!ßõ
ellspacing="0" ceÿ
&ERMEN?STAN ?LE SINIR KAPISI AÇILIR MI?`
ERMEN?STAN ile ili?kiler gündemin s?cak konular?ndan. Dünkü gazetelere bak?l?rsa, ABD’deki Ermeni lobisi halen Washington’da temaslar?n? sürdüren Ermeni Patri?i II. Mesrob’un bir konu?mas?n? engellemi?.
a temaslar?n? sürdüren Ermeni Patri?i II. Mesrob’un bir konu?mas?n? engellemi?.
Yine Washington’dan gelen taze haberler, Ermeni tasar?s?n?n birkaç ay içerisinde kesinlikle Temsilciler Meclisi’nden geçece?i yolunda.
Böyle bir ortamda ?stanbul’da "Türkiye ile Ermenistan s?n?r kap?s?n?n aç?lmas?n?n sosyal ve ekonomik sonuçlar?" ba?l?kl? toplant?n?n düzenlenmi? olmas? anlaml?.
Toplant?y? düzenleyenler Ar? Hareketi ile k?sa ad? A?PRG olan Uluslararas? Ermeni Siyasi Ara?t?rma Grubu.
Giri?im ayr?ca Türk-Ermeni ?? Geli?tirme Konseyi TABDC taraf?ndan destekleniyor
Toplant?da neler konu?uldu?una geçmeden önce bir hat?rlatma.
Türkiye ile Ermenistan aras?ndaki s?n?r 1993 y?l?ndan beri kapal?.
Ankara’n?n Ermenistan’?n Karaba? i?galinden Erivan ile ili?kilerini kesmesinden sonra iki ülke aras?nda direkt temas ve ticaret yok.
Ticaret yok gibi ama esas?nda var.
Daha geçenlerde Frans?z Haber Ajans?’n?n da dikkat çekti?i gibi, Ermenistan’da "Türk mal?" bollu?u var.
Hatta ajans?n yorumuna bak?l?rsa "Ço?u Ermeni için ucuz Türk mal? al??veri? talebi tarihi nefretten a??r bas?yor".
GÜRC?STAN ÜZER?NDEN DOLA?IYOR
S?n?r kap?s? kapal? olunca Türk mallar? karayolundan Gürcistan üzerinden dola?arak Ermenistan’daki dükkanlara ula??yor.
Hayli masrafl? bir yol olsa da çark böyle dönüyor.
A?PRG’nin ara?t?rmac?lar?ndan Mher Baghramyan’?n sunumuna göre, Türkiye’nin Ermenistan’a ihracat? bu durumda dahi 95 bin 422 dolar tutar?nda.
Ayn? ara?t?rmac?n?n rakamlar?na göre, Türkiye’nin Gürcistan’a ihracat? 523 bin dolar civar?nda.
Yani Gürcistan örne?ine bakt???m?zda, normal ili?kiler olsa Ermenistan ile Türkiye aras?ndaki ticaret potansiyeli hayli fazla.
A?PRG ara?t?rmac?lar?, "s?n?r kap?s?" aç?ld??? takdirde bunun iki ülke aras?ndaki ticareti, büyüme h?z?n?, yabanc? yat?r?m?, ki?i ba?? milli geliri nas?l etkileyece?ine ili?kin çe?itli senaryolardan söz ettiler.
Son bir senaryoya göre, s?n?r kap?s?n?n aç?lmas? halinde Türkiye’den Ermenistan ihracat yüzde 50 oran?nda, Ermenistan’dan Türkiye’ye ise yüzde 38 oran?nda artacak.
Senaryolarda s?n?r illerinin üzerinde de durulmu?.
Örne?in Kars ve Van.
S?n?r kap?s? aç?ld??? takdirde Kars’?n Ermenistan’a ihracat? 10 misli, Van’?nki ise 9 misli art?yor.
SOKAKTAK? ?NSAN FAKTÖRÜ
Türkiye’de baz? s?n?r illerini dola?t???n? belirten Baghramyan "sokaktaki insan?n s?n?r?n aç?lmas?ndan yana" oldu?unu söylüyor.
Bir, iki y?l önce Kars’a yapt???m ziyarette bunu ben de duymu?tum.
Ekonominin canlanmas? için s?n?r kap?s?n?n aç?lmas?n? isteyenlerin say?s? az de?il.
"S?n?r kap?s?n?n aç?lmas?n?n Ermenistan’a daha çok yarar sa?layaca??" görü?üne ise Baghramyan’?n verdi?i yan?t ?öyle:
"Ermenistan ekonomisi ko?ullara ayak uydurdu. Büyüme h?z? art??ta. Ermeni mallar? AB pazarlar?nda yerini buluyor. Böyle devam edebiliriz"diyor.
Baghramyan öyle diyor ama Avrupa Birli?i her f?rsatta "Ermenistan ile s?n?r aç?ls?n" talebini dile getiriyor.
Ermeni D??i?leri Bakan? Oskanyan’?n da, s?n?r?n aç?lmas?na kar?? soyk?r?m meselesi için konferans önerisine s?cak bak?labilece?i mesaj?n? da hat?rlatmak gerek.
Sonuçta, soyk?r?m tasar?s? Amerikan Temsilciler Meclisi’nde "eli kula??nda" beklerken s?n?r kap?s?n?n bugünden yar?na aç?lmas? beklemek hayal.
Ancak ?stanbul’daki bu toplant? iki ülke aras?nda STK’lar arac?l???yla da olsa diyalo?un sürmesi aç?s?ndan çok önemli.