!âJÐellspacing="0" ceŽÿT !ERMEN?STAN BA?BAKANI'NIN ?T?RAFI-

Ermeni k?y?m? iddialar? ba?lam?nda Ermenistan'?n ilk Ba?bakan? Ovanes Kaçaznuni'nin 1923 y?l?nda Bükre?'te yap?lan Ermeni meselesiyle ilgili Ta?nak Partisi toplant?s?nda sundu?u bir rapor vard?. Kaçaznuni'nin Osmanl? döneminde ya?ananlar? anlatt??? kendi imzas?n? ta??yan bu rapor, Türk Hava Kurumu (THK) taraf?ndan Rusçadan Türkçeye tercüme edilerek kitap haline getirildi. ?ngilizce ve Frans?zca dillerine de çevrildi.

ri. ?ngilizce ve Frans?zca dillerine de çevrildi.
Bu belgeyi özetle sunuyorum.

Türklere sava?? biz açt?k
1914 sonbahar?nda, Türkiye henüz sava?an taraflardan birine kat?lmad??? dönemde, Güney Kafkasya'da büyük gürültü içinde ve enerjik biçimde Ermeni gönüllü birlikleri olu?turulmaya ba?land?.

Türklere kar?? ayakland?k. Bar??? sabote etmek için sava?t?k bile. Art?k hepimiz Türklerin dü?man? olan ?tilaf devletlerinin kamp?ndayd?k. "Türkiye'den denizden denize Ermenistan" talep etmekteydik. ?tilaf devletlerinin ordular?n? Türkiye'ye göndermeleri ve hâkimiyetimizi temin etmeleri için Avrupa ve Amerika'ya resmi ça?r?lar yapt?k. Nihayet ?u da var ki, var oldu?umuz sürece aral?ks?z olarak Türklerle sava?t?k. Öldük ve öldürdük. Art?k, Türklere ne gibi bir güven telkin edebiliriz ki?

Akl?m?z dumanlanm??t?
Askeri operasyonlara kat?ld?k. Kand?r?ld?k ve Rusya'ya ba?land?k. Tehcir do?ruydu ve gerekliydi. Gerçekleri göremedik, olaylar?n sebebi biziz. Türklerin milli mücadelesi hakl?yd?. Bar??? reddetmemiz ve silahlanmam?z büyük bir hatayd?. Türklere kar?? ayakland?k ve sava?t?k. Sevr Antla?mas? gözümüzü kör etmi?ti. ?syan?m?z?n temelinde ?tilaf devletlerinin bize vaat etti?i büyük Ermenistan hayali vard?. Ama biz hiçbir zaman devlet olamad?k. Türkiye Ermenistan'? diye bir devletin hayalden öte olmad??? gerçe?ini göremedik.
Akl?m?z dumanlanm??t?. Biz kendi isteklerimizi ba?kalar?na mal ederek, sorumsuz ki?ilerin sözlerine büyük önem vererek, kendimize yapt???m?z hipnozun etkisiyle, gerçekleri anlayamad?k ve hayallere kap?ld?k.

Türkler do?ru yapt?
1915 yaz ve sonbahar döneminde Türkiye Ermenileri zorunlu bir tehcire tâbi tutuldu. Türkler ne yapt?klar?n? biliyorlard? ve bugün pi?manl?k duymalar?n? gerektirecek bir husus bulunmamaktad?r. Siyasal aç?dan olgunla?mam?? ve dengesiz insanlara özgü bir ?a?k?nl?k içinde, bir uçtan di?erine savrulmaktayd?k. Rus hükümetine kar?? dünkü inanc?m?z ne denli körü körüne ve temelsizse, bugünkü suçlamalar?m?z da o denli körü körüne ve temelsizdi.

Bar??? sabote ettik
Kaderden ?ikâyet etmek ve felaketlerimizin sebeplerini kendi d???m?zda aramak ac?kl? bir durumdur. Bu bizim (hastal?kl?) milli psikolojimizin karakteristik bir özelli?idir ve Ta?naksutyun Partisi de bundan kaçamam??t?r. Osmanl?'dan, Akdeniz'e uzanan bir Ermenistan talep ettik. Derhal gönüllü birlikleri olu?turduk, Türklere kar?? ayakland?k ve sava?t?k. ?syan?m?z?n temelinde ?tilaf devletlerinin bize vaat etti?i Ermenistan hayali vard?, gerçe?i göremedik.
Sorunu tarihçilere b?rakmak çabalar?nda ilginç bir belgedir.
Ke?ke ABD kongre üyelerine de da??t?lsayd?.