!á��="justify">Temsilciler Meclisi D?? ?li?kiler Komitesi, nihayet Ermeni tasar?s?n? 21'e kar?? 27 oyla kabul etti. Türkiye'nin ve Bush yönetiminin mücadelesi, sonucu de?i?tiremedi. ?imdi tasar?n?n Genel Kurul'a gelip gelmeyece?i, gelirse burada kabul edilip edilmeyece?i merak ediliyor. Baz?lar?, daha önceki oylamalarla kar??la?t?rarak 'hay?r' oylar?ndaki art??? teselli unsuru olarak görüyor.

2ancak ya bu konuyu meclisin i?i olarak görmedi?inden ya da Irak'taki askerlerini zor duruma dü?ürmek istemedi?inden böyle davrand??? göz ard? ediliyor. Halbuki müttefik bir ülkeden beklenen, 1915 olaylar?n?n do?ru anla??lmas? olmal?. Soyk?r?m olarak kabul ettikleri halde, siyasi nedenlerle öyle dü?ünmüyormu? gibi yapmalar? fazla de?er ta??m?yor. Böyle bir düzlemde 'hay?r' diyenlerin, ayn? tasar?ya yar?n 'evet' demeyece?ini kim garanti edebilir? Gerçekten 1915 olaylar?n?n ne anlama geldi?ini tespit etmek bu kadar önemliyse, bunu ancak iki milletin de tarafs?zl???ndan emin oldu?u bir hakem heyetinin yapabilece?ini kabul etmek gerekir. Kendi iddias?n? kabul ettirmek için milyarlarca dolar harcayan bir lobinin bask?s?yla hareket eden ve küçük oy hesaplar?yla karar veren ki?ilerin, bu konuda ehil olaca?? dü?ünülüyorsa, kargalar da dünya bar???n? sa?layabilir.

Bu gerçek ortada iken, de?i?ik ülke parlamentolar?n?n alet oldu?u siyasi oyunun basitli?i, kar?? duru?u da s?radanla?t?r?yor. Kongre üyelerini karar?ndan vazgeçirmek için ileri sürülen her tezin, "Asl?nda bu iddia do?ru; ama ?imdi bunu ikrar etmeyin" kanaatine yol açt??? gibi. Mesela Bush yönetimi, Kongre'yi etkilemek için Irak ve Afganistan'daki sava? aç?s?ndan Türkiye'nin önemini hat?rlat?yor. Amerika'n?n ya?ayan 8 eski D??i?leri Bakan?, yazd?klar? mektupta "Irak'taki askerlerimizin emniyeti de dahil olmak üzere, bölgedeki ulusal güvenli?imiz tehlikeye girecektir" diyor. Savunma Bakan? Gates, Irak'a giden hava kargosunun yüzde 70'inin Türkiye'den geçti?i, kullan?lan yak?t?n yüzde 30'unun Türkiye'den geldi?i uyar?s?nda bulunuyor. Washington'a giden TBMM heyetine ba?kanl?k eden Egemen Ba??? da tasar?n?n kabulü halinde Türkiye'nin lojistik deste?ini kesece?ini söylüyor.

Bunlar?n hepsi do?ru; ama ortaya çarp?k bir denklem ç?km?yor mu? Nitekim Komite Ba?kan? Lantos'un oylama öncesi yapt??? konu?ma, bu çarp?kl???n abidesiydi. Bir yanda durup dururken 'vah?i Türkler'in kurban? olmu? Ermenilerin 1915 olaylar?na dair görü?leri, di?er yanda Türkiye'nin ve Bush yönetiminin bu görü?ün reddini sa?lamak için yapt??? tehditler. 'Evet' cephesini, bir anda ahlaken üste ç?karan bir denklem de?il mi bu? Sanki Ermeni tezi mutlak do?ru ve Türkiye'nin ?ncirlik d???nda bir argüman? yok.

Bu aç?dan bak?nca, Jak Kamhi'nin, 1915 için soyk?r?m diyen ADL'ye yazd??? mektuptaki üslup daha sa?l?kl? görünüyor. Kamhi, önce 'bu konuda tarihçiler aras?nda fikir birli?i oldu?u iddias?n?n yanl??l???na' dikkat çekiyor. Soyk?r?m iddias?na temel te?kil eden ABD Büyükelçisi Morgethau'nun tarafs?zl???n?n tart??mal? oldu?unu hat?rlat?yor. Ard?ndan tarihin en kanl? sava??n?n ard?ndan y?k?lan Osmanl?'n?n bu bölgesinde trajik katliamlar?n ya?and???n?; ama sadece Ermenilerin de?il, yüzy?llarca birlikte ya?am?? Müslüman olan ve olmayan birçok etnik ve dini grubun da kurbanlar aras?nda bulundu?unu vurguluyor. Ayr?ca bu trajedinin, Osmanl?'n?n oldu?u kadar, onun çökü?ünü h?zland?rmak için asi gruplar? k??k?rtan ve silahland?ran Rusya, Fransa, ?ngiltere gibi güçlerin tarihinin de bir parças? oldu?unu kaydediyor. 'Toplama kamp?' kavram?n? ?ngilizlerin icat etti?ini, Frans?z ve ?talyanlar?n Kuzey Afrika'da, Belçika'n?n Kongo'da ve Avrupa'n?n sömürgecilik için sava?t??? her k?tada milyonlarca insan?n benzer trajediler ya?ad???n? hat?rlatan Kamhi, ?öyle soruyordu: Bunlar hakk?nda da aç?klamalar yapmak ve bu olaylar? da soyk?r?m diye niteleme niyetiniz var m??

Hepinizin bayram?n? tebrik ederim.

Önemli not: Meslek büyü?ümüz Oktay Ek?i'nin, D??i?leri Bakan? Ali Babacan'la yapt???m röportajdan (6 Ekim, Zaman) al?nt? yapmas?na sevindim. Gerçi Ek?i'yi okuyan dostlar?m, hafta boyunca "Senden muhabir diye bahsetmi?" diye tak?ld?. Buna gülüp geçtim. Gazetecili?in özü muhabirlik de?il mi? Ama Ek?i'nin, Babacan'?n sözlerinden, ADL'nin soyk?r?m karar? yüzünden Türkiye'deki Yahudileri tehdit etti?i yorumunu ç?karmas?na üzüldüm. Babacan'?n sözleri aç?k. ADL'nin tav?r de?i?ikli?inden sonra Ermeni tasar?s? kabul edilirse, kendileri istemese de Türkiye'de Yahudilerin de (Türkiye, Yahudilerinin denmiyor) bu neticeden sorumlu oldu?una dair bir alg? do?aca??n? söylüyor. Jak Kamhi gibi isimler de bunu gördü?ünden, imaj? düzeltmek için gayret ediyor. Tehdit bunun neresinde?..