!âJÐellspacing="0" ceŽÿu KOM?TE KARARI NE ANLAMA GEL?YOR?ú

ABD Temsilciler Meclisi D?? ?li?kiler Komitesi, "Ermeni Soyk?r?m?"n? tan?yan karar tasar?s?n? 11 Ekim günü yap?lan oylamada 21 oya kar?? 27 oyla kabul etti.

9uuml; yap?lan oylamada 21 oya kar?? 27 oyla kabul etti.
Benzer bir tasar? 2000 y?l?nda Komite'den geçmi?, fakat Ba?kan Bill Clinton tasar?n?n genel kurula gelmesini önlemi?ti. Ba?kan G. W. Bush bunu ba?arabilece?e benzemiyor. Temsilciler Meclisi Ba?kan? Nancy Pelosi'nin tasar?y? 16 Kas?m'a kadar genel kurula getirmesi ve tasar?n?n genel kurulda da kabul edilmesi bekleniyor. Senato'dan geçmesi olas? görülmüyorsa, ABD yönetimi aç?s?ndan ba?lay?c? bir niteli?i olmasa da, karar?n do?urdu?u sonuçlara göz atmakta yarar var.

Tarih aç?s?ndan: Birinci Dünya Sava??'nda Ermeni milliyetçileri arkalar?na Rusya'y? alarak Osmanl? topraklar?n?n bir bölümünde ba??ms?z bir Ermeni devleti kurma çabas?na girdiler. Bu amaçla hayli Türk-Müslüman kan? döktüler. Osmanl? devletine hâkim olan ?ttihat ve Terakki diktatörleri, cevaben ?stanbul ve ?zmir d???ndaki tüm Ermenileri Suriye'ye tehcire (zorunlu göçe) tabi tuttu. Tehcir sonucunda (taraf tutmayan tarihçilere göre) en az 650 bin Ermeni, hastal?k, k?tl?k, kimi güvenlik kuvvetlerinin ve haydutlar?n sald?r?lar? sonucu öldü; bir o kadar? da ba?ta ABD ve Fransa olmak üzere dünyaya yay?ld?. Komite'nin alm?? oldu?u kararla Osmanl? hükümetinin Ermenilerin katledilmesini emretti?i kan?tlanm?? olmuyor. Kimi tarihçiler olaylara büyük bir insanl?k trajedisi, kimileri soyk?r?m demeyi sürdürecek.

ABD aç?s?ndan: Lobilerin önemli bir siyasi role sahip oldu?u ABD'de Ermeni lobisinin Kongre üzerindeki etkinli?ini giderek art?rd???, Bush'un ise sözü pek dinlenmeyen "topal ördek ba?kan" konumunda bulundu?u anla??l?yor. Türkiye aç?s?ndan: Ankara'n?n böyle bir karar al?nmas?n? önlemek için bugüne kadar uygulad??? politikalarda giderek ba?ar?s?z kald???, karara kar?? oy veren Amerikal? siyasilerin dahi bunu ABD'nin ç?karlar?na zarar verece?i gerekçesiyle yapt?klar? görülüyor. Bush yönetiminin gerek Irak'taki PKK hakk?nda hemen hiç önlem almay???, gerekse "soyk?r?m" tasar?s?n? önleyemeyi?i nedeniyle, AKP iktidar? ABD ile ili?kilerin gözden geçirilmesi için yükselen kamuoyu bask?s? alt?nda kalmakta. Türkiye, 1915-16'da Osmanl? Ermenilerine ne oldu?unu tart??mak ve ö?renmekten uzakla??yor.

Türk-Amerikan ili?kileri aç?s?ndan: Irak'? i?gal ederek yüz binlerce masumun ölümüne neden olmas? ve terör örgütü ilan etti?i PKK'n?n K. Irak'ta üslenmeye devam etmesine göz yummas? yüzünden ABD'ye kar?? giderek yükselmekte olan tepkiler t?rmanmay? sürdürüyor. ABD'nin ?slam dünyas?ndaki en yak?n müttefiki Türkiye kamuoyundaki itibar? dibe vuruyor. Türkiye-Ermenistan ili?kileri aç?s?ndan: Ermenistan yöneticilerinin, Bat? parlamentolar?nda soyk?r?m kararlar? al?nmas?n? destekleyerek, Türkiye'yi diplomatik ili?ki kurmaya ve s?n?rlar? açmaya zorlama politikas? ters tepiyor.

Peki, Komite'nin karar? Türkiye'deki demokrasi ve bar?? yanl?lar? aç?s?ndan ne anlama geliyor? ABD Kongresi'nde büyük bir yanl?? yap?l?yor. Bir k?s?m Amerikal? siyasiler Ermeni oylar?n? toplama u?runa, Türkiye-ABD ve Türkiye-Ermenistan ili?kilerinin daha da kötüle?mesine katk?da bulunuyor. ?imdi Türkiye'de (sadece Irak'taki PKK'ya kar?? de?il) Irak Kürtlerine yönelik askerî müdahale ça?r?s? yapan demokrasi ve Bat? dü?man? güçlerin sesi her zamandan daha fazla ç?k?yor.

Türkiye'deki bar?? ve demokrasi yanl?lar? yine de Ankara'ya akl?n yolunu telkine devam etmeli: Gerek Irak'a s?n?r ötesi operasyonun, gerekse ABD'ye misillemenin getirip götüreceklerini iyi hesaplamal?, ulusal ç?karlara zarar verecek ad?mlar atmaktan kaç?nmal?y?z. "Soyk?r?md?, de?ildi" tart??mas?n? art?k bir kenara b?rakal?m. Gerek Türk-Ermeni uzla?mas?n? sa?lamak, gerekse Azerbaycan ile Ermenistan aras?ndaki sorunlar?n giderilmesinde aktif bir rol oynama imkân?n? elde etmek için, Erivan ile diplomatik ili?ki kurma ve s?n?r kap?lar?n? açma politikas?n? deneyelim. Bunun için Bakü'yü iknaa bakal?m.