk?na sahip olur ki, Kürtler kendi kaderini tayin hakk?n? kulland?lar. Erzurum Kongresi, Misak-? Milli, birlikte yap?lan ?stiklal Sava?? bu hakk?n sonuna kadar kullan?ld???n? gösterir. Bu hak tarihte bir defa kullan?l?r. ?ki defa kullan?lmaz.