Anasayfaİletişim
  
English
Makaleler

ABD'N?N SINAV DÖNEM?

Sami KOHEN
10 Ekim 2007 - Milliyet

="justify">Haftalard?r sözü edilen o kritik gün, nihayet geldi, çatt?... ABD Temsilciler Meclisi'nin D?? ?li?kiler Komitesi bugün Ermeni soyk?r?m tasar?s?n? oylayacak -ve büyük olas?l?kla onaylayacak.
Bu karar, Türk-Amerikan ili?kilerinde yeni bir dönüm noktas?, hatta yeni bir ayr?la?man?n ba?lang?c? olabilir.
Olay neden Türk d?? politikas?nda köklü bir de?i?ikli?e yol açabilecek kadar büyük bir önem ta??yor?
Alt taraf?, karar? Temsilciler Meclisi'nin bir komisyonu al?yor. Tasar? ondan sonra Meclis Genel Kurulu'na gidecek -veya gidemeyecek... Ard?ndan Senato'ya da gidip gitmeyece?i anla??lacak... Üstelik bu, yönetim için "ba?lay?c?" olmayan -daha çok tavsiye niteli?inde- bir "karar", yani "yasa" de?il...
Bir nokta daha: Bu, sözü geçen Komite'ye ve Temsilciler Meclisine ilk kez sunulan bir Ermeni tasar?s? de?il. 2005'te D?? ?li?kiler Komitesi 10'a kar?? 35 oyla benzer bir tasar?y? onaylam??t?. O dönemde Bush iktidarda, kendi partisi (Cumhuriyetçiler) Meclis'te ve Komite'de ço?unlukta idi... Ama karar Komite'den ç?kt?ktan sonra, Meclis Genel Kurulu'na getirilmesi -o zamanki Cumhuriyetçi Meclis ba?kan?n?n da fikir de?i?tirmesi sayesinde- önlendi. Yeni karar Meclis'ten ç?kmad?...

Öfke birikimi
?imdiki durum ise farkl? -ve daha ciddi.
Karar?n bugün Komite'den ç?kaca?? belli. Ama buna bak?p "Kongre Ermeni tasar?s?n? kabul etti" demek do?ru olmaz. Esas Meclis'in onay? gerek.
Bu kez Meclis'te Demokratlar ço?unlukta ve üstelik kendisini "Ermeni davas?"na adeta adam?? bir Meclis Ba?kan? -Nancy Pelosi- i?ba??nda...
Tasar?y? daha ?imdiden 435 sandalyeli Meclis'te 226 temsilci imzalam?? durumda. Yani e?er tasar? oya sunulacaksa, onaylanmas? da mukadder! Ama e?er Bayan Pelosi, bunu oya koymaktan vazgeçerse, karar bu kez de Meclis'ten ç?kmam?? olur...
Böyle bir olas?l?k var m?? Bunu sa?lamak için çok çaba harcan?yor do?rusu. Eski D??i?leri bakanlar?ndan tutun, Bush yönetimine, çe?itli etkin kurum ve kurulu?lara kadar pek çok siyasi güç devrede. Hepsi de tasar?y? destekleyenlere böyle bir karar?n ABD'ye nelere mal olaca?? konusunda uyar?larda bulunuyorlar.
Bunun yarataca?? sonuç, sadece Türkiye'nin ABD'ye kar?? askeri ve siyasal alanda baz? "can ac?t?c?" önlemler almas?ndan ibaret de?il. As?l önemli olan, bu olay nedeni ile, Türkiye'de zaten olu?an ABD kar??t? "öfke birikimi"nin, Ankara'y? Washington'dan tamamen ayr?lmaya (ve belki de temel d?? politika çizgisini de?i?tirmeye) zorlamas? olas?l???d?r...

Sil ba?tan...
Bu olay, bizim 1975-77'de Washington'da yak?ndan izledi?imiz "ambargo y?llar?"n? an?msat?yor.
K?br?s harekât?ndan sonra ABD Kongresi -o zaman Rum lobisinin etkisiyle- 5 ?ubat 1975'te Türkiye'ye askeri yard?mlar?n kesilmesine karar vermi?ti. Bu karar Türk kamuoyunu aya?a kald?rm??, Demirel hükümeti de, buna kar??l?k olarak ABD'nin üslerdeki faaliyetini durdurmu?tu. Böylece iki ülke aras?ndaki ortak savunma anla?mas? ask?ya al?nm?? oldu.
O zamanki Ford yönetimi ve özellikle D??i?leri Bakan? Kissinger bu i?birli?ini yeniden canland?rmak için ola?anüstü çal??t?lar. Türk diplomasisi elindeki kart? iyi oynad?; sonuçta ambargo kalkt? ve bin bir zahmetle ili?kiler yeni bir zemine oturtuldu...
?imdi -farkl? biçimde de olsa- gene o eski noktaya dönüyor gibiyiz...

    Makaleye Yorum Yaz        Tavsiye Et

«  Geri
Yorumlar


«  »