!ßõ�  ="MsoNormal" styl�ÿ -ERMEN?STAN - ?RAN ?L??K?LER? VE YAHUD? LOB?S?®

Ermenistan ile ?ran ili?kilerinin birçok boyutu bulunup, burada daha çok siyasi ve ekonomik ili?kiler üzerinde duraca??z. Bununla birlikte günümüzde genel kabul gören dil s?n?fland?rmalar?na göre her iki dil de Hint-Avrupa dil toplulu?undan say?lmaktad?r. Cemil Meriç'in, bu tür bir s?n?fland?rman?n hiçbir bilimsel, mant?ki bir yönü bulunmad??? tespitini de aktaral?m. Mesela Kürtçe'nin de bu gruptan say?ld???n? hat?rlatarak, klasik oryantalizm-emperyalizm i?birli?inin bu alanda önemli yans?malar? oldu?unu belirtelim.

æi olup, (di?erleri Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan) dünyaya aç?lan önemli bir kap?s?d?r. Ermenistan'?n Rusya ve ?ran'?n yard?m? ile Azerbaycan'? i?galinden sonra, Türkiye ve Azerbaycan ile ili?kileri kesilmi?, dolay?s?yla denize k?y?s? olmayan Ermenistan'?n dünyaya aç?lan iki kap?s?ndan biri ?ran olmu?tur.
?lginçtir ki Azerbaycan da t?pk? ?ran gibi bir ?ii devlet oldu?u halde, Ermenistan'?n sald?r?s? kar??s?nda ?ran bu ülkeye destek vermemi?tir. ?ran anayasas?, yönetime dünyadaki bütün ?iileri destekleme görevi verdi?i halde, ?ran deste?ini 1990'lar?n ba??nda ?ii bir ülkeye sald?ran ülke lehinde kullanm??t?r. Ebulfez Elçibey'in Vahit Azerbaycan ç?k??? ile ?ran'daki Azerilerle birle?me ça?r?s?n?n bu politikada büyük etkisi var. Demek ki devletin ad? ?ran da olsa, gerekti?inde idealist söylemleri, dini gerekçeleri bir tarafa b?rak?p siyasi ç?karlar?na öncelik verebilmektedir.
?ran'?n nükleer silah üretimindeki kararl?l??? kar??s?nda ABD-?srail destekli yapt?r?mlar?n tedavüle ç?kar?ld??? son aylarda ise, bu ülkenin Ermenistan'la ili?kileri h?zla ilerlemektedir. 2004 y?l?nda o zamanki ?ran Cumhurba?kan?, Ermenistan'? ziyaret ederek debdebeli bir kar??lama törenine muhatap olmu? ve 1992'de yap?lan anla?malar ilerletilmi?, yedi önemli konuda anla?ma imzalanm??t?r. Bunlar aras?nda enerji bakanl?klar?n?n i?birli?i, Ermenistan'daki Badi nükleer santralin in?as?na ?ran'?n yard?m?, gümrük anla?mas?, Ermenistan'?n ?ran'dan do?algaz sat?n almas? ve bunun için ?ran'?n kredi açmas?, kültürel de?i?im program?, ekonomik i?birli?i gibi konular bulunmaktad?r.
?ran-Ermenistan aras?ndaki do?algaz boru hatt? in?as?, sadece Ermenistan'?n ihtiyaçlar?n? kar??lamak maksad?n? gütmemekte fakat Ermenistan üzerinden ba?ka ülkelere sat???n? da hedeflemektedir. Anla?maya göre 2007 y?l?ndan itibaren ?ran, Ermenistan'a 20 y?lda 36 milyar metreküp do?algaz verecektir.
Ermenistan'?n s?n?r kasabas? olan Mehri'de Mart 2007'de törenle boru hatt?n?n aç?l?? töreni yap?ld? ve törene ?ran Cumhurba?kan? Ahmedinecad da kat?ld?. Ermenistan Cumhurba?kan? Koçaryan tören dolay?s?yla "Bu, ?ran-Ermenistan ili?kilerinde yeni bir dönemi açan tarihi bir olayd?r" dedi. Hatemi, Ermenistan parlamentosunda konu?urken, oturumlar? boykot eden Ermenistan muhalefeti Hatemi'nin konu?mas?nda haz?r bulundu. Bu durum, iktidar?yla muhalefetiyle Ermeni siyasilerinin ?ran'a atfettikleri önemi göstermektedir.
Yakla??k 40 kilometrelik bölümü hizmete aç?lan boru hatt?ndan y?lda 400 milyon metreküp do?algaz?n ula?t?r?lmas? planlanmaktad?r. Boru hatt? tamamlan?p ba?kent Erivan'a uzand???nda ise bu miktar iki buçuk milyar metreküpe ç?kacak ve hatt?n toplam uzunlu?u 141 kilometre olacakt?r. Ermenistan gaz?n ücretini, her an Çernobil olmaya aday nükleer santralinde üretti?i elektrik enerjisini ?ran'a ihraç ederek ödeyecektir.
Nükleer teknolojisini h?zla geli?tiren ?ran bu alanda da Ermenistan'a yard?m edecektir. Bununla beraber, Ermenistan'?n mevcut nükleer santralinden enerji sat?n almas?, asl?nda ?ran aç?s?ndan bu i?birli?inin ekonomik boyutundan çok bölgeye nüfuz etme hedefine matuf oldu?unu göstermektedir.
1990'lardan günümüze de?i?meyen ve özellikle son aylarda daha olgun meyvelerini veren bundan sonras? içinde yeni i?birli?i alanlar? geli?tiren ?ran ve Ermenistan'?n bu ili?kilerini bugün niye yazd?k?
Bilindi?i gibi, Türkiye ABD ile ilgili politikalar?nda, özellikle Ermeni iddialar?na kar?? Yahudi lobisine dayanmakta, bu konuda önemli bir bütçe de ay?rmaktad?r. Bununla beraber, Türkiye'nin ?ran'la yapt??? son anla?malar üzerine Yahudi lobisinin Türkiye'ye dar?ld???, bu yüzden de Ermenileri destekler bir tav?r içine girdi?i iddia edilmektedir. Peki, Türkiye'ye kar?? Ermenileri destekleyen Yahudi lobisi Ermenistan'?n ?ran'la olan çok daha ileri düzeydeki ili?kilerinden haberi yok mu acaba?
Anadolu'da bir söz vard?r: El elin e?e?ini türkü söyleyerek arar. En temel konular? kendi vatanda??n?za, kendi ara?t?rmac?lar?n?za, kendi diplomatlar?n?za, dolay?s?yla kendi insan?n?za de?il de ba?kalar?na b?rak?rsan?z, gelece?iniz nokta budur. Elbette etkili ve güçlü kesimlerle iyi ili?kiler kurmak gerek. Ancak bu hayati konularda, 70 milyonluk bu ülkenin, yurt içi ve d???ndaki gerçek gücünü görerek, ak?ll?, planl? gerekti?inde ba?kalar?na yapt??? gibi kesenin a?z?n? açarak yapacaklar? yok mu acaba? Ermeni iddialar? yar?m asra yakla?t??? halde bu konuda uzun vadeli bir plan yap?lmas? gerekmez miydi? Bütün e?itim sistemi, propaganda ve yay?n imkânlar?n?n birlikte kullan?laca?? master plan için neyi bekliyoruz. Tasar?lar gündeme geldi?i zaman ko?u?turmak bu ülkeye sadece itibar kaybettirir. ABD'deki Yahudi lobisine kar?? ?srail'den yard?m isteyerek sorun çözülmez, sadece daha tehlikeli tavizlere yol yap?l?r.